Nieuws

Jiskefet Encyclopedie is eindelijk uit (met sticker, wikkel én inlegvel)

De Jiskefetbiografie, die geen biografie mag heten, is eindelijk uit. Met een sticker, een wikkel en een inlegvel met een ‘journalistiek statement’. Het is de uitkomst van een juridische strijd tussen uitgever en auteurs tegenover de Jiskefetmakers Herman Koch en Michiel Romeyn, die enkel verliezers kent.

Roelf Jan Duin
Jiskefet, boek plus wikkel en journalistiek statement. Beeld
Jiskefet, boek plus wikkel en journalistiek statement.

Koch en Romeyn spanden een kort geding aan, omdat het vierhonderd pagina’s dikke boek over het legendarische televisieprogramma Jiskefet zonder hun medeweten en medewerking was gemaakt. Begin november stelde de voorzieningenrechten het duo deels in het gelijk: het boek zou inbreuk maken op het merkenrecht. Daarom moest Noblesse Uitgevers alle exemplaren van het boek voorzien van een sticker waar duidelijk op staat dat het boek ongeautoriseerd is, plus de alternatieve titel Cabaret trio (sic).

Een opvallende uitspraak, waar onder meer journalistenvakbond NVJ, uitgeversorganisatie GAU en het Persvrijheidsfonds tegen in het geweer kwamen, omdat het raakt aan de persvrijheid en een ‘alarmerend precedent’ zou scheppen. Nu is het boek alsnog verschenen, inclusief de sticker en met een wikkel waarin boekhandelaren gevraagd worden om deze niet te verwijderen. ‘Zonder deze sticker mag het boek niet worden verkocht,’ staat op de wikkel.

Vrije woord

Hoe hoog de kwestie de uitgeverij nog steeds zit, blijkt uit het ‘journalistieke statement’ van twee A4'tjes dat aan het boek is toegevoegd. Daarin heeft Noblesse Uitgevers het niet over Jiskefet maar over ‘Jeskefit’, want ‘voor je het weet maak je inbreuk op het merkenrecht en zit je weer in de rechtszaal met de gezellig snelle advocaten van Jeskefitter Michiel Romeyn’.

In het pamflet spreekt de uitgever zijn onvrede en bezorgdheid uit over het vonnis. Doordat de rechter oordeelde dat de schrijvers het boek voor publicatie ter inzage hadden moeten geven, wordt ‘de deur wijd opengezet om publicaties bij voorbaat kapot te procederen’.

Bovendien zou ‘het merkenrecht zwaarder wegen dan het vrije woord’, wat onafhankelijke journalisten en auteurs het in de toekomst lastig maakt om nog een ongeautoriseerd boek te schrijven over een bedrijf, voetbalclub of andere merkhouder. Volgens de uitgever wilden schrijver Richard Groothuizen en Rutger Vahl slechts een naslagwerk maken van een ‘belangrijk programma in de historie van de publieke omroep’, ‘gemaakt met publiek geld’, ‘met maatschappelijke impact en invloed op de publieke opinie’. In het boek zou geen onvertogen woord over het programma staan. Die bewondering is niet wederzijds: Romeyn heeft de twee auteurs al uitgemaakt voor ‘proleten en piraten’.

Meer over