PlusBoekrecensie

Jessica Au schreef een novelle die leest als een stille meditatie – je moet er de rust voor vinden

De novelle Koud genoeg voor sneeuw van de Australische schrijfster Jessica Au is net een schilderij in een museum. Een landschap, bevroren in de tijd, waar je uren naar kunt kijken.

Mojdeh Feili
null Beeld Mondadori Portfolio / Getty Images
Beeld Mondadori Portfolio / Getty Images

Elf jaar na haar debuut komt Jessica Au met de novelle Koud genoeg voor sneeuw, waarmee ze de internationale Novel Prize heeft gewonnen. Op het eerste gezicht lijkt de plot van deze roman vrij simpel: een moeder en dochter gaan voor het eerst in hun volwassen levens samen op reis. Ze maken een rondreis door Japan, waar ze musea bezoeken, winkelen, wandelen en uit eten gaan.

De reis door Japan vormt de drijvende kracht van het verhaal. Au weet op een prachtige manier het straatbeeld van de Japanse steden te vangen in woorden, waarbij de observaties van het hoofdpersonage een essentiële rol spelen. De gebeurtenissen stuwen de plot niet voort, maar het zijn de beelden die er echt toe doen.

Zo bestudeert de hoofdpersoon de penseelstreken op Monets schilderijen in detail, maar analyseert ze ook het servies van haar docent tot in den treure. Haar observaties zijn een verwoede poging om contact te maken, met de wereld om haar heen, maar vooral met haar moeder. In hun gedeelde ervaringen en belevenissen hoopt ze haar moeder reacties te ontlokken. Wat gaat er in haar moeder om? Deze pogingen zijn echter vaak tevergeefs.

Vervreemdend en ingetogen

Het gebrek aan een connectie tussen moeder en dochter wordt telkens evident in de kleine momenten. Hier ligt in feite het hart van het verhaal, maar door de schrijfstijl blijven de emoties op gepaste afstand, waardoor de diepte van deze relationele zoektocht niet altijd even hard binnenkomt bij de lezer.

Dit lijkt ook enigszins het doel van Au te zijn, wat gereflecteerd wordt door een van de observaties uit het boek: ‘Ik had één vage, uitgeputte gedachte: dat het misschien niet erg was als je niet alle dingen begreep, maar genoeg om ze alleen te zien en vast te houden.’

Aus stijl heeft iets typisch Japans: een enigszins vervreemdende en ingetogen manier om de realiteit waar te nemen. Hierdoor leest het kleine verhaaltje, zowel in formaat als in inhoud, als een stille meditatie. Wie de rust ervoor kan vinden raakt ontroerd, maar wie een plot nodig heeft als houvast komt bedrogen uit.

null Beeld

KOUD GENOEG VOOR SNEEUW

Jessica Au
Vertaald door Jeske van der Velden
Arbeiderspers, €20,–
160 blz.

Verschijnt 8 maart

Meer over