Tinkebell. Beeld Artur Krynicki
Tinkebell.Beeld Artur Krynicki

Je hóéft tegenwoordig helemaal niks stoms meer te doen

PlusTinkebell

Tinkebell

Al bijna 15 jaar geleden is het dat ik er zelf mee begon en in december is het altijd een dankbaar onderwerpje: het redden van de wereld.

Dit zal ik even uitleggen, omdat u anders denkt dat ik hier grapjes zit te maken.

Een kleine 15 jaar geleden startte ik een kunstproject met de titel SAVE THE WORLD (in kapitalen) De aanleiding was mijn ontdekking dat we in Nederland een extreme hoeveelheid door particuliere burgers opgezette ‘ngo’s’ hadden. ‘Organisaties’ (tussen aanhalingstekens omdat het woord suggereert dat het iets voorstelt maar u kunt vandaag nog met uw buren besluiten een organisatie te worden) die ‘iets goeds’ voor de wereld pogen te doen. Hoe het vandaag zit weet ik niet, maar het waren er toen ruim 5000 in Nederland.

Het ingewikkelde van ‘organisaties’ die iets goeds pogen te dóén, is dat ze de intentie hebben om ‘iets goeds’ te zíjn. Kritisch zijn over goede intenties is vandaag de dag lastig, maar was 15 jaar geleden haast ondenkbaar.

Dit terwijl bekend was dat een groot deel van die goede doelen eigenlijk geen positief effect hadden met wat ze deden en dat ze een aanzienlijk deel situaties in de wereld zelfs verergerden.

Voor mijn kunstproject reisde ik de wereld rond. Wanneer ik ergens arriveerde, ging ik het eerste dat ik tegenkwam wat ik ‘echt heel erg’ vond, ‘redden volgens de Nederlandse norm’. Die norm, dat waren bestaande methoden die werden gebruikt door een van die 5000 Nederlandse ngo’s, en ik koos dan altijd een actie uit waarvan ik dacht dat het niet ging werken.

Inderdaad: met alle energie die ik had stortte ik me dan met een waarschijnlijk niet werkende hulpactie op ‘iets ergs’.

Dit om enerzijds vast te leggen wat zo typerend is voor de Nederlander: namelijk die onmiskenbare mix van misplaatste arrogantie (wij weten hier altijd wat goed is voor mensen elders) en de ingebakken zendingsdrang (verhuld in een jasje van goed willen doen). En anderzijds om bloot te leggen hoe je de wereld dus níet vooruit helpt.

Enfin. De tijden zijn veranderd. Inmiddels moet ik oppassen met het delen van mijn eigen SAVE THE WORLD-filmpjes, want de ironie ontgaat de nieuwe generatie en ik ben al gauw zélf de foute ‘white savior’.

Maar belangrijker nog is dat er inmiddels heel gedegen wordt gemonitord hoe organisaties (en welke) écht iets bijdragen aan een betere wereld. Op www.kinder.world bijvoorbeeld kies je je doel (wereldvrede, vrouwenrechten, drinkwaterfaciliteiten, name it), en wanneer je doneert, steun je met je gift bewezen goede projecten. Je hóéft tegenwoordig helemaal niks stoms meer te doen.

Dus als je deze week met je hand over je kersthartje hebt gestreken en alle post en krantenbezorgers hun gulle fooi hebt gegeven en je hébt nog wat over. Dan is dit mijn kersttip.

Tinkebell schrijft elke week een column in Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Meer over