PlusInterview

Jared Leto drijft met ‘methodacting’ zijn collega’s tot waanzin: toegewijd of pretentieus?

Neemt Jared Leto, nu te zien in de nieuwe Marvelfilm Morbius, zijn baan té serieus? De Oscarwinnaar vertelt over het zeer omstreden fenomeen methodacting waarbij acteurs zich zo inleven in hun personage dat ze zelfs buiten de opnames om onherkenbaar blijven. Niet alleen Leto durft hierin héél ver te gaan.

Gudo Tienhooven
Jared Leto in Morbius. Beeld BrunoPress/Planet Photos
Jared Leto in Morbius.Beeld BrunoPress/Planet Photos

Extreem afvallen voor een rol (Christian Bale voor The Machinist), een halfjaar lang alleen zelf in de natuur gevangen wild eten (Daniel Day-Lewis voor The Last of the Mohicans), wekenlang nauwelijks slapen (Robert De Niro voor Taxi Driver). Alles voor een geloofwaardige acteerprestatie. In de filmwereld is de zin en onzin van methodacting (een lastig naar het Nederlands te vertalen begrip) al decennia onderwerp van debat.

“Ongezond?” Jared Leto, die in 2013 een Oscar won voor zijn rol als transvrouw in Dallas Buyers Club en geregeld grenzen verkent om een metamorfose compleet te maken, gniffelt. “De hele fucking wereld is ongezond. Alleen al de troep die we elke dag in onze strot stoppen. Dat vind ik dus geen argument. Het heeft iets moois om uit te zoeken waar je allemaal toe in staat bent en daarin soms verder te gaan dan het redelijke.”

Jared Leto in Dallas Buyers Club. Beeld Sony Pictures
Jared Leto in Dallas Buyers Club.Beeld Sony Pictures

En de acteur kan ver gaan, héél ver. De cast en crew zien op de set zelden of nooit de echte Leto rondlopen. Hij blijft altijd in zijn rol. Voor House of Gucci bijvoorbeeld, hoorde iedereen constant zijn aangeleerde Italiaanse accent. Ter voorbereiding op zijn aandeel in de antidrugsfilm Requiem for a Dream leefde hij een tijdlang als een broodmagere zwerver op straat en als manische Joker in Suicide Squad stuurde hij collega-acteurs, onder wie Will Smith, zelfs ‘cadeautjes’ als gebruikte condooms en dode ratten.

Commitment

Nu is er Morbius, sinds gisteren te zien in de bioscopen, waarin de 50-jarige acteur een biochemicus speelt die zichzelf probeert te redden van een zeldzame bloedziekte. Leto was zo toegewijd aan dit karakter dat hij met krukken rondliep op de set, zelfs als hij naar het toilet moest. Dit kostte steeds zo veel tijd dat hem werd gesmeekt of hij alsjeblieft ook in een rolstoel kon worden rond geduwd.

“Morbius’ ziekte en fragiliteit vroegen om een heel specifieke manier van bewegen. Ik heb me daar dag in dag uit aan gecommitteerd”, legt Leto nuchter uit. “Acteren vindt plaats tussen de momenten dat de regisseur ‘action’ en ‘cut’ roept. Het beslaat eigenlijk maar een zeer kort deel van je dag. Voor een diepere benadering van de rol kan je ook besluiten om in dat moment te blijven. Dan gebruik je die tijd ook nuttig om te oefenen.”

Moet ik nu onder de indruk zijn?

De verhalen over Leto’s aanpak van acteren roepen veel heftige reacties op. Mads Mikkelsen noemt het ‘onzin’. De beroemde Deen (hij was de badguy in de James Bondfilm Casino Royale, maar zat ook in de Oscarwinnende film Druk en verving onlangs Johnny Depp in Fantastic Beasts: The Secrets of Dumbledore) wond er in een interview met de Britse website GQ geen doekjes om. “Wat als het een shitfilm is, wat denk je dat je dan heb bereikt? Moet ik dan onder de indruk zijn, omdat je niet uit karakter bent geweest?”

En als hij met drievoudig Oscarwinnaar en roemrucht methodactor Daniel Day-Lewis (There Will Be Blood, Lincoln) op de set zou staan? “Ik zou de tijd van mijn leven hebben. Gewoon constant proberen het personage af te breken. Ik rook dan een sigaret terwijl ze dat in 1870 eigenlijk nog niet deden. Kan je daarmee leven? Sorry, het is gewoon pretentieus. En de media zeggen dan: ‘Oh mijn God, hij nam het zo serieus, laten we hem een prijs geven.’ Dan is dat het gesprek, weet iedereen ervan en wordt het helemaal een ding.”

‘Ongepast gedrag’

Meer acteurs zijn kritisch. Volgens Samuel L. Jackson (Pulp Fiction, The Avengers) kan het collega’s op de set enorm frustreren. “Het zou een positieve ervaring voor iedereen moeten zijn, zeker tijdens het spelen van emotionele scènes”, vertelde hij website Collider. En het mag geen reden zijn voor ‘ongepast gedrag’ dat het zeker is geweest, aldus Will Poulter (The Chronicles of Narnia, The Revenant). De acteur liet The Independent weten dat hij het zat is om te zien hoe zijn collega’s het leven van andere mensen op de set zuur maken door terug te vallen op het ‘excuus’ dat ze zich in het filmkarakter vastbijten.

Jared Leto, de hardst werkende methodactingkoning van dit moment, trekt zich er niets van aan. “Ik ben uiteindelijk een artiest”, liet hij Entertainment Weekly ooit weten. “Als ik iets riskants doe en het bevalt je niet, kan je mijn kont kussen.” En iets vriendelijker tegenover het AD: “De creatieve reis die je aflegt, is niet altijd makkelijk, zonder hobbels of voorspelbaar. En dat zou het ook niet moeten zijn. Ik denk: hoe groter de uitdaging hoe groter de beloning.”

Nóg een stapje verder

Er bestaan talloze voorbeelden van sterren die methodacting tot het extreme doorvoerden. Naast Jared Leto is Daniel Day-Lewis de bekendste naam uit deze acteerschool. Tijdens het draaien van het historische epos Gangs of New York liep hij een longontsteking op, omdat hij ondanks de kou weigerde een warme jas aan te trekken. ‘Die waren er in de 19de eeuw ook niet,’ was het argument. Voor het Holocaustdrama The Pianist viel Adrien Brody bijna 20 kilo af én leerde hij virtuoos piano spelen. En om de blinde muzikant Ray Charles geloofwaardig neer te zetten, liet Jamie Foxx voor Ray wekenlang zijn ogen dichtplakken.

Maar je hebt altijd baas boven baas. Voor het survivaldrama The Revenant at (gezworen vegetariër) Leonardo DiCaprio de lever van een bizon, sliep hij een nacht in het karkas van een dood paard en raakte hij meer dan eens onderkoeld door in slechts een berenvelletje door ijskoud water te banjeren. Jamie Dornan speelt in de serie The Fall een seriemoordenaar. Ter voorbereiding volgde hij nachtenlang willekeurige vrouwen naar hun huis om te weten hoe het voelt om een prooi te besluipen.

Jim Carrey maakte het heel bont op de set van Man on the Moon waarin hij de omstreden komiek Andy Kaufman speelt. Hij bleef constant in zijn rol, haalde onverwachte grappen uit met collega-acteurs en crewleden en haalde het bloed onder de nagels van zijn regisseur (Milos Forman) vandaan. Wie dat wil zien, kan terecht bij de fascinerende documentaire Jim & Andy: The Great Beyond, te zien op Netflix.

Meer over