Nieuws

ITA wil ‘nieuwe’ toneelgroep Amsterdam dwingen naam op te geven

Internationaal Theater Amsterdam (ITA) sommeert het theatergezelschap toneelgroep Amsterdam (voorheen De Warme Winkel) zijn naam uiterlijk volgende week neer te leggen.

Lorianne van Gelder
De voorstelling ‘Ironie’ van toneelgroep Amsterdam (voorheen De Warme Winkel).  Beeld Sofie Knijff
De voorstelling ‘Ironie’ van toneelgroep Amsterdam (voorheen De Warme Winkel).Beeld Sofie Knijff

Het gezelschap toneelgroep Amsterdam, dat voorheen bekendstond als De Warme Winkel, kreeg vorige week namens ITA een brief van een advocaat. Daarin wordt de groep verzocht per 16 juni afstand te doen van de naam. Zo niet, dan zullen juridische stappen volgen.

Internationaal Theater Amsterdam heette tot vier jaar geleden Toneelgroep Amsterdam. Het stadsgezelschap van Amsterdam fuseerde met de Stadsschouwburg en samen besloten ze onder de naam Internationaal Theater Amsterdam ofwel ITA verder te gaan. Het collega-gezelschap De Warme Winkel veranderde in maart 2022 haar naam in toneelgroep Amsterdam (met een kleine t), omdat die naam ‘beschikbaar was’, om de naam voort te zetten en te spelen met de theatergeschiedenis. Al vanaf het begin was regisseur Ivo van Hove, directeur van ITA, niet blij met de actie. De naamswijziging zou te verwarrend zijn voor het publiek en ITA zegt soms zelf ook nog gebruik te maken van de naam.

Naamsverandering als kunstwerk

Het gezelschap toneelgroep Amsterdam hoopt op de steun van de theaterwereld voor het behoud van de naam, want juridische stappen met financiële consequenties kunnen ze zich als klein gezelschap niet veroorloven, zegt Ward Weemhoff, een van de artistiek leiders. “Op juridische gronden gaan we het waarschijnlijk verliezen. Zo lang er verwarring kan zijn over waar je als bezoeker heen gaat, is het te verbieden. Maar wij zitten erin van ‘je hebt de letter van de wet, en de geest van de wet.’ Wij zien de naamsverandering als een kunstwerk in de publieke ruimte.” De toneelgroep staat al jaren bekend als recalcitrant, soms wat provocerend en ontregelend.

De groep heeft een petitie opgesteld om te onderschrijven dat de naam ‘in goede handen is’. ‘Help ons vertellen dat de legacy van Toneelgroep Amsterdam met een grote T niet hoeft te concurreren met het narratief van toneelgroep Amsterdam met een kleine t,’ schrijven ze.

Ook stellen ze: ‘We hebben begrip voor de emotionele relatie van ITA met de naam Toneelgroep Amsterdam maar voelen ons tegelijkertijd verscheurd: wij vinden dat de naam niet aan één instituut of persoon hangt, maar de stad zelf toebehoort, en wij willen de verantwoordelijkheid nemen die naam (verder) te dragen.’

Met overweldigende steun hoopt Weemhoff dat ITA zich zal terugtrekken.

In een schriftelijke reactie laat ITA weten: ‘Er is vanuit ITA veel waardering voor De Warme Winkel, wat zich uit in een jarenlange samenwerking.’ Maar over de naam is men duidelijk. ‘De naam ‘Toneelgroep Amsterdam’ is eigendom van ITA en staat derden niet vrij te gebruiken.’ Na een gesprek en veelvuldig mailcontact te hebben gevoerd met de groep, wendde ITA zich tot een advocaat. ‘Wij blijven hopen deze kwestie in overleg op te lossen, als dat niet lukt zullen we ons beraden op onze positie.’

Meer over