PlusFilmrecensie

Incroyable mais vrai: spring mee in de tijdreisput en verdwijn twaalf uur

In zijn nieuwste komedie stort absurdist Quentin Dupieux zich op tijdreizen. Incroyable mais vrai gaat over de oppervlakkige obsessie met uiterlijk en de wens om koste wat kost jong te blijven.

Roosje van der Kamp
Alain Chabat en Léa Drucker in ‘Incroyable mais vrai’. Beeld
Alain Chabat en Léa Drucker in ‘Incroyable mais vrai’.

Een echtpaar van middelbare leeftijd (Alain Chabat en Léa Drucker) wil een vrijstaand huis kopen in een Franse randgemeente. Ze worden rondgeleid door een makelaar, die het echtpaar ‘de parel van het huis’ wil laten zien: een put in een kelder. “Als u ermee instemt om met mij mee de put in te gaan,” zegt de makelaar tegen het koppel, “dan zult u iets geweldigs ontdekken.”

Deze uitspraak is eigenlijk ook gericht aan de kijker, die de absurde principes van Dupieux moet aanvaarden en vol overgave in zijn films moet springen, als een soort Alice die door het konijnenhol moet gaan om in Wonderland te komen. Dupieux staat namelijk bekend om zijn absurdistische films met simpele uitgangspunten die volledig worden uitgedacht. Deerskin (2019) ging bijvoorbeeld over de liefde van een man voor zijn leren jas en Rubber (2010) over een moorddadige autoband.

Aan het einde van de put, zo ontdekt het stel, is alles trouwens nagenoeg hetzelfde. Het is alleen plots twaalf uur later. Daarmee is de put in Incroyable mais vrai zowel een ode aan de verbeeldingskracht van cinema als een waarschuwing voor bingewatchen. Bij dat laatste kan je ook opkijken van het scherm en erachter komen dat het plots uren later is.

Kenmerkende filmstijl

De tijdreisput drijft het koppel al snel uit elkaar. De een raakt geobsedeerd door de put en de voordelen die het gebruik ervan geeft. De ander heeft te veel dagelijkse verantwoordelijkheden om een half etmaal te missen. Want als je in de put stapt, verdwijn je voor twaalf uur en gaat de wereld zonder jou door.

Incroyable mais vrai is een stuk toegankelijker dan Dupieux’ voorgaande films. De film is een begrijpelijke allegorie voor het moderne leven. Het is vooral de aparte, kenmerkende stijl van Dupieux, die de film regisseerde, schreef, filmde en monteerde, die de film zijn absurde randje geeft: verbleekte kleuren, een vervormende lens, gekke zoom-ins en een wat vreemd beeldkader, dat de personen vaak vanaf hun benen afsnijdt.

Dupieux is niet overdreven moralistisch. Zo maakt hij het gebruik van de put ook aannemelijk, zelfs aantrekkelijk. Hij speelt bijvoorbeeld met ons geduld, waardoor we soms de lange aanloop naar de onthulling willen overslaan. “Is het mogelijk dat een persoon, mijn vrouw bijvoorbeeld, of ik, of ieder ander persoon – is het mogelijk voor een persoon om om de een of andere reden, plotseling… Hoe zeg ik dat?” zo leidt de man op een irritant langzame manier een vraag in, die hij stelt aan een dokter over de nadelige effecten van de put.

Op de versnelknop drukken

Deze meanderende aanloop, die Dupieux vaker gebruikt voor een belangrijke vraag of constatering, maakt het inzichtelijk dat iemand soms op de versnelknop wil drukken. Dupieux doet dat uiteindelijk zelf ook: de laatste twintig minuten van de film is een supercut die de conclusies van de verhaallijnen in sneltreinvaart laat zien.

Die supercut is een bijzonder effectieve keuze, die een leven laat zien dat onopgemerkt voorbijgaat. Maar het is ook een keuze die het punt van de film wel erg sterk onderstreept. Er is hier minder ambiguïteit dan in Dupieux’ eerdere films.

Met Incroyable mais vrai komt absurdist Dupieux met een ode aan het alledaagse. Hij beeldt aandachtig, bewust tijdsbestek af als een ontsnapping aan de absurditeiten van het moderne leven. Incroyable mais vrai is een aanklacht tegen oppervlakkigheid en een aanmoediging van het leven in het moment.

Filmmaker Quentin Dupieux. Beeld ANP/EPA
Filmmaker Quentin Dupieux.Beeld ANP/EPA

Quentin Dupieux

Quentin Dupieux (1974) is filmmaker en muzikant. Onder zijn artiestennaam Mr. Oizo maakt Dupieux elektronische muziek. Zijn filmcarrière begon met het maken van de videoclip Kirk. Dupieux componeert vaak de muziek voor zijn films, al deed hij dat niet voor Incroyable mais vrai.

Dupieux is een productieve man, die sinds de jaren negentig niet alleen verschillende albums en ep’s heeft uitgebracht, maar ook elf films heeft gemaakt, die hij meestal regisseert, monteert en opneemt. Sinds 2018 brengt Dupieux ongeveer elk jaar een film uit. Zijn nieuwste, Fumer fait tousser, ging afgelopen mei in première op het filmfestival van Cannes.

Incroyable mais vrai

Regie Quentin Dupieux
Met Alain Chabat, Léa Drucker
Te zien in Eye, Het Ketelhuis, Kriterion, Lab111, Rialto VU

Meer over