Plus

In het spoor van 'Mister Spoorloos' Derk Bolt

Al 21 jaar reist Derk Bolt (60) de wereld over voor KRO-klassieker Spoorloos. Zijn avonturen bundelt hij in zijn boek Groeten uit Verweggistan. "Ik doe me wat onhandiger voor dan ik ben."

Jette Pelleman
Derk Bolt Beeld Eva Plevier
Derk BoltBeeld Eva Plevier

Derk Bolt is niet zo iemand die bij één stap buiten de deur wordt belaagd door hordes fans, maar dat hij Mister Spoorloos is, blijkt al snel als iemand hem in het café aanspreekt. Barry Hay, zanger van de Golden Earring, om precies te zijn.

Bolt heeft ooit met Spoorloos Hays familie opgespoord. De zanger had Bolt nog niet eerder persoonlijk kunnen bedanken, dus met een ferme handdruk en een tweede hand ter versterking wil hij dat alsnog doen. Bolt neemt de dankzeggingen hartelijk in ontvangst.

Later, op de vraag of hij nooit moe wordt van al die mensen die hem aanspreken, zegt hij: "Het scheelt dat Spoorloos een onomstreden programma is. De meeste mensen vinden het sympathiek wat we doen. Over het algemeen zijn ze buitengewoon aardig."

Rustig
Bolt - immer gebruind hoofd, vrolijk humeur - neemt plaats in de zonnige achtertuin van The College Hotel, niet ver van waar hij woont. Hoe lang hij weer in Nederland is? "Te lang," zegt hij met een zucht. De reislust is na meer dan twintig jaar Spoorloos duidelijk nog niet afgenomen.

"Het is nu even wat rustiger op de redactie. Je moet wachten op sommige aanvragen en het barst op het moment van de feestdagen, dus nu is mijn eindredacteur weer met vakantie en kan ik ook niet verder." Dan opgewekt: "Gelukkig kan ik ook heel goed niks doen."

Al is niks doen ook niet helemaal de goede term: Bolt heeft deze dagen een boek om reclame voor te maken. Vanaf zaterdag ligt Groeten uit Verweggistan in de winkels, een bundel van zijn columns voor diverse bladen, waaronder het KRO Magazine.

Het zijn anekdotes over de randverschijnselen van op reis zijn. In zijn stukjes is Bolt de observant die min of meer toevallig in situaties belandt.

"Ik doe me wat onhandiger voor dan ik ben. Dan komt weer mijn hand tussen de deur of krijg ik een verkeerde bestelling voor mijn neus. Dat is voor de lezer herkenbaar."

"Behalve over mijn onhandige dagelijkse beslommeringen gaat het natuurlijk ook over de opnames in het buitenland. Bijvoorbeeld als we ergens een barre tocht hebben gemaakt en blijkt dat diegene die we zoeken er tóch niet woont. Tja, daar kunnen we meestal niks mee voor het programma, maar het is wel een ideaal columnverhaal. Heb ik toch niet voor niets dat klere-eind gelopen."

Derk Bolt

Geboren 24 mei 1955, Renkum

Opleiding: School voor Journalistiek, Utrecht (niet afgemaakt)

Loopbaan: 1975 – Met het oog op Morgen, Brandpunt Middageditie 1991 – Spoorloos, vanaf 1995 als verslaggever op pad 2006 – Nederland te koop 2007/2008 – Gezellig naar de Krim en Gezellig naar Marokko 2011 – Brieven boven water Als zelfstandig producent werkte hij mee aan het NCRV-programma Wereldwensen (1995), Steunpunt Lyon/Barcelona (1993-1998) en Lieve Martine (1994-2001)

Privé: gescheiden, 2 kinderen

Columns
Groeten uit Verweggistan is Bolts tweede boek; zijn columns schrijft hij sinds 2004. Schrijven is een hobby, vertelt hij, maar geen brandende ambitie. "Ik ben jammer genoeg geen Arnon Grunberg en heb geen dwingende literaire aspiraties. Het zijn gewone, leuke, vermakelijke verhaaltjes waarvan je er nog even drie leest voordat je gaat slapen. Ik zou het wel uitdagend vinden hoor, een roman schrijven, en het is me ook weleens gevraagd, maar ja, je moet dan wel iets hebben om óver te schrijven."

"Ooit had ik een idee voor een verhaal: over iemand die in coma ligt, maar wel alles meekrijgt zonder dat de rest dat weet. Dat leek me nog eens interessant. Bleek zo'n boek allang te bestaan! Haha, dus dat was voorlopig mijn enige en laatste romanidee."

Reisgids?
En een reisgids dan? "Nou, ik reis natuurlijk veel, maar een leuk hotel of een goed café interesseert mij dan niet zo. Ik ben blij als ik na een dag filmen even kan zitten met een biertje erbij - maakt niet uit waar. Bovendien zul je net zien dat ik in zo'n reisgids een belangrijke kerk over het hoofd zie of iets verkeerd schrijf over de oorspronkelijke bevolking. Nee, het lijkt me eerlijk gezegd nogal een gedoe."

"Ik denk wel eens: als ik nou de afgelopen 21 jaar had bijgehouden waar ik allemaal ben geweest, hoeveel vluchten ik heb gehad of wat ik op al die reizen heb gegeten - dáár had ik wat leuks mee kunnen doen! Helaas bedenk ik dat soort dingen altijd achteraf."

"Daarin ben ik anders dan mijn vader: hij was vroeger wiskundeleraar en houdt al zijn hele leven in zijn agenda van alles bij. Wat voor weer het is, wat hij heeft gedaan, wat het gasverbruik is. El-ke dag! Dus als hij wil weten wat hij deed op 25 juli 1978, kan hij zien dat het een regenachtige dag was, dat hij in de caravan zat en ook nog eens hoe duur de campingplaats was! Daar kan ik weleens jaloers op zijn."

Het maken van Spoorloos is in Bolts dna gaan zitten. Alleen met een cameraman op pad, presentatieteksten schrijven, monteren - hij draait er zijn hand niet meer voor om. "Ik heb met de KRO-NCRV min of meer de afspraak dat ik het programma nog wel een poosje mag maken. Ik ben er zo mee vergroeid dat ik toch een beetje tegen onvervangbaarheid aan zit," zegt hij met een lach.

"Niemand is onvervangbaar natuurlijk, maar in het geval van Spoorloos zou het programma dan anders van opzet moeten worden, lijkt mij. Je kunt niet precies hetzelfde programma maken met een ander persoon. Dat zou raar zijn."

Het concept van Spoorloos - het vinden van uit het oog geraakte mensen, vaak familieleden, in het buitenland - mag dan in meer dan twintig jaar niet veranderd zijn, de wereld waarin Bolt opereert is dat wel.

"De economische omstandigheden zijn verbeterd. In Colombia kon je twintig jaar geleden niet de straat op zonder bewaker met een groot geweer om zijn nek. In de straten kropen de lijmsnuivertjes over je heen. Dat gebeurt allemaal niet meer."

Internet
En internet veranderde de aanvragen voor het programma. "Het zijn er wel minder geworden. Door Facebook en andere netwerken kun je toch al snel een hoop mensen vinden. Ik vind dat niet zo erg; wat overblijft zijn de moeilijke gevallen. Die leveren vaak de interessantste zoektochten op."

En de vreugde bij een gevonden familielid blijft onverminderd groot. "Ik kan nog steeds als een kind zo blij zijn als iets klopt. Dat we via een bizarre omweg, gevaarlijke tochten en onverwachte wegen tóch bij dat ene boerderijtje komen waar de moeder van onze zoektocht woont. Dat hebben we toch maar weer geflikt. Die gast van The A-team zei het al: I love it when a plan comes together. Dat kan ik alleen maar beamen."

Het boek Groeten uit Verweggistan - uitgeverij De Kring, €16,50 - ligt vanaf zaterdag in de boekhandels.

Meer over