PlusAchtergrond

In documentaire Kinderen van zwarte bevrijders gaan Cor en Wanda op zoek naar de vader die ze nooit gekend hebben

In de documentaire Kinderen van zwarte bevrijders gaan Cor en Wanda, beiden net na de oorlog geboren, op zoek naar hun biologische vader. Dat moest een zwarte Amerikaanse soldaat zijn geweest, maar gekend hebben ze hem nooit. Maar hun kroeshaar herinnert ze dagelijks aan zijn bestaan.

Roelf Jan Duin
Beeld uit Kinderen van zwarte bevrijders. Beeld
Beeld uit Kinderen van zwarte bevrijders.

Hun accent is zo Limburgs als vlaai, maar het uiterlijk van Cor en Wanda – de een uit Roermond, de ander uit Maastricht – toont de trekken van hun zwarte vader. Als kind werden ze gepest vanwege hun lichtgetinte huidskleur. Beiden hadden wel een vermoeden door wie ze verwekt konden zijn, maar hun biologische vader kenden ze niet. Maar, geboren in 1946, was het geen geheim dat het Amerikaanse militairen waren, die Nederland hadden bevrijd van de bezetter.

In Kinderen van zwarte bevrijders: Half an American gaan documentairemakers Eric van den Berg en Bram Endedijk op zoek naar de familie van Cor en de familie van Wanda. De speurtocht leidt ze via een Amsterdams bureau dat DNA-onderzoek doet, naar New Orleans en Petersburg, een klein stadje in de staat Virginia, waar de (verre) familieleden van hun vader wonen. Daar ontmoeten ze hun neven en achternichten en hervinden zo een deel van hun identiteit dat heel hun leven min of meer verborgen was gebleven.

Erkenning

Naast de zoektocht van Cor en Wanda vertelt de documentaire nog een ander verhaal: dat over de positie van zwarte militairen in het Amerikaanse leger in de Tweede Wereldoorlog. In de jaren veertig was de rassenscheiding in de Verenigde Staten nog gebruikelijk, en ook in het leger hadden zwarte soldaten een achtergestelde positie.

Naar schatting 300.000 zwarte Amerikanen vochten in Europa, maar ze werden door de legerleiding ‘niet slim genoeg’ geacht voor belangrijke posities. ‘Zwarten moesten vechten om te mogen vechten,’ zo wordt het in de documentaire omschreven. En na afloop kregen zij ‘nooit de erkenning die witte soldaten kregen’.

Toch blijkt de tijd die de zwarte Amerikaanse soldaten in het door hen bevrijde Europa doorbrengen belangrijk te zijn. Hier ervaren ze hoe het is om te leven zonder de strikte segregatie in hun thuisland, en zo wordt mede door hun periode hier een zaadje geplant voor de zwarte burgerrechtenbeweging.

Schandalig

In Venlo leggen in ieder geval twee Amerikaanse militairen van kleur het aan met de moeders van Cor en Wanda. Wanda’s moeder vertelde haar dochter over haar korte liefdesaffaire waar zij uit was voortgekomen, maar Cor kreeg nooit iets te horen over zijn biologische vader. “Is dat niet schandalig? Mijn ouders hebben altijd gelogen,” zegt hij verbouwereerd, nadat hij heeft ontdekt wie zijn echte vader is. “Hij is misschien verliefd geworden op mijn moeder. Dat hoop ik maar.”

Kinderen van zwarte bevrijders: Half an American (WNL) is donderdag 5 mei om 22:08 uur te zien op NPO2.

Meer over