Kunstrecensie

In de rauwe foto’s van Cemre Yeşil mag de moeder juist wél in beeld

De liefde van én voor een moeder staat centraal in Double Portrait van Cemre Yeşil, de eerste presentatie in de nieuwe expositieruimte Maqam.

Edo Dijksterhuis
Werk uit Double Portrait  van Cemre Yeşil. Beeld Cemre Yesil
Werk uit Double Portrait van Cemre Yeşil.Beeld Cemre Yesil

In het Victoriaanse tijdperk lieten ouders graag hun jonge kinderen fotograferen. Probleem was alleen dat de lange sluitertijd van de toenmalige camera’s niet berekend was op beweeglijke baby’s. Dus moest de moeder de geportretteerden vasthouden, maar dan wel op zo’n manier dat ze amper zichtbaar was. Ze zat verscholen achter een stoel, verborgen onder een doek of werd ruwweg uit de foto gesneden. ‘Hidden mother photograhy’ heet dit subgenre, waarin de afhankelijkheid van het kind en de onmisbare rol van de moeder feitelijk worden ontkend.

De Turkse fotograaf Cemre Yeşil heeft een hele verzameling van dit soort curieuze foto’s. Ze vormen het uitgangspunt voor haar eigen nieuwe serie Double Portrait, waarin ze de band tussen ouder en kind juist niet wil wegpoetsen maar zo rauw en direct mogelijk laat zien. Zo ving ze het voetje van een pasgeborene in close-up, zoals alleen de moeder het ziet: liefdevol maar met een waakzaam oog voor onregelmatigheden in het knalrode huidje. Er zijn monden met wisselgebitten en uitgevallen melktanden gevat in roze lijsten. Terugkerend beeld is de omhelzing tussen ouders en kinderen, vaak allebei volwassen, waarbij niemand zich verschuilt.

Geen museale, witte ruimte

Double Portrait is de eerste tentoonstelling in Maqam, een nieuw podium in de Kolenkitbuurt. Het is een samenwerking tussen het Amsterdams Andalusisch Orkest, het Meervaart Theater en Foam. Het fotomuseum is verantwoordelijk voor de tentoonstellingsprogrammering in deze ruimte die in alles het tegenovergestelde is van een klassieke museale white cube. Maqam is gehuisvest in de hoek van een appartementencomplex en heeft een uitnodigende glazen gevel. Hier repeteert ook het orkest en wordt aan huiswerkbegeleiding gedaan.

Yeşil plaatste haar collectie ‘hidden mother photography’ in een knalblauwe kast. Foto’s geprint op doek hangen vrij in de ruimte. Maar het meeste werk hangt verspreid over warm oranje geschilderde wanden. Ze variëren in hoogte als noten op een notenbalk, waardoor een speels effect ontstaat. De formaten zijn bescheiden, huiskamerformaat, en de lijsten zijn soms intiem tegen elkaar aan gehangen. Dat Yeşil haar portretten afwisselt met beelden van alledaagse zaken zoals een kamerplant of een op straat gevallen ijsje versterkt het gevoel dat je hier kijkt naar levens die ook het jouwe hadden kunnen zijn.

Tentoonstellingsonderwerp en presentatiewijze passen goed in deze omgeving. Buurtbewoners die Maqam gebruiken, hebben niet per se het gevoel naar kunst te kijken, maar herkennen wel veel en praten erover. Met deze dependance toont Foam effectief hoe je als museum inclusiever kunt zijn. Door je nieuwe publiek actief op te zoeken en werk te tonen dat aansluit bij hun belevingswereld.

Double Portrait van Cemre Yeşil: t/m 20 mei in Maqam, Jan van Schaffelaarplantsoen 2

Meer over