PlusBoekrecensie

In De man van het licht van Katrien Scheir hangt #MeToo meteen in de lucht

In haar debuutroman De man van het licht laat de Vlaamse Katrien Scheir (1978) zien hoe geraffineerd de grens tussen machtsmisbruik en toewijding kan zijn.

Dieuwertje Mertens
null Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

Jelena krijgt niets voor niets. Dat heeft ze tijdens haar jeugd in instellingen en pleeggezinnen wel geleerd. Hoe kon dit instellingskind toch denken dat theaterdirecteur de Professor haar zou helpen met het schrijven van een verhaal omwille van haar talent?

‘Buiten adem belde Jelena aan de toekomst, ze kon maar net bij de bel’, luidt de onheilszwangere beginzin: Jelena kan niet wachten om haar manuscript aan de Professor in het hart van de Vaderlandse Cultuur aan te bieden, ze is eigenlijk te klein, letterlijk en figuurlijk. Als de Professor, een stokoude man ‘met woeste witte haren’ en ‘een rode kamerjas als een koningsmantel’ vanaf het balkon naar beneden kijkt wie er aanbelt, zijn de rollen al helder verdeeld. #MeToo hangt in de lucht.

Het verhaal van Scheir is uit het leven gegrepen, ware het niet dat de auteur haar personages en decor met behulp van uitvergrotingen net wat meer sprookjesachtig cachet geeft. Jelena is wel heel armlastig en goed (zoals het meisje met de zwavelstokjes) en de dikke Professor is lelijk en berekenend (zoals de wolf of het beest), maar hij heeft ook een hartkwaal en is hulpbehoevend.

Scheir trekt de lezer het verhaal in met haar ietwat rijke, eigenzinnige taalgebruik: ‘Haar taal was gewond toen ze hier aankwam, gezwollen. De verbeelding platgedrukt door vreemde vingers die meer grepen dan voelden. (..) (Of was dat ook haar rijkdom, haar sloppenwijkbarok?)’. Soms is Scheir inderdaad overdadig in haar gebruik van adjectieven, maar haar stijl is toch vooral ontzettend verleidelijk.

Zowel Jelena als de Professor hebben hun macht te verliezen als ze hun belofte inlossen. Die macht bestaat uit respectievelijk ‘seks’ en ‘invloed’. Daarom zijn ze de hele roman bezig om hun macht zoveel mogelijk te bewaken, wat voor de Professor een makkelijker spel is dan voor Jelena. Hoe meer ze inlevert, hoe meer ze van zichzelf verliest. Het verhaal en de plot zijn redelijk dun, er is veel aandacht voor de uiteenzetting van de omstandigheden. Dat maakt het verhaal ook soms wat slepend: Jelena’s armoedige achtergrond en deerniswekkende toestand worden wel héél breed uitgemeten. Scheir had met de helft van het aantal pagina’s kunnen volstaan.

Toch is dit debuut meer dan de moeite waard. De man van het licht lees je omwille van de fonkelende zinnen van Scheir. Graag minder pagina’s, méér Scheir.

null Beeld

De man van het licht

Katrien Scheir
Uitgeverij Oevers, €21
301 blz.

Meer over