PlusDansrecensie

In Any attempt is iedereen zichzelf en tegelijkertijd onderdeel van een groot geheel

Jacq. Algra
De cast is aanvankelijk geheel gekleed in grijstinten en toont een opmerkelijke variatie in leeftijd, huidskleur, dansachtergrond en gender.  Beeld Phile Deprez
De cast is aanvankelijk geheel gekleed in grijstinten en toont een opmerkelijke variatie in leeftijd, huidskleur, dansachtergrond en gender.Beeld Phile Deprez

Geplette lijven en verbrijzelde botten. Dat zou volgens China’s leider Xi Jinping het resultaat zijn van elke poging om te protesteren. Choreograaf Jan Martens koos dit staaltje van verbaal geweld tegen de inwoners van Hongkong als titel van zijn eerste grote zaalvoorstelling. Zijn zeventienkoppige cast laat zien dat iedereen zichzelf kan zijn en tegelijkertijd onderdeel van een groot geheel. Aan het einde van Any attempt will end in crushed bodies and shuttered bones hebben alle dansers hun eigen unieke outfit, persoonlijke ruimte en individuele bewegingsmateriaal, terwijl tegelijkertijd de vitaliteit en saamhorigheid van het podium spatten.

Met gebalde vuist

De cast is aanvankelijk geheel gekleed in grijstinten en toont een opmerkelijke variatie in leeftijd, huidskleur, dansachtergrond en gender. De zeventienjarige Wolf Overmeire is de eerste die opkomt. Terwijl Górecki’s klavecimbel en strijkers abrupt en krachtig inzetten, opent hij met ferme maar gearticuleerde strijkbewegingen in horizontale en verticale richting de ruimte rondom zijn lichaam. Hierna volgt even onverwachts een reeks verwoede boksbewegingen met, na een korte stop, de hele sessie in herhaling. Daarmee zijn de eerste vijf minuten van Any attempt gefocust, meeslepend en overtuigend.

In het kielzog van Overmeire, die nog in opleiding is, krijgen alle andere dansers eveneens een solo om zich te presenteren. Onder hen zijn de Nederlandse Truus Bronkhorst, sinds decennia koningin van de performancedans-met-gebalde-vuisten, en nog twee flexibele vijftigplussers die jarenlang furore maakten op binnen- en buitenlandse podia: Tim Persent en Ty Boomershine.

Zodra wij beseffen dat elke performer een uniek individu is dat met verve zijn eigengereide parcours kiest, laat Martens alle dansers samenkomen. Eerst een eenling, dan een tweetal loopt een weidse cirkel, waar zich steeds meer figuren bij aansluiten. Langere of kortere benen, een positie voor- of achteraan, aan de binnen- of buitenzijde van de groep: doel is nu het afstemmen op een gemeenschappelijke pace.

Grote kluwen

Uit die grote kluwen ontspringen even later telkens andere subgroepjes, doordat ieder keuzemomenten houdt om zijn richting te bepalen. Vijandige taal van politici maakt plaats voor bemoedigende tekst van de Engelse spokenwordartiest Kae Tempest, die wonderschoon combineert met Martens’ choreografie. ‘Nu is het onze tijd, laten we gaan voor vrede, meer empathie, respect.’ Weg dus van alle shit, fuck, rape en kill die de sociale media overspoelen en hier op het achterdoek verschijnen.

Op een goed moment maakt Bronkhorst pas op de plaats, midden in de wervelende groep. “Zij belichaamt geschiedenis en volharding,” zei Martens in een interview, “zij is rebellie”. Haar armen zwaaien krachtig, de ellebogen vormen hoeken, de vuisten schuiven voor het gezicht.

Als de anderen haar frase overnemen oogt de hele groep kordaat. Na een indrukwekkende die-in in stilte zoals we die van Extinction Rebellion kennen, zet Górecki nog een keer in. Het licht kleurt rood, iedereen helpt elkaar in een nieuwe outfit. ‘There is so much peace to be found in people’s faces,’ zei Tempest kort daarvoor. We zien het en worden blij.

Any attempt will end in crushed bodies and shuttered bones

Door Jan Martens/Grip & Dance On Ensemble
Gezien 28/8 ITA
Te zien 28/10 Spring in Autumn, Stadsschouwburg Utrecht

Meer over