PlusRecensie

In 30 minuten: de driftige, maar onovertroffen burgervader Eberhard van der Laan

Van der Laan gaf Amsterdammers het gevoel dat hij hun ‘gappie’ was, zegt journalist Bas Blokker. Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP
Van der Laan gaf Amsterdammers het gevoel dat hij hun ‘gappie’ was, zegt journalist Bas Blokker.Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

Wat blijft, vraagt interviewer Coen Verbraak aan het einde van zijn gesprek met Femke van der Laan. ‘Voor mij blijft alles, ik draag hem dicht bij me,’ antwoordt zij. Het is een emotioneel slotakkoord van de podcast over haar echtgenoot, de in 2017 overleden oud-burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan.

Roelf Jan Duin

Wat blijft is ook de naam van de serie van omroep Human over overleden meer of minder bekende personen. Onder anderen Jeroen van Merwijk, Erik van Bruggen, Bernard Haitink en dj Lady Aïda kregen een half uur durende podcastnecrologie. De meest recente is dus gewijd aan Van der Laan. Het zijn liefdevol gemaakte, maar beslist geen hagiografische portretten: ook de minder goede eigenschappen van de betreurde personen komen ruim aan bod.

Zo gaat het in de aflevering over Van der Laan ook over zijn ‘onredelijke drift’ en de manier waarop hij mensen kon afblaffen. “Met zijn drift heeft hij mensen het stadhuis uitgejaagd, en dat is slecht,” zegt NRC-journalist Bas Blokker. Die noemt Van der Laan ook ‘onovertroffen’ in zijn rol als burgervader. Van der Laan gaf Amsterdammers met zijn mix van bescheidenheid en brutaliteit het gevoel dat hij hun ‘gappie’ was, zegt Blokker. Volgens oud-wethouder en inmiddels staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) was Van der Laan op z’n best als er ‘een schouder geboden moest worden’. “Een schouder om tegenaan te leunen en op uit te huilen, maar ook om de sterkste schouder te zijn.”

Zijn levensader

Net als Blokker memoreert Van der Burg het laatste, pijnlijke raadsdebat van Van der Laan, over het misgelopen deradicaliseringsproject, waarbij hij ten onrechte een ambtenaar had geslachtofferd. “Een droevig einde,” noemt Blokker het. “Het was geen te lange vergadering, het was een vergadering te lang,” aldus Van der Burg. Dat Van der Laan tot aan zijn dood doorwerkte, paste bij hem. “Het was zijn levensader,” zegt Van der Burg snikkend.

Met zijn vrouw wilde hij het zo min mogelijk hebben over het naderende einde. “Als partner wil je dat natuurlijk wel, maar hij ging dood, ik niet.” En dus nam Femke van der Laan, wier boek Aan de randen van de dag. Het verhaal van een liefde deze week uitkwam, de rol van steunende echtgenote op zich. “Ik zou er geen Oscar mee verdiend hebben,” zegt ze tegen Verbraak. Ook erkent ze dat ze het af en toe lastig had met Van der Laans arbeidsethos. Zelfs toen hij op de IC lag, belegde hij vergaderingen. ‘Alles voor de stad’, was de inscriptie van de munt die wethouders aan de burgemeester gaven, toen hij praktisch op zijn sterfbed lag. Dat vond zijn vrouw, begrijpelijk, een beetje pijnlijk.

Wat Blijft geeft in een kleine 30 minuten een mooi beeld van de persoon Van der Laan, maar ook van het verdriet dat hij achterlaat bij de mensen die dicht bij hem stonden.

Meer over