PlusBladen

Hollands Maandblad presenteert ‘opfriscursus’ Renate Rubinstein

Renate Rubinstein. Beeld NTR
Renate Rubinstein.Beeld NTR

Hollands Maandblad verschijnt deze maand met een bijzondere bijlage: Renate Rubinstein herontdekt van docent Frans, essayist, en would-bebiograaf Charlotte Goulmy, geïllustreerd door Karen Opstelten.

Marjolijn de Cocq

Liefst, schrijft Charlotte Goulmy in haar voorwoord van Renate Rubinstein herontdekt, zou ze promoveren op een omvangrijke biografie van Renate Rubinstein, ‘bij voorkeur opgesteld uit louter Renate’s woorden’. Want Rubinstein (1929-1990) is haar kompas. ‘Sinds mijn pubertijd en tot op de dag van vandaag heeft ze mijn doen en laten richting gegeven.’

Helaas geniet ze niet, zoals historicus Hans Goedkoop, die onlangs al met een voorschot op de Rubinsteinbiografie kwam onder de titelVaderskind (over Rubinsteins oorlogsjaren), de medewerking van de familie. Hierdoor kan ze niet beschikken over alle stukken die zo’n aanpak vereist. Volgens Goedkoop geldt ze wel als ‘het enig andere Renategeheugen’.

Lange zwarte kinderjaren

Maar in de loop der jaren heeft ze veel ‘Renatemateriaal’ verzameld en gekregen van lezers die Rubinsteins geluid ook missen. Daarop baseerde ze de vier schetsen in Renate Rubinstein herontdekt, een fraai uitgegeven Hollands Maandblad-reeks, geïllustreerd door Karen Opstelten.

Over de ‘korte gouden, lange zwarte kinderjaren’ van Rubinstein gaan ze, over haar nieuwe naam en pseudoniem Tamar, over de Weinrebzaak en het loodzware jaar 1969, over het moeizaam doorgaan na de dood van Simon Carmiggelt in 1987 – ze was ‘de discreet glunderende minnares van ’s lands meest getrouwde schrijver’.

Een opfriscursus, zo moet Renate Rubinstein herontdekt volgens Goulmy worden gezien, in afwachting van Goedkoops biografie – een poging om Rubinsteins stilistische brille, boerenwijsheden, genadeloze zelfspot en treffende inzichten te bevrijden van een decenniadikke stoflaag.

Tom Waits

Nog een ode aan een idool in Hollands Maandblad zelf: Delphine Lecompte schrijft een brief en hommage aan ‘beste Tom Waits’. Ze keert daarin terug naar 1997, toen ze een schooljaar lang werd opgevangen door het gezin van haar toenmalige beste vriendin Frauke en haar vier broers: luidruchtig doch harmonieus.

Op een dag zette broer Filip Waits plaat Rain Dogs op. Ze was niet meteen verkocht. ‘Uw muziek klonk als de problematische boiler van mijn grootmoeder in De Panne: sissende scheetgeluiden, gefluit, gemopper, knorren, piepen, rammelen, gieren, kuchen, rochelen, krijsen en piratenvloeken... Avontuurlijk en carnavalesk, uw muziek, dat wel.’

Maar gaandeweg groeide de hartstocht, elk album kreeg minstens twintig luisterbeurten. Waits gaf Lecompte, als twintigjarige verschoppelinge, een stem. ‘Toen ik uw muziek hoorde, wist ik dat er hoop was en heb ik mezelf uit de goot getrokken en... Ging het zo eenvoudig? Nee, natuurlijk niet.’

Hollands Maandblad 2022-4, uitgave van Stichting Hollands maandblad, te bestellen via hollandsmaandblad.nl, €19,95 incl. verzendkosten.