PlusAchtergrond

Het Songfestival móest doorgaan: dit zijn de offers die zijn gebracht

De immense set voor het Eurovisie Songfestival 2021. Beeld Brunopress
De immense set voor het Eurovisie Songfestival 2021.Beeld Brunopress

Een paar maanden terug was het onzeker of het Nederlandse Songfestival wel kon doorgaan. Nu begint de editie in Rotterdam aan zijn finaleweek met 39 deelnemende landen op locatie én 3500 man bij de liveshows in Ahoy. Hoe kan dat?

In spijkerbroek en op sneakers loopt Sietse Bakker op een regenachtige zaterdag in maart door de modder waarop doorgaans festival Lowlands wordt gehouden. Het testevenement van Fieldlab leidt die middag tot extatische taferelen. Bakker kijkt naar een menigte jongeren die – midden in de derde coronagolf – voor het dj-podium dansen alsof hun levens ervan afhangen en denkt: dit wil ik op het Songfestival ook.

Twee maanden later wandelt de festivalbaas (36) in colbertje en overhemd door de gangen van evenementenpaleis Ahoy in Rotterdam en constateert: het gaat lukken. De fans mogen dan straks wel niet te ver van hun vaste stoeltje bewegen, ze zijn wel welkom, doordat ook het Songfestival onder de vlag van Fieldlab plaatsvindt. Daardoor zit er aanstaande maandag, tijdens de nog niet op televisie uitgezonden juryshow van de eerste halve finale, 3500 man publiek in Ahoy.

Van de zestien landen die een dag later proberen de finale te halen is alleen Australië niet live in Rotterdam. En volgende week zaterdag zullen een kleine 200 miljoen tv-kijkers gewoon zien hoe de opvolger van Duncan Laurence wordt gekroond en toegejuicht door een luidruchtig Ahoy.

Engelenvleugels

Kritiek (waarom feestvieren terwijl de ziekenhuizen nog vol liggen?) die rondom het 538-Koningsdagconcert in Breda nog tot vol volume aanzwol, lijkt te zijn verstomd. Bakker bezocht dinsdag het naast Ahoy gelegen Ikazia Ziekenhuis en sprak er met personeelsleden. “Ik begrijp hun zorgen. Het laatste wat we willen is hun extra werk bezorgen.”

Daartoe is een uitvoerig protocol van toepassing. Wie afgelopen week de catacomben van Ahoy verkende, stuitte niettemin vooral op Eurovisie-business-as-usual. Op het podium van de arena sjorde de Noorse deelnemer TIX zijn engelenvleugels van het formaat van een kleine Boeing omhoog en bleek de delegatie van Moldavië het motto less is more met de dresscode te hebben verward.

Maar toch: de coronamaatregelen zijn overal zichtbaar én voelbaar. Het meest in het oog springend is uiteraard de teststraat voor de ingang. Wie Ahoy in wil, dient een maximaal 48 oud testbewijs te overleggen. Binnen zijn mondkapjes verplicht. Net als de anderhalve meter afstand. In totaal 170 palen met flacons met desinfectiemiddel zijn verdeeld over de extra ruim opgezette ruimte. Komen er normaal tussen de 1500 en 2000 journalisten naar een Songfestival, dit jaar zijn er slechts 500 welkom. De overige verslaggevers zijn doorverwezen naar een online perscentrum waar de repetities en de persconferenties live te volgen zijn.

Het mediahoofdkwartier, doorgaans een plek waar festivalliefde, journalistiek en luidruchtig nationalisme dwars door elkaar heen lopen, oogt deze dagen eerder als het prototype Nederlandse kantoortuin: degelijk, rustig en zelfs een tikkie saai. Maar dan wel een kantoor van het formaat vliegtuighangar, gebouwd op serieuze social distancing.

Ook aan de kant van de deelnemers zijn offers gebracht. Was de gemiddelde delegatie de afgelopen jaren zo’n dertig mensen groot (Bakker: ‘Ik heb er zelfs wel eens eentje van vijftig meegemaakt’), dit keer is de landen gevraagd het bij maximaal twintig personen te houden. Het doel: meer ruimte en dus meer onderlinge afstand backstage. De producent: “Oostenrijk heeft ons verzoek fantastisch opgepakt en is hier met slechts vijf personen, onder wie twee artiesten. Ze zijn afgereisd in een trein waarin zij de enige passagiers waren. Kan niet veiliger.”

Koor van duizend stemmen

De regels voor de artiesten en hun begeleiders zijn strenger dan voor pers en publiek. Eenmaal in Rotterdam worden alle deelnemers verzocht zich buiten hun verplichtingen in Ahoy om af te zonderen in hun hotels. Bakker: “Een rondje hardlopen mag best, zeker omdat de fitnesscentra nog dicht zijn. Maar we hebben iedereen op het hart gedrukt geen terras op te zoeken.”

Om het leed enigszins te verzachten heeft de organisatie achter het festival, de European Broadcasting Union (EBU), voor het eerst – en vooralsnog eenmalig – toegestaan om op de tape waarop normaal gesproken alleen de instrumentatie mag staan nu ook backing vocals op te nemen. Bakker: “Achtergrondzangers kunnen zo thuisblijven en er ontstaat op het podium (waar altijd al maximaal zes personen waren toegestaan) extra ruimte voor dansers.”

Het is een maatregel waarvan Songfestivalpuristen gruwen en die door de IJslandse inzending Dadi Freyr – een man die van ironie zijn handelsmerk maakt – maximaal werd opgerekt door een koor van duizend afzonderlijke stemmen bij elkaar te knutselen.

Zo verliep de eerste week van het festival, waarin de artiesten hun acts minutieus repeteren op de immense bühne van Ahoy. Enige puntje van zorg leek de ziekte van de Oekraïense zangeres Kataryna Pavlenko. Ze moest een repetitie missen in afwachting van de uitkomst van haar bij een Rotterdamse GGD-locatie afgenomen coronatest. Die bleek negatief.

Maar mocht er komende week toch corona binnendringen in een van de delegaties, dan is er een Eurovisienoviteit: de zogeheten live on tape-backup. Vooralsnog zal alleen Australië – door reisrestricties niet in Nederland – ervan gebruikmaken, maar elk land heeft enkele weken terug een optreden ‘onder livecondities’ opgenomen. Oneerlijke concurrentie? Bakker bezweert van niet. “We hebben als organisatie via de regie meegekeken. Landen kregen een uur en maximaal drie takes de ruimte en moesten daarna meteen hun inzending uploaden. Die zien er soms prachtig uit. Al hopen we natuurlijk dat we ze niet nodig hebben.”

Meer over