PlusKlassieker

Het ritsloze nummer

Welke moderne klassiekers moet je als ­literatuurminnend wereldburger hebben gelezen? Dieuwertje ­Mertens selecteert deze week Het ritsloze nummer uit 1973 van de Amerikaanse Erica Jong (1942).

Dieuwertje Mertens
null Beeld -
Beeld -

Waar gaat de roman over?

Isador Wing vult haar bestaan met bezoekjes aan psychiaters, dromen en (het verlangen naar) seks. Samen met haar tweede man Bennett bezoekt ze een congres voor psychiaters in Wenen – in het vliegtuig ernaartoe blijkt dat ze bij het halve vliegtuig in behandeling is geweest. Op het congres ontmoet ze Adrian Goodlove, op wie ze stapelverliefd wordt. Ze ontsnapt aan haar ingeslapen huwelijk en gaat met Adrian op rondreis door Europa. Die reis blijkt – hoe kan het ook anders – een zoektocht naar haarzelf.

Waarom zou je Het ritsloze nummer lezen?

Belangrijke onderwerpen in deze feminis­tische klassieker zijn de beleving van vrouwelijke seksualiteit en de neiging van vrouwen zich te schikken naar de wensen van de man, oftewel: de alomtegenwoordigheid van het patriarchaat. Jong beschrijft de ­seksuele escapades van Isadora mee­dogenloos eerlijk (de huwelijkse seks is ‘zo oninteressant als smeerkaas’), ze geeft scherpe analyses van de man-vrouw­verhoudingen en heeft een groot gevoel voor humor. De titel verwijst naar haar ­verlangens naar anonieme seks zonder machtsstrijd; ‘de man ‘neemt’ niet en de vrouw ‘geeft’ niet.’

Wie is het opmerkelijkste personage?

Isadora’s feministische voorbeelden zijn onder anderen Simone de Beauvoir en Sylvia Plath. Dat De Beauvoir voortdurend verwijst naar haar geliefde Sartre en dat Plath het leven niet aankon, brengt haar echter in verwarring. Isadora streeft ernaar net als een man te kunnen genieten van seks zonder te worden beperkt door haar vrouwelijke identiteit.

Hoe werd de roman ontvangen?

Er zijn wereldwijd meer dan 27 miljoen exemplaren van Het ritsloze nummer verkocht. Feministen wisten niet of ze Isadora’s vrijmoedige houding moesten zien als een knieval voor het mannelijk ideaalbeeld van de gewillige vrouw, of juist als voorbeeld. Ook was er discussie over het literaire gehalte van de taboedoorbrekende roman, die door sommigen werd weggezet als porno.

Meer over