Plus

Het Ricciotti Ensemble speelt in tbs-klinieken – of gewoon voor de Amsterdammer

Het Ricciotti Ensemble is een jong ensemble met een sociale missie: spelen voor mensen die normaal niet met live symfonische muziek in aanraking komen. Deze zomer touren ze met solist Soheil Shayesteh door het land. ‘Er moet voor iedereen iets te herkennen zijn.’

Britt van Klaveren
null Beeld Wout Nooitgedagt
Beeld Wout Nooitgedagt

Inclusie is voor het Ricciotti Ensemble geen modewoord: het streven om zo inclusief en toegankelijk mogelijk te zijn, is duidelijk tastbaar tijdens een gesprek met dirigent en artistiek leider Coen Stuit. Wie een optreden van Ricciotti bezoekt hoeft dan ook geen traditioneel format te verwachten. Er wordt niet in concertkleding gespeeld, de musici spelen staand (of lopend), dragen geen traditionele concertkleding en praten het concert aan elkaar. Ze staan vrijwel nooit op een podium maar zijn gelijkvloers met het publiek.

Ook ligt er een grote focus op interactie en publieksparticipatie. Het ensemble doet sinds kort in samenwerking met Lucas Dols van Sounds of Change aan ‘instant composing’. Het idee is dat het publiek niet alleen participeert, maar ook onderdeel wordt van een ter plekke gecreëerde compositie. Stuit: “Je vraagt iemand in het publiek bijvoorbeeld om zijn naam – die wordt gebruikt als ritme. De favoriete kleur van een ander wordt omgezet in een toonsoort.”

Volgens Stuit werkt het drempelverlagend als je het publiek op deze manier ook een beetje ‘eigenaar’ van de compositie maakt. “Als je ergens iets komt brengen, maar je haalt ook wat op, kun je mensen het gevoel geven dat het concert anders was geweest als zij er niet waren geweest. Dat gaat verder dan participeren.”

Asielzoekerscentra en verzorgingstehuizen

Ricciotti laat het publiek niet op zich afkomen in grote zalen, het ensemble komt naar het publiek toe. Dit mag letterlijk genomen worden – het ensemble speelt niet alleen op straat, maar streeft er ook naar 70 procent van hun optredens uit te voeren in sociale instellingen, zoals verzorgingstehuizen, asielzoekerscentra en jeugdinrichtingen.

Op dergelijke locaties spelen is niet altijd even makkelijk: soms durven mensen toch niet te komen kijken of is het lastig contact te maken. Maar het levert ook mooie momenten op. Tijdens een optreden in een tbs-kliniek stond het publiek binnen tien minuten te zingen en dansen, vertelt Stuit. “Toen heb ik het niet droog gehouden.”

Futuristisch

Jaarlijks vinden er drie tournees plaats, elk met een ander maatschappelijk thema. Nu staat Futuratour in de startblokken, waarbij er wordt vooruitgeblikt op de toekomst. Het ensemble speelt een uiteenlopend programma, van Wagner’s Albumblatt tot The Buggles’ Video Killed the Radio Star (in een arrangement van Peter Keijsers). “Het idee is dat er voor elk mogelijk publiek herkenbare dingen zijn, en tegelijkertijd ook iets nieuws.”

Op de vraag wat de muziek van de toekomst is noemt Stuit twee elementen: meer elektronica en een samensmelting van westerse en niet-westerse muziek. “Nu kun je nog aanwijzen waar de Latin-, Balkan- en Libanese elementen en invloeden zitten. Maar ik ben ervan overtuigd dat het helemaal in elkaar gaat draaien. Daarom hebben we Soheil Shayesteh als solist, want hij is dit. Hij maakt elektronische muziek en speelt kamancheh, een traditioneel Perzisch instrument. Hij heeft elektronica ontwikkeld die reageert op wat hij doet.” Zegt Stuit lachend: “Dat vind ik waanzinnig futuristisch, op het nerveusmakende af.”

Ricciotti Ensemble met Soheil Shayesteh: tournee t/m 6 augustus, slotconcert op 6 augustus in het Zonnehuis. Alle concerten zijn gratis te bezoeken: www.ricciotti.nl