Het leven in Ternate in de 21ste eeuw

Het gaat niet goed met de FC Ternate, spelend op een van de eilanden in de Molukken, onderdeel van het Indonesisch eilandenrijk. De thuisclub verliest in een volgepakt stadion.

Er vliegen wat flessen over de afrastering en een deel van de tribune wordt in brand gestoken. De supporters nemen rond de fik plaats en heffen een lied aan, waarin vermoedelijk om het hoofd van de directeur wordt gevraagd. Een opgewonden supporter wordt ondervraagd: niet alleen het management, maar ook de directie en de hele leiding eigenlijk, heeft schuld.

Aan het andere eind van de wereld kan het leven er ook behoorlijk alledaags uitzien als we uit de nieuwsstroom stappen; het slechte seizoen van FC Ternate veroorzaakte tenslotte alleen lokale rimpelingen.

In 24 uur Indonesië, een kleine expositie in het Tropenmuseum, wordt een overzicht gegeven van een ambitieus project van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land en Volkenkunde (KITLV) uit Leiden dat een beeldarchief van de 21ste eeuw in Indonesië wil aanleggen. De Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies, zoals het instituut internationaal heet, heeft op acht plekken in Indonesië gedurende 24 uur camera's laten lopen.

De bedoeling is dat de komende honderd jaar elke vier jaar wordt teruggekeerd naar dezelfde plek. En al mag in een dag en een nacht ogenschijnlijk niets veranderen, na een eeuw moeten in dit toekomstige archief monumentale veranderingen zijn vastgelegd.

Los van de beelden die de statische camera heeft vastgelegd - van een kruispunt in de hoofdstad Jakarta, een busstation in Soerabaja en het haventje van Ternate - zijn ook in dezelfde plaatsen cameraploegen erop uitgegaan om korte documentaires te maken.

In Soerabaya wordt er vanuit een auto gefilmd in een drukke straat waar zich motorclubs hebben verzameld op het trottoir, en er wordt rondgekeken in de homoscene, die kennelijk een niet al te ondergronds bestaan heeft. We zien hoe jongens zich overgeven aan de karaoke en daarbij wulpse bewegingen maken. Er wordt minimaal in de beelden gemonteerd en er wordt geen muziek aan toegevoegd, om zo dicht mogelijk bij het pure 'registreren' te komen.

Op de achtergrond, en dat geldt voor bijna alle beelden, horen we het gegrom van het verkeer als het niet een generator is, die kennelijk overal staat opgesteld.

De acht lokaties zijn verspreid over Indonesië, van een provinciestadje in de bergen van West-Sumatra tot aan de hoofdstad Jakarta op het centrale eiland Java. In de sloppenwijk Kampung Melaya worden mannen gefilmd die met een ingewikkeld bordspel bezig zijn. ''Er is niemand die het hier moeilijk heeft,'' zegt een oud mannetje en hij lacht zijn tandeloze mond bloot.

Het KITLV heeft lokale crews gehuurd om het archief van de 21ste eeuw aan te leggen. In het Tropenmuseum is een selectie te zien uit het eerste rondje langs de lokaties (dat 230 uur materiaal opleverde). En in een fascinerende opstelling kunnen we voor een enorme kaart van Indonesië plaatsnemen, waar de acht lokaties gemarkeerd worden door acht monitoren, waarop het leven aan ons voorbij trekt. Met een druk op de knop kunnen we kiezen bij welke monitor we een geluidsspoor horen: van het hectische verkeer van de hoofdstad, naar dat prachtige statische shot van het haventje in Ternate, waar we langzaam het licht zien verdwijnen en we een dieselmotor in de nacht horen verdwijnen. Je krijgt het gevoel dat daar nooit iets gaat veranderen.

Tropenmuseum: 24 uur Indonesië, t/m 16 november, Linnaeusstraat 2, www.tropenmuseum.nl

Meer over