PlusDocumentaire

Het leukst zijn de beelden van het festivalpubliek in het Kralingse Bos

Vrijdag is het vijftig jaar geleden dat in het Kralingse Bos in Rotterdam Nederlands eerste grote popfestival begon. De film die er toen van werd gemaakt is nu te zien in een gerestaureerde versie.

Het Holland Pop Festival heette het officieel, maar het driedaagse festijn bij de Kralingse Plas in Rotterdam werd in de volksmond al snel omgedoopt tot kortweg Kralingen. Het ­Nederlandse Woodstock wordt het ook vaak genoemd en daar is niets overdreven aan. Zoals Woodstock in 1969 het eerste grote meerdaagse popfestival in Amerika was, was ­Kralingen dat een jaar later hier.

De overeenkomsten tussen de twee liggen voor het oprapen. Allereerst is daar de geweldige, elkaar deels overlappende line-up van beide festivals. Dat ze in Amerika zo’n affiche vol topnamen bij elkaar kregen, vooruit, maar dat ook de totaal onervaren ­Nederlandse organisatie (waarin we een voorloper van het huidige Mojo herkennen) grote acts als Pink Floyd, Santana, Canned Heat, The Byrds en Jefferson Airplane naar Rotterdam wist te krijgen, komt na al die jaren bijna onwerkelijk over.

Beide festivals trokken veel meer mensen dan verwacht: Woodstock wel 400.000, Kralingen – naar schatting – tegen de 100.000. En zowel in Amerika als Nederland werd het festival onbedoeld een gratis toegankelijk evenement. Iedereen was in de geest van de tijd heel lief voor elkaar, maar een organisatorische puinhoop was het op beide festivals wel. In Amerika werd zelfs de noodtoestand uitgeroepen.

Net als van Woodstock werd ook van Kralingen een voor de bioscoop bedoelde film gemaakt. De Woodstockfilm was internationaal een ­gigantisch succes, dat de tijdens het festival geleden verliezen meer dan goedmaakte. Maar Stamping Ground, de film die in het Kralingse Bos werd gedraaid, bracht ondanks een internationale release lang zo veel geld niet op. En het geld dát er mee werd verdiend ging zeker niet naar de organisatoren van het festival, die de kleine lettertjes van de filmcontracten niet aandachtig hadden gelezen.

Na al die jaren is Stamping Ground nu te zien in een gerestaureerde versie, die ook inhoudelijk enigszins is aangepast; de beelden van molens en bloemen die er indertijd als ‘typisch Nederlands’ voor het internationale publiek aan waren toegevoegd, zijn verdwenen. Bij de aftiteling zien we bekende namen voorbijkomen. George Sluizer, een van de regisseurs, zou later ook buiten Nederland succesvol zijn met vooral de speelfilm Spoorloos. En cameraman Jan de Bont zou een van de weinige Nederlanders worden die het wisten te maken in Hollywood.

Op Kralingen maakte De Bont deel uit van een ploeg van – nogal bijzonder voor die tijd – negen cameramannen. Ze mochten overal filmen; in het publiek, maar ook op het podium. En al die muzikanten lijken er totaal geen last van te hebben dat ze vaak van heel dichtbij werden gefilmd: De Bont en de zijnen stonden niet ­ergens aan de zijkant van het podium, maar midden tussen de muzikanten.

Bij die bijzondere beelden blijft het geluid nogal achter: dof en rommelig, vaak ronduit krakkemikkig. Evengoed kan worden vastgesteld dat er vaak geweldig werd gemusiceerd. De latin rock van Santana, doorgebroken op Woodstock, bruist en kolkt van de energie. Verrassend goed: de inventieve jazzrock (al was die term in 1970 nog niet echt gangbaar) van het Engelse Soft Machine. Pink Floyd, volgens veel bezoekers het hoogtepunt van het festival, klinkt en oogt ook in Stamping Ground indrukwekkend: superpsychedelisch nog en bijna religieus toegewijd.

Het leukst zijn de beelden van het festivalpubliek, dat zich in 1970 op sommige punten heel anders ­gedroeg dan nu gebruikelijk is. ­Muziek werd op Kralingen vooral ­zittend, maar liever nog liggend ­ondergaan (de gretig geconsumeerde drugs zouden er iets mee te maken kunnen hebben). Zo te zien heel gewoon vond men het een halve eeuw geleden ook dat nogal wat bezoekers (m/v) volledig uit de kleren gingen.

Stamping Ground, the Director’s Cut

Regie George Sluizer en Hans Jürgen Pohland
Te zien in Arena, De Balie, Cinecenter, City, Eye, Euroscoop, De Munt, Studio/K, Tuschinski, en via Pathé Thuis

Meer over