PlusInterview

Herman Koch: ‘Naar een Nederlandse film hoef ik niet meer, de trailer volstaat meestal’

In Een film met Sophia raakt een regisseur verstrikt in een fascinatie voor een meisje. Herman Koch (67) haalt in zijn nieuwe roman uit naar de filmwereld.

Dirk Leyman
null Beeld Edwin Winkels
Beeld Edwin Winkels

Hoofdpersoon is een beroemde Nederlandse filmregisseur, broedend op zijn ultieme revanche. Waarom raakt deze Stanley Forbes zo redeloos in de ban van de beeldschone Sophia? In zijn nieuwe roman schotelt Koch ons spijkerharde meningen voor: ‘Dat zou op de lange termijn het beste zijn voor de Nederlandse speelfilm: dat je ze allemaal op de grond laat knielen en ze een voor een een kogel door het hoofd schiet.’

Met Finse dagen kwam u vorig jaar met een uitgesproken autobiografisch boek. Nu lijkt u weer de draad op te pikken van uw bitsiger romans.

“Jazeker, daar valt bijna niet aan te ontkomen. In een persoonlijker boek als Finse dagen krijg je de Koch zonder masker. Daarna vind ik het hoog tijd voor something completely different. Nou ja, dat is relatief. Dan blijkt het toch weer aan te sluiten bij voorgaande romans.

Forbes dook al op in uw roman Zomerhuis met zwembad. Waarom wilde u hem laten terugkeren?

“Meer zelfs: hij was al behoorlijk present als Stan Voorthuizen in Denken aan Bruce Kennedy uit 2005. Toen ik aan Een film met Sophia begon, wilde ik per se een filmregisseur als verteller. En toen besefte ik: o, maar ik heb er al eentje. Hoogst handig.”

U hebt hem nu bevorderd tot succesrijke regisseur, zowel in Nederland als de VS. Waardoor we aan Paul Verhoeven moeten denken.

“Eerder heb ik wel eens zijdelings plaagstootjes uitgedeeld richting de Nederlandse film en de acteurswereld. Maar nu wilde ik het kraantje even volledig opendraaien. En natuurlijk is het leuk om je enigszins tegen een bestaand persoon aan te schurken. Maar het mocht geen platte satire worden. Paul Verhoeven moet dit boek ook met plezier kunnen lezen.”

Een aangenaam personage kun je Stanley Forbes moeilijk noemen.

“Nee, het is uiteindelijk niet zo’n leuke man, dat geef ik toe. Al vindt hij zichzelf ‘charmant’. Je moet bereid zijn om mee te gaan in zijn voortjagende monologen. Hij probeert een ideale vaderfiguur te zijn en beschouwt zichzelf ook als een zeer goede, begripvolle regisseur. Maar in wezen is hij uiterst egoïstisch.”

De kern van de roman is zijn fascinatie voor Sophia.

“Hij ziet een gezicht dat uitermate jong en aantrekkelijk is. Een gezicht met oneindig veel mogelijkheden. Als dat gelaat ons vanaf een filmdoek zou toelachen, dan zijn we allemaal verkocht, denkt hij. Zowel de mannen als de vrouwen. De drang om met haar een laatste film te maken is immens.”

Maar de lezer begint zich al snel onbehaaglijk te voelen.

“De ongemakkelijkheid hangt als een zwaard van Damocles boven de gebeurtenissen, ja. Ik had me voorgenomen om geen modieus MeToo-verhaal te schrijven, maar het mocht er wel een tikje tegenaan wrijven.”

U schrijft met veel naturel over de filmwereld. Tegelijk is het een afrekening.

”Naar een Nederlandse film hoef ik niet meer, een enkele uitzondering daargelaten. De trailer volstaat meestal. Je hoort die rare, snel pratende acteerstemmen, en dan weet ik dat ik niets zal missen door de betreffende film aan me te laten voorbijgaan.”

Meer over