PlusBoekrecensie

Herhalingen, opsommingen en terzijdes – waar is de beheerste Stahlie van weleer?

Maria Stahlie vervlecht haar oeuvre door terug te keren naar personages uit haar eerder werk. De puber Lisette uit Boogschutters is nu een millennial met kind. Maar Muilperen verdrinkt in opsommingen, herhalingen en terzijdes.

Marjolijn de Cocq
null Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

In De middelste dag van het jaar uit 2017 keerde Maria Stahlie twintig jaar na dato terug naar de personages uit haar prijswinnende roman Honderd deuren. In een interview met deze krant zei ze moeilijk een zoveelste nieuwe verbeeldingswereld te kunnen betreden. “Al die personages die je moet verzinnen, hun tekortkomingen, voor ze weer van vlees en bloed worden.”

Ze kondigde vervolgen aan op haar boeken Boogschutters en Sint Juttemis. Dat eerste is er nu: Muilperen, waarin dochter Lisette van schrijver Alex en zijn ex-vrouw Vera nu van puber is uitgegroeid tot 25-jarige. Na een verblijf in Miami waar ze goede werken met nooddruftigen in ‘Amerika op z’n smerigst’ ging verrichten maar tegen haar eigen weerzin opliep, keerde ze zwanger terug van haar inmiddels tweejarig zoontje Wout. Verwekker Lenny is verongelukt eer zij wist dat ze zwanger was.

Ze staat stil – en het is een combinatie van factoren, waaronder een bloedstollend ongeluk op de randweg van Antwerpen, waardoor ze zichzelf ‘opnieuw wil uitvinden’ en haar ‘idealen en ambities uit het stof wil halen’. Met Wout verhuist ze naar Amsterdam om haar leven een zinnige invulling te geven het als alleenstaand moeder zelfstandig te gaan rooien (dat haar vader voor twee jaar naar Rome moet en zij in zijn ‘werkhuis’ haar intrek mag nemen komt dan wel heel gemakkelijk uit.)

Flauwe bocht

Maar het leven deelt muilperen uit. De titel zegt het al, een citaat van Mike Tyson (‘Everyone Has a Plan Until They Get Punched in The Mouth) ter inleiding – het wordt ook nog een keer herhaald – is een voorbode van deze roman met open einde. Er wordt sowieso veel herhaald in Muilperen; waar is de beheerste Stahlie van weleer? Dat Lisettes nieuwe straat een flauwe bocht heeft komt op anderhalve bladzijde drie keer terug – tegen het eind nog eens als ‘mooie kromming.’ Als ze een ongezonde fascinatie opvat voor haar antisociale buurman Rinus de Ruijter is het Rinus de Ruijter voor, Rinus de Ruijter na.

De verjaardag die ze om middernacht met Lenny in het zwembad had gevierd was door de plotselinge komst van zijn moeder ‘niet zo sprankelijk-wonderlijk geweest’, even later ‘niet zo zorgeloos-toverachtig’, verderop ‘feestelijk-wonderlijk.’ Absolutely not! Dat u het weet: het viel zwaar tegen – om daarmee ook maar aan te komen bij het vele Engels waarmee de roman al dan niet functioneel en random gecursiveerd (eindredactie?) is doorspekt.

De thematische vraagstukken in de roman – de zevende hoofdzonde acedia (gemakzucht) staat centraal – verdrinken in de herhalingen, opsommingen en terzijdes. En door Lisettes belegen taalgebruik (een millennial die haar zinnen begint met ‘welnu’ en zich realiseert dat ‘zijn penis zich toegang had verschaft tot haar warme binnenkant’?) was het althans voor deze lezer moeilijk in haar een vrouw van vlees en bloed te zien.

null Beeld

Muilperen

Maria Stahlie
Querido, €23,99
429 blz.

Meer over