PlusInterview

Gianni Grot is samen met Akwasi oprichter van Omroep Zwart: ‘Ik ben niet iemand die er met gestrekt been in gaat’

Gianni Grot van Omroep Zwart. Beeld Nosh Neneh
Gianni Grot van Omroep Zwart.Beeld Nosh Neneh

Gianni Grot (33) zette, samen met Akwasi, Omroep Zwart op. Een nieuwe omroep gaat gepaard met groeipijnen, maar ook met nieuwe frisse energie. ‘Mensen die zich verenigen om hun bijdrage te leveren aan de samenleving: ik vind dat iets heel moois.’

Roelf Jan Duin

“Kun je je schoenen uitdoen?” verzoekt Gianni Grot, nadat hij is voorgegaan in het kleine kantoortje van Omroep Zwart in het Volkshotel aan de Wibautstraat. Naast de deur staat een rek vol zwarte slippers met het gele logo van de omroep erop, in alle maten beschikbaar, voor gasten en mensen die er werken. “In veel culturen is het normaal om je schoenen uit te doen als je thuiskomt. Dat gevoel van thuis willen we hier ook creëren.”

Nog een vast gebruik: iedereen die Grot vanuit Omroep Zwart spreekt krijgt een reep chocola cadeau. Heeft ook dat een diepere culturele betekenis? Grot barst in lachen uit: “Nee man, soms is een reep chocola gewoon een reep chocola. Iedereen houdt ervan, en het is een goede manier om het ijs te breken als je een gesprek voert.”

Gesprekken voeren, dat is wat Grot, directeur van Omroep Zwart, de afgelopen maanden heel veel heeft gedaan. Vanaf 1 januari maakt Zwart (‘een nieuwe omroep waar iedereen wordt gezien, en iedereen wordt gehoord’), deel uit van het publieke bestel. In 2020 kreeg Omroep Zwart na een uitgekiende en effectieve campagne binnen een mum van tijd de benodigde 50 duizend leden binnen, maar toen stond het echte werk nog te beginnen. Samen met vriend en mede-initiatiefnemer Akwasi en een team van vrijwilligers en freelancers en bureaus moest hij een organisatie uit de grond stampen, een beleidsplan schrijven en dus met heel, heel veel mensen praten.

“De afgelopen anderhalf jaar waren heftig, het was een steile leercurve. Je groeit, als organisatie, en als mens, maar dat gaat niet zonder groeipijn. Ik heb een bedrijfskundige achtergrond, daar leerde ik de theorie, maar daadwerkelijk een professionele organisatie opbouwen is iets heel anders. Ik ben heel trots en blij met de Raad van Toezicht die we hebben, en het team dat we om ons heen verzameld hebben. Maar het is soms lastig, en altijd leerzaam. Omroep Zwart opereert vanuit een visie, en staat voor het aangaan van open gesprekken en oog hebben voor verschillende perspectieven. Dat betekent dat je dat zelf ook moet doen. Lead by example.”

Kunt u daar een voorbeeld van geven?

“Ik zat een keer bij De Vooravond, samen met Arnold Karskens (oprichter van aspirant-omroep Ongehoord Nederland!, red). Hij heeft een uitgesproken mening over mijn compagnon, Akwasi. Dan kun je daar meteen vanuit emotie op reageren, maar je kunt je ook afvragen waar zijn opvattingen vandaan komen. En misschien hoef je dan niet meteen te reageren. Dat bedoel ik met groeien in volwassenheid. Ik ben sowieso niet iemand die er met gestrekt been in gaat, het liefst zoek ik de verbinding. Dat is ook wat Omroep Zwart wil.”

Akwasi lag dit jaar onder vuur nadat hij tijdens een radio-interview wegliep met twee laptops en de interviewer dwong om de gemaakte opnames te verwijderen. Hierdoor gaf de Raad voor Cultuur bij de toelating van Omroep Zwart tot het bestel de waarschuwing dat jullie ‘alert moeten blijven op de journalistieke waardes.’ Hoe kijkt u terug op dat incident?

“Als een situatie met enkel verliezers. Je zag daar twee mensen die elkaar niet begrepen. Hoe dan ook, het was vervelend en zonde. Ik had het net over groeipijnen, nou, dit was er eentje. Maar we hebben er ook van geleerd. Akwasi heeft toen een periode rust genomen, en sindsdien zijn we eigelijk alleen nog maar met positieve dingen bezig.”

Hoe zijn jullie ontvangen op het Mediapark? De NPO heeft het imago een tamelijk stroeve organisatie te zijn.

“Dat hoor ik ook vaak, maar ik herken dat beeld niet. We hebben met veel omroepen en met de NPO gesprekken gevoerd, allemaal positief. Iedereen heeft de intentie om een bijdrage te leveren aan de samenleving. Elke omroep heeft een eigen visie op die samenleving, soms komt de visie overeen met die van ons en klikt het meteen, soms zijn er meerdere gesprekken nodig, maar je hebt in principe een gezamenlijk doel.”

“Wij dragen verantwoordelijkheid voor onze leden, die hebben betaald omdat ze onze waarden delen en het belangrijk vinden dat ons geluid gehoord wordt. Maar we voelen ook een verantwoordelijkheid voor de samenleving als geheel: iedereen betaalt belasting, en van dat geld worden wij ook gefinancierd. Omroep Zwart wil vanuit onze achterban een bijdrage leveren aan het grote geheel.”

Hoe ziet die achterban er precies uit?

“Daar hebben net een enquête gedaan, de resultaten zijn er nog niet. Ik kan wel vanuit mijn gevoel, en de gesprekken die ik voer, een schets geven. Het zijn mensen die geïnteresseerd zijn in andere culturen en andere gemeenschappen, aanjagers van inclusie en diversiteit. Mensen die begrijpen hoe de tijdgeest er uitziet, die zien hoe de bevolkingssamenstelling in 2021 is, en die daar de rijkdom van inzien. En mensen die vinden dat deze blik ontbreekt bij de NPO.”

Zijn het televisiekijkers? Ik kan me voorstellen dat het ook een jonge doelgroep is, die eerder on-demand kijkt dan lineair.

“Het idee van een waardengemeenschap is dat het niet om leeftijd gaat. Wellicht zullen ouderen meer lineair kijken, jongeren vaker uitgesteld, via NPO Start op NPO Plus. Dat maakt niks uit.”

Waarom wilden jullie zo graag een publieke omroep zijn, en niet bijvoorbeeld een online platform dat los staat van de NPO?

“Omdat de NPO enorme bijdragen geleverd heeft aan de kunst en cultuur in Nederland, en nog steeds een enorme slagkracht heeft. Wij vonden alleen dat de NPO er niet voor iedereen is, dus zijn we zelf iets begonnen. De pluriformiteit van het Nederlandse omroepbestel houdt in dat mensen zich kunnen verenigen en hun bijdrage kunnen leveren: ik vind dat iets heel moois.”

Wat voor programma’s willen jullie maken?

“Op Radio 1 gaan we een nacht in de week een nachtprogramma maken, en op zondag van 03.00 tot 06.00 uur De Nacht is Zwart met Milouska Meulens. Over televisie zijn nog gesprekken gaande, dus daar kan ik echt nog niet veel zeggen. We zouden graag een special maken op NPO3, een soort aftrap waarin we laten zien waar Omroep Zwart voor staat. Onze missie is: ‘nieuwe helden de kracht te geven om een nieuw thuis te bouwen’. Er zijn zoveel toffe, getalenteerde mensen die bijzondere dingen doen maar die nog onbekend zijn bij het grote publiek.”

Welke bestaande programma’s zouden bij Omroep Zwart passen?

“Op de Nederlandse tv zou ik daar niet zo snel een voorbeeld van kunnen geven, maar bijvoorbeeld een dramaserie als Euphoria, over een homosxeksuele jonge vrouw die verliefd wordt op haar beste, transgender, vriendin – zoiets zou ik willen maken als we een ongelimiteerd budget hadden. Of Red Table Talk, waarin ruimte wordt gegeven aan ervaringen van vrouwen en de kwetsbaarheid van mensen, gepresenteerd door Jada Pinkett-Smith, haar dochter en haar moeder. Ze is de vrouw van Will Smith, hij is sowieso een held voor mij. Ik woon op mezelf sinds mijn 16de en keek altijd Fresh Prince of Bell Air, de lessen van Uncle Phil waren ook levenslessen voor mij.

Will Smith was ook te gast in 60 Minutes, nog zo’n programma dat bij Omroep Zwart zou passen. Daar vertelde hij dat zijn vader hem en zijn broertje eens had opgedragen om een muur te bouwen. Wat hij hen daarmee wilde leren was: je moet niet proberen om meteen de hoogste, sterkste, of mooiste muur te maken, maar je moet iedere baksteen, één voor één, zo perfect mogelijk op de ander leggen. Zo bouw je een perfecte muur.

Dat geldt ook voor Omroep Zwart. Natuurlijk ben ik ongeduldig en wil ik zo snel mogelijk programma’s maken, maar alles wat je duurzaam opbouwt kost tijd. We hebben een licentie voor vijf jaar, maar we willen wel vijftig, of honderd jaar blijven bestaan. We krijgen de ruimte, we zullen vast fouten maken, maar ik weet zeker dat we heel mooie dingen gaan maken.”

Meer over