PlusGalerierecensie

Frank van der Salm fotografeert de Zwitserse Alpen als een maquette

Kees Keijer

Je kunt makkelijk wegdromen in de grote foto’s van Frank van der Salm. Hij legde de Zwitserse Alpen vast als een modelbaan, waarin de treintjes tevreden rondcirkelen.

Landschaft, 2019. Van der Salm werd bekend met foto’s die een ongebruikelijke scherptediepte hebben. Daardoor doet de echte wereld denken aan een soort maquette, een miniatuurversie van de werkelijkheid. Beeld Frank van der Salm
Landschaft, 2019. Van der Salm werd bekend met foto’s die een ongebruikelijke scherptediepte hebben. Daardoor doet de echte wereld denken aan een soort maquette, een miniatuurversie van de werkelijkheid.Beeld Frank van der Salm

Het stedelijk landschap, dat is het werkterrein van fotograaf Frank van der Salm (1964). Zijn foto’s zijn groot en wat op die foto’s te zien is, is nog veel groter. Van der Salm lokt je met een verleidelijk perpectief zijn voorstellingen binnen, waar je je vervolgens kunt vergapen aan het minimalistische patroon van megalomane woningblokken, desolate parkeerterreinen en steriele shoppingmalls.

Het zijn steden waar altijd activiteiten zijn, die ook ’s nachts zinderen van energie, maar waar nooit een mens op te zien is. Of heel misschien piepklein, in de verte, zoals een paar figuurtjes rondom een zwembad.

Metropolen

Van der Salm is dus bekend van zijn foto’s van hedendaagse metropolen, maar hij heeft zijn lens vanaf het begin van zijn carrière toch ook op de natuur gericht. Galerie Eenwerk heeft nu een selectie gemaakt van een aantal foto’s waarin de Alpen domineren. Een majestueus berglandschap is bijvoorbeeld in beeld gebracht in een lijst van meer dan twee meter breed.

Van der Salm fotografeert bestaande landschappen, maar af en toen brengt hij de argeloze toeschouwer aan het twijfelen over het waarheidsgehalte van zijn foto’s. Door het ontbreken van mensen, door de keuze van zijn onderwerpen en vooral door de manier van fotograferen, lijken de landschappen af en toe op een schijnwereld.

De wereld als een maquette

Van der Salm werd bekend met foto’s die een ongebruikelijke scherptediepte hebben. Daardoor doet de echte wereld denken aan een soort maquette, een miniatuurversie van de werkelijkheid. Het Zwitserse berglandschap ziet er heel vertrouwd en toegankelijk uit. Van der Salm stuurt je blik door het diepe Lauterbrunnental met een stadje, een treinstation, een waterval en de eeuwige sneeuw op de bergtoppen. Gefotografeerd vanaf een onwerkelijk hoog standpunt, met prachtig weer. Het is de perfecte ansichtkaart, alles is te mooi om waar te zijn. Een modelbaan waarin treintjes tevreden rondcirkelen. Opnieuw is er geen mens te zien.

De vergelijking dringt zich op met het begin van de negentiende eeuw, toen dit soort landschappen razend populair werden. Voor de schilders van de romantiek was de ongerepte natuur zelfs aanleiding om een spirituele beleving te schilderen. Vaak ging dat gepaard aan de verbeelding van het sublieme, de huiver voor ontzagwekkende natuurkrachten. Maar bij Van der Salm wordt die natuurkracht ook onderdeel van een wereld die maakbaar is, waarin alles gepland is.

Bij wijze van plaagstootje hangen zelfs een paar foto’s in de tentoonstelling waarin wel degelijk een maquette is vastgelegd. Of een affiche van een bergtop, in plaats van een werkelijk landschap. Goed kijken dus, want Van der Salm dreigt de toeschouwer steeds op het verkeerde been te zetten.

Decor

Frank van der Salm
Waar Eenwerk, Koninginneweg 176
Te zien t/m 27-2

Meer over