PlusBeeldspraak

En de Oscar voor de moeilijkste film gaat naar... Wat kunnen we zondag verwachten van de prijsuitreiking?

Zondagnacht worden de Oscars uitgereikt. Vorig jaar was dat een lauw feestje. Om meer kijkers te trekken mag het publiek nu ook een beetje meestemmen.

Bart van der Put
Bioscoopsucces Spider-Man: No Way Home dingt alleen mee naar de Oscar voor beste visuele trucages. Beeld Matt Kennedy
Bioscoopsucces Spider-Man: No Way Home dingt alleen mee naar de Oscar voor beste visuele trucages.Beeld Matt Kennedy

De Amerikaanse stokebrand Bill Maher grapte onlangs dat de herdenkingsmontage van betreurde filmsterren op het 94ste Oscargala niet compleet zal zijn zonder een uitgeleide voor Oscar zelf. De prijs der prijzen op filmgebied ligt al jaren aan de beademing en het herstel wil niet vlotten. De in Los Angeles gevestigde Maher is een uitgesproken links-liberaal, die zich in zijn HBO-show Real Time wekelijks opwindt over kamikazegedrag in de Democratische partij en de draak steekt met de showbizzwereld, waar hij zelf ook deel van uitmaakt.

De Oscars en de Democraten gaan ten onder aan nichedenken, diversiteitsquota en de gesel van cancel culture, waarmee de Republikeinen en de heethoofden bij Fox News juist op hun wenken bediend worden. In de Democratische partij fungeren activisten als aanjagers voor de culture wars, waarin progressieve idealen op conservatieve waarden botsen. Dat kan de partij stemmen op het middenveld kosten. Maher vreest marginalisatie.

Zijn de Oscars exemplarisch voor een cultuur die in een identiteitscrisis verkeert? Op het slagveld van Hollywood hebben activisten de nodige overwinningen geboekt. Harvey Weinstein is verslagen. De schimmige organisatie achter de door een boycot getroffen Golden Globes gaat momenteel op de schop: de 79ste prijsuitreiking vond op 9 januari achter gesloten deuren plaats. De Academy of Motion Picture Arts and Sciences voerde na het Twitterprotest van #OscarsSoWhite in 2015 een beleidswijziging door om de diversiteit en representatie in het ledenbestand te vergroten.

Ophef en rumoer

Gedoe is er altijd. Een reglementswijziging zal daarin geen verandering brengen. En dat is misschien maar goed ook. Zonder ophef en rumoer is de collectieve zelfbevlekking van de filmindustrie op het Oscargala een tenenkrommende vertoning. De afgelopen edities zijn memorabel omdat er rare dingen gebeurden.

Vijftig jaar na hun triomf met Bonnie and Clyde (1967) kregen sterren Faye Dunaway en Warren Beatty de eer om de Oscar voor de beste film uit te reiken. Maar ze kregen de verkeerde envelop, waardoor de ploeg van La La Land juichend op het podium stond toen bleek dat Moonlight de winnaar was. Het gala ontspoorde in chaos en verwarring.

Twee jaar geleden werd het een vrolijke boel, omdat Bong Joon-ho met vier welverdiende Oscarbekroningen voor Parasite geschiedenis schreef. De Koreaanse regisseur had de lach aan zijn kont hangen en vroeg bij zijn Oscar voor beste regie naar een Texaanse kettingzaag om de trofee in vijf stukken te zagen en hem met zijn medenominees te delen. Vier belangrijke Oscars voor een Koreaanse film mogen we gerust een aardverschuiving noemen. Bongs terloopse verwijzing naar de ruige horrorklassieker The Texas Chainsaw Massacre (1974) was de kers op de taart.

Vorig jaar werd het een bezoeking. De pandemie maakte een traditioneel gala in een stampvol Dolby Theatre aan Hollywood Boulevard onmogelijk. Na uitstel tot april vond de door Steven Soderbergh geproduceerde avond plaats voor een select gezelschap in de lobby van het Union Station. De ingetogen sfeer had op een begrafenis niet misstaan.

De avond eindigde in een anticlimax met een Oscar voor een afwezige Anthony Hopkins, de ster uit The Father. De volgorde van de prijzen was omgegooid om de climax aan de steracteurs toe te vertrouwen, maar Hopkins lag in Wales in bed. Nomadland werd met drie bekroningen de grote winnaar. Het fiasco vestigde een record: er keken nog nooit zo weinig mensen naar de Oscars.

Voorprogramma

Komende zondag keert het gala terug naar het Dolby Theatre. Maar er is alweer aan de formule gesleuteld. Tot ontsteltenis van meer dan zeventig prominente filmmakers worden vijf ambachtscategorieën en drie prijzen voor korte films in een voorprogramma afgewerkt, om het tempo te verhogen en laagdrempelige shownummers toe te voegen.

Daarnaast komt er een applausmomentje voor de winnaars van een informele volksstemming op Twitter, zodat er wat superhelden aan bod kunnen komen. Want moeilijke beste films als Moonlight, Parasite of Nomadland mogen Oscargeschiedenis schrijven, ze trekken maar een fractie van het publiek dat Spider-Man: No Way Home trok.

De superheldenfilm drong afgelopen maanden door tot de tien films met de hoogste opbrengst uit de bioscoopgeschiedenis, ondanks de pandemie. De film dingt alleen mee naar de Oscar voor beste visuele trucages en heeft geduchte concurrentie van de romanverfilming Dune, een veredelde arthousefilm op Imax-formaat.

Het verbaast niet dat de Oscarorganisatie showmomenten inlast voor de volksstemming, zestig jaar James Bond en vijftig jaar The Godfather. De meeste Oscarkanshebbers trokken meer kijkers die thuisbleven dan bioscoopbezoekers. Miljoenen mensen kennen Benedict Cumberbatch als Dr. Strange in Spider-Man: No Way Home en andere Marvelfilms. Maar hij kan een Oscar winnen voor zijn ijzersterke optreden als verwrongen cowboy in The Power of the Dog. De machtige hond domineert het veld met 12 nominaties. Zijn baasje? Netflix.

Meer over