PlusInterview

Eerste cabaretshow van wiskundige Tobi Kooiman is ook meteen zijn beste – tot nu toe

Logica én het vaak schrijnende gebrek daaraan spelen een belangrijke rol in Best of, het eerste cabaretprogramma van wiskundige Tobi Kooiman. Woensdag gaat hij ermee in première in De Kleine Komedie.

Mike Peek
Tobi Kooiman: 'Als iedereen volledig rationeel is, heb je geen last van botsende aannames.'  Beeld Anne van Zantwijk
Tobi Kooiman: 'Als iedereen volledig rationeel is, heb je geen last van botsende aannames.'Beeld Anne van Zantwijk

Best of lijkt een vreemde titel voor een debuutvoorstelling, maar dat zien we volgens Kooiman toch echt verkeerd. Juíst omdat dit zijn eerste programma is, kijken we per definitie naar het beste wat hij ooit heeft gemaakt. Logisch. En zo zet hij de wereld wel vaker op zijn kop.

Hoe belandt een wiskundige op het podium?

“Ik las het boek Honderd dwaasheden van Simon Carmiggelt en daar staan een paar verhalen in die ik echt fantastisch vind. Ze zijn zo absurd en onzinnig dat ik dacht: als dit gepubliceerd wordt, kan ik zelf ook weleens wat hersenspinsels op papier zetten. Die heb ik laten lezen aan vrienden en zij vonden dat ik mee moest doen aan het Open Podium van onze studievereniging. Ik had me voorgenomen om twee keer op te treden. Als het twee keer slecht zou gaan, zou ik ermee stoppen. Maar het ging twee keer heel goed. Sowieso vind ik wiskundigen vaak erg grappig. Sommige vrienden van mij zijn veel leuker dan ik, maar die hebben geen behoefte om dat te laten zien.”

We zien momenteel inderdaad meer ‘nerds’ in het cabaret. Jan Beuving heeft ook een wiskundige achtergrond, Tim Fransen is filosoof. Hoe komt dat denkt u?

“Theo Maassen vertelde daar iets interessants over in zijn podcast Ervaring voor beginners. Hij zei dat goede cabaretiers bijna altijd mensen zijn die bepaalde verwachtingen hebben van hoe de wereld werkt en die vervolgens niet zien uitkomen. Daar ben ik het mee eens. Als wiskundige probeer je orde te scheppen in chaos op basis van logica. Maar de wereld is niet logisch en mensen al helemaal niet. Dat botst keihard en is dus heel geschikt voor cabaret. Daarnaast werken nerds vaak systematisch hard. Het is een simpel stukje statistiek: als je voor zes uur grappen schrijft, kun je het beste kwart daarvan gebruiken voor je voorstelling. Als je maar drie uur aan grappen hebt, moet je het met de helft doen. Dan ligt de gemiddelde kwaliteit dus lager.”

Best of gaat voor een belangrijk deel over uw worsteling met de vraag of u kinderen wilt. Daar laat de wiskunde u lelijk in de steek.

“Als je die vraag met logica probeert te beantwoorden, word je inderdaad helemaal gek. Bovendien heeft mijn vrouw daar ook nog wel iets over te zeggen. We hebben er uiteraard over gesproken voor we gingen trouwen. De ideale situatie is dat we allebei kinderen willen of allebei niet. Maar als minstens één van ons kinderen wil, doen we het wel. De conclusie was namelijk dat we liever kinderen hebben mét dan geen kinderen zonder elkaar. Maar we weten het allebei nog niet zeker.”

Zou de wereld mooier zijn als mensen rationeler waren?

“Ja. Dat zou ik kunnen uitleggen aan de hand van een actuele kwestie, maar dan jaag ik 20 procent van de bevolking tegen me in het harnas. Laat ik het zo zeggen: ruzies komen altijd voort uit misverstanden. En een misverstand is altijd gebaseerd op botsende aannames. Als je volledig rationeel bezig bent, heb je daar geen last van. Ik moet denken aan de film The Invention of Lying. Die gaat over een wereld waarin het liegen nog niet is uitgevonden. Er zit een scène in over een man en vrouw die uiteten gaan. Hij zegt voor ze bestellen: ‘Ik wil graag dat je een salade neemt, want dan blijf je mooi slank en zo vind ik je aantrekkelijk.’ Waarop die vrouw antwoordt: ‘O ja, dat vind ik wel belangrijk, mag ik een salade?’”

Leuk type.

“In het echt is die man natuurlijk een lul. Maar het gaat me erom dat zij niet uit emotie reageert. Ze had ook kunnen zeggen: ‘Ja, maar ik heb zin in een hamburger en dat vind ik nu even belangrijker dan dat jij me aantrekkelijk vindt.’ Dan moet die man dat ook gewoon accepteren. Mijn vrouw en ik praten overigens vaak op deze manier tegen elkaar. Daar ben ik heel blij mee.

Best of van Tobi Kooiman: 17/11 in De Kleine Komedie

Meer over