'Eenzame weg' sober en helder

De Oostenrijkse toneelschrijver Arthur Schnitzler lijkt aan een revival bezig te zijn. Vorig jaar speelden De Theatercompagnie, 't Barre Land en de Vlaamse groep Stan stukken van zijn hand.
De eenzame weg van De Theatercompagnie. Gezien: in het Compagnietheater. Aldaar tot en met 7 juni.

Schnitzler lijkt zo'n beetje de plek van Ibsen te hebben ingenomen in het theaterlandschap. Beide schrijvers gaan diep in op de psychologie van hun personages, maar bij Ibsen gaat het vaak om rebellie tegen de morele orde, terwijl er bij Schnitzler juist geen enkel moreel houvast meer is.

In De eenzame weg verzamelt de stervende Gabrielle Wegrath (een kleine maar mooie rol voor Anneke Blok) haar familie en vrienden om zich heen: haar man de professor, een zoon in het leger (een opvallend goede Benja Bruijning), een zoekende jonge dochter (Katja Herbers), een vrijgezelle oudere schrijver.
Na haar dood blijkt de erfenis een groot geheim te bevatten: haar zoon is verwekt door de vrijgevochten kunstenaar Julian, die - nu hij ouder wordt - de eenzaamheid wil bestrijden door een band met zijn kind op te bouwen.

Julian wordt prachtige neergezet door Jappe Claes; waardig maar onderkoeld wanhopig. Regisseur Theu Boermans zag in De eenzame weg een metafoor voor de babyboomgeneratie die altijd voor zichzelf heeft gekozen en die met de dood voor ogen zoekt naar een uitweg uit de eenzaamheid.

"En wat als ze zelfmoord had gepleegd?," vraagt de zoon aan Julian, nadat die verteld heeft hoe hij Gabrielle verliet. "Ik denk dat ik op dat moment geloofde dat ik het waard was," is Julians antwoord, het egoïsme van zijn generatie verwoordend.

De zaal wordt door een zwarte skatebaan overdwars doormidden gedeeld, met het publiek aan weerskanten. Op deze lange speelvloer wordt de extreme afstand tussen de acteurs ten volle benut. De muziek bestaat (volgens het nieuwe Ivo van Hoveprincipe: één artiest per voorstelling) uit liedjes van Bob Dylan.

De voorstelling is sober, kraakhelder en uitstekend gespeeld, maar mist ook urgentie. De sfeer blijft tijdens de drie uur durende avond vooral berustend. Katja Herbers speelt een mooie rol en haar lot wordt begeleid door een spectaculair effect, maar in Boermans' interpretatie hangt haar personage er een beetje bij.

Dit stuk is eigenlijk alleen interessant als aanvulling op Ibsens De wilde eend, eerder bij de Theatercompagnie. Daar was de waarheid over een onecht kind genoeg om een gezin in het onheil te storten. Hier kan die waarheid terzijde overwonnen worden. (SIMON VAN DEN BERG)

Meer over