PlusInterview

Een queer historie van de VS in 246 popliedjes: laat dat maar aan Taylor Mac over

Aan de hand van 246 popliedjes herschreef performer Taylor Mac de geschiedenis van Amerika, vanuit het perspectief van outsiders. Het werd een 24-uur durend, bejubeld spektakel. Ingekort tot twee uur is de show in Amsterdam te zien.

Lorianne van Gelder
Taylor Mac stapt voor een paar uur in zijn wereld van glitter, kleur en extravaganza. Beeld Little Fang
Taylor Mac stapt voor een paar uur in zijn wereld van glitter, kleur en extravaganza.Beeld Little Fang

Hij ziet er zo gewoontjes uit, via Zoom, ergens in de bergen van Massachussetts, in een tuinbroek. Wat een contrast met zijn podiumprésence: altijd vol glitter, vol kleur en op hoge hakken, in waanzinnige kostuums.

Taylor Mac houdt van groots en meeslepend, van spanning en het uitdagen van zijn publiek. En hij houdt van het beslechten van hokjes. Tien jaar geleden maakte hij de 24-decade history of popular music, een 24 uur durende show met 246 liedjes die de Amerikaanse geschiedenis verhaalt vanuit het perspectief van minderheidsgroepen. De show zou eenmalig worden opgevoerd, met muziek, drag, ballonnen en gastmusici, maar Mac speelde vaker. Uiteindelijk knipte hij de voorstelling op in shows van zes uur of korter, zoals volgende week in Amsterdam. Mac houdt de voorstelling actueel en goot er een ritueel sausje over. Hij heeft het dan over de zogenoemde radical faerie realness ritual sacrifice. “We besteden een deel van de show aan het ritueel offeren van dingen waar we niets aan hebben. Denk aan het patriarchaat. Ik sla de krant open en kijk wat er nu weer voor vreselijks speelt. Die dingen offeren we.”

Welke actualiteit neemt u mee in de show?

“Zeker niet één onderwerp. De oorlog, de abortusrechten, het milieu: alles is verbonden met het idee van ‘vader weet het beter’. Daar worden we allemaal niet beter van, dus we gaan er lekker met zijn allen op mediteren. Daarmee bedoel ik: uitbundig en lekker gek doen.”

Taylor Mac, gelauwerd artiest, componist, acteur en als toneelschrijver genomineerd voor een Pulitzer, schept een alternatieve wereld in een paar uur theater. Deze wereld, gedomineerd door conservatieve krachten, wordt overgenomen door gemarginaliseerde groepen, queers en outsiders. Geen patriarchaat of heteronormatieve maatschappij, maar een wereld van glitter, kleur en extravaganza.

“Ik word weleens geframed als raar of afwijkend, maar ik zie mezelf juist als een classicus, want ik borduur voort op de Griekse traditie van theater. De Grieken speelden ook toneel op hoge hakken en in travestie.”

Mac werd geïnspireerd door de radical faerie movement, een groepering die gelooft in een alternatieve machtsstructuur, waarin juist de extravagante en gemarginaliseerde mensen de dienst uitmaken. “Ik ben eens bij een commune van deze beweging geweest. Het was zo bijzonder, en ook zo gek. Ze deden ‘domme rituelen’ die heel effectief bleken. Ze gebruikten spel om tot een diepere laag te komen. Bijvoorbeeld: trek een lijn in het zand en noem dat een deur. Laat dan iedereen door die deur gaan om zichzelf opnieuw uit te vinden. Zoiets klinkt misschien onnozel, maar het werkt.”

Mac benadrukt dat het in de VS best deprimerend kan zijn om het nieuws te volgen, met Trump, het afschaffen van abortusrechten of school shootings. “Je wil iets doen, maar wat? Ik wil vooral opbeurend zijn, zodat we in actie kunnen komen. Al ben ik zeker geen leraar.”

Wat wil u het publiek meegeven?

“Het doel is niet om te doceren, maar om het publiek te herinneren aan iets wat ze misschien kwijt zijn of hebben verborgen. Bijvoorbeeld: dat je denkt geen geïnternaliseerde homofobie te ervaren, maar tijdens de show misschien toch even een scheutje homofobie voelt. Dat maakt je even bewust.”

“Het is allemaal in een vrolijke setting. We shamen niet, maar nodigen uit te onderzoeken waar je staat. Als instelling hebben we: natuurlijk is er werk te verrichten, maar samen kunnen we het aan. We vragen het publiek mee te doen, maar niet zoals participatie soms in het theater wordt ingezet. Zo van: jullie móeten meedoen, en jullie móeten plezier hebben. Daar heb ik een hekel aan. Bij ons is het soms juist een emotionele vraag, op een heel ander niveau.”

Waarop baseerde je deze show?

“Het begon ooit met de Aids Walks in de jaren tachtig. Ik was nog een kind, maar ik zag in San Francisco ineens duizenden homo’s openlijk protesteren. Het schrijnende was dat die queer mensen stervende waren en hun geliefden in rolstoelen voortduwden. De gemeenschap kwam samen en maakte zich sterker, maar dus wel in een situatie waarin ze doodgingen. Die tegenstrijdigheid ligt aan de basis van deze voorstelling: hoe bouwen we onszelf op, maken we onszelf sterker, juist in een tijd dat de polarisatie groter is dan ooit? Het zijn alleen vragen, ik heb geen antwoorden.”

Is de show voor elk publiek anders?

“We hebben een setlist en een basis, maar we reageren ook op het publiek. Ik organiseer en plan, maar het wordt nooit precies zoals ik in gedachten had, haha. Zo blijft het actueel en urgent. En live. Ik weet nog niet hoe de show voor het Amsterdamse publiek wordt. Dat weet ik pas als ik er ben. Dan praat ik met mensen in de stad, van de taxichauffeur tot de muzikanten van de show. Ik werk altijd ook met lokale artiesten, omdat ik de mogelijkheid heb om onbekende performers een groot podium te geven. En het is een mooie manier om mij als Amerikaan en het lokale publiek te linken.”

Weet u al wat u gaat offeren in Amsterdam?

“Het patriarchaat natuurlijk. Maar mannen zijn welkom! Iedereen mag komen. Ik ben in charge, maar iedereen mag deel uitmaken van het feestje.”

A 24-decade history of popular music - abridged (verkorte versie), 2-6/8, Internationaal Theater Amsterdam (ITA), in het kader van Pride Amsterdam.