PlusAchtergrond

Een ode aan zijn oma, vertolkt door een pop: ‘Om te laten zien hoe wij omgaan met onze ouderen’

Piqué geeft een inkijkje in de laatste levensfase van zijn oma.  Beeld Mark Bolk
Piqué geeft een inkijkje in de laatste levensfase van zijn oma.Beeld Mark Bolk

Wensley Piqué durft na twee decennia in het theatervak eindelijk zijn ruimte in te nemen, zegt hij. In zijn eerste solovoorstelling GRANM’MA beeldt hij samen met zijn oma als pop een emotioneel ­verhaal uit.

Aybala Carlak

Beeldend begint Wensley Piqué te vertellen over het leven van zijn grootmoeder. “Ik had al begrepen dat het niet goed ging met mijn lievelingsoma, voor ik haar in 2019 in Suriname bezocht. Ik hield mijn hart vast. Wat ik tegenkwam was één groot moeras. Ik zag ratten rondlopen, en haar huis was geërodeerd. Het meubilair was naar het midden geschoven zodat het niet zou rotten van het water dat naar binnen liep, maar tevergeefs. Er vlogen motten uit haar keukenkasten.”

“Ze liep nog slechter dan ik dacht, daarom zat ze de hele dag op bed. Ergens slingerde een schoen. Ik tilde die op, en vond een compleet mierennest. Het was net een film. Het brak ons hart. Mijn ex-liefje en ik zijn toen zeven weken lang, dagelijks vier uur bij haar langsgeweest.”

“Je hebt de neiging om dingen te fixen, oplossingen te bedenken, je wilt haar ook bezighouden. Op een gegeven moment dacht ik: nee, het gaat niet om mij. Het gaat om haar. Dus dan ga je maar gewoon zitten, en voelen. Het willen fixen van dingen is iets anders dan voor iemand zorgen. Ik kwam erachter dat iets voor iemand willen fixen ook een vorm van arrogantie is. Misschien wil iemand dat helemaal niet, je doet zoiets meer voor jezelf. Je moet er vooral energetisch zijn.”

Waarom wilde je een voorstelling maken over haar situatie?

“Het ging voor mij over eenzaamheid. Dat het een nare, lelijke ziekte is. Ik wil licht schijnen op hoe wij omgaan met onze ouderen, de mensen op wier schouders we staan. Het is verdrietig hoe je meestal omringd door liefde geboren wordt, en hoe het soms volledig verdwenen is aan het einde van je leven.”

“Les nummer één in theater is dat het geen therapie moet zijn. Dan wordt zoiets gericht op jezelf en zit het publiek als buitenstaander te kijken naar jouw verwerkingsproces. Dus hoe kon ik het dan het beste vormgeven? Ik wist: het moet een poppenvoorstelling worden.”

Waarom besloot je met een pop te spelen?

“Dan creëer je al iets meer afstand tussen het spel en het persoonlijke. Maar het betekent ook dat ik het volledig zelf kan spelen, in plaats van iemand anders te moeten instrueren en steeds te vertellen hoe mijn oma was. Nu ‘speel’ ik oma, de pop en ik vertellen samen het verhaal en kunnen samen voelen.”

Wat is er anders in de speltechniek?

“Een gedeelte van je eigen energie en adem transponeer je naar het object. De pop gaat zo een eigen leven leiden. Ik vind het mooi als de pop blijft ‘doorleven’, dus dat de beweging net iets langer doorgaat dan in het echt het geval zou zijn.”

“In het begin had ik ruzie met de pop. Ze deed maar niet wat ik wilde. Dan denk je weer vanuit je ego: ‘wat ik wil’. Nee, je moet de póp leren kennen. Al die mankementen zijn de kracht ervan.”

Piqué is naar eigen zeggen de eerste zwarte (professionele) poppenspeler van Nederland. En dat merkt hij. “Ik leende de eigen, witte omapop van poppenmaker Rosa Verloop. Het begon langzaam te borrelen, het voelde niet als mijn eigen oma. Maar een zwarte pop laten maken, was te duur voor mijn persoonlijke budget, maar ook het Bijlmer Parktheater kon het geld eerst niet vrijmaken. Tot de nieuwe zakelijke leider van het theater, Jorien Waanders, mij die mogelijkheid gaf.”

Dat lijkt een vicieuze cirkel: er worden waarschijnlijk al weinig witte poppen gemaakt, als er voor een zwarte pop geen budget is, blijven de poppen wit.

“Precies. En daarom is deze voorstelling meteen ook een statement.”

GRANM’MA, door Wensley Piqué.

16/10 (try-out) en 17/10 (première),­ ­Bijlmer Parktheater; 9/12, Zaantheater Zaandam; 23/12, Meervaart; 12/1 en 13/1 2022, Theater Bellevue

Meer over