PlusTelevisieserie

Dopesick toont een schrijnend beeld van hoe de VS aan pijnstillers verslaafd raakte

Ab Zagt
De provinciale arts Samuel Finnix (Michael Keaton) laat zich door een jonge vertegenwoordiger verleiden om zijn patiënten uit een mijnwerkersgemeenschap steeds grotere hoeveelheden van de pijnstiller voor te schrijven. Beeld AP
De provinciale arts Samuel Finnix (Michael Keaton) laat zich door een jonge vertegenwoordiger verleiden om zijn patiënten uit een mijnwerkersgemeenschap steeds grotere hoeveelheden van de pijnstiller voor te schrijven.Beeld AP

Hoe valt de verbijsterende tv-serie Dopesick het beste samen te vatten? Scenarist en acteur Danny Strong heeft het antwoord paraat: “Deze serie gaat vooral over de donkere kanten van het kapitalisme. Over hebzucht die een grote Amerikaanse farmaceutische onderneming kan transformeren tot een van de grootste drugskartels ter wereld. De eigenaren konden hun verslavende producten met medewerking van de overheid aan iedereen via de apotheek, ziekenhuis of huisarts verstrekken. En het was allemaal legaal. Hun macht was onvoorstelbaar groot.”

Strong doelt op de Amerikaanse gigant Purdue Pharma, die sinds de jaren 80 decennialang miljoenen nietsvermoedende patiënten – vooral in Amerika – verslaafd maakte aan de pijnstiller OxyContin, met vaak hartverscheurende gevolgen.

De praktijken van dit machtige bedrijf zijn uitgebreid beschreven in het boek van Beth Macy, Dopesick: Dealers, Doctors and The Drug Company That Addicted America. Haar bevindingen schreeuwden om een verfilming, meent Strong. “Purdue Pharma heeft met OxyContin gewoon een plaag in het leven geroepen die veel levens heeft verwoest van mensen die een uitweg zochten uit hun ellendige, door pijn beheerste bestaan. De processen tegen de praktijken van dit bedrijf zijn nog steeds aan de gang. De eigenaren van dit steenrijke familiebedrijf dreigen constant met aanklachten tegen iedereen die hen tot de orde roept.”

Ook Strong moest met zijn scenario voor Dopesick op zijn tellen passen. “Elke letter is door de juridische afdeling van Disney, onder wiens paraplu de serie is gemaakt, tegen het licht gehouden. Ik mocht Purdue Pharma dus geen criminele organisatie noemen, maar wel zeggen dat de verantwoordelijken een slechte inborst hadden. Dat verschil zou een eventuele aanklacht kunnen voorkomen. Maar de realiteit is dat Purdue Pharma nooit naar de rechter zal stappen. Doodeenvoudig omdat de leiding veel te veel te verbergen heeft. Met het aanspannen van een proces lopen ze te veel risico.”

Haarfijn legt de achtdelige tv-serie uit hoe Purdue Pharma zijn pijnstiller OxyContin, die volgens een van de directeuren net zo’n goede reputatie moest krijgen als penicilline, in de markt zet. Met een stel opdringerige vertegenwoordigers werden artsen en ziekenhuizen bestookt met cadeautjes, reisjes en aantrekkelijke vrouwen.

Een van hen is de provinciale arts Samuel Finnix (een rol van Michael Keaton). Hij laat zich door een jonge vertegenwoordiger (Will Poulter) verleiden om zijn patiënten uit een mijnwerkersgemeenschap steeds grotere hoeveelheden voor te schrijven van de pijnstiller, waarvan de werking van meet af aan dubieus is. Aanvankelijk lijkt het wondermiddel te werken, maar er zijn veel bijverschijnselen, waaronder verslaving, die door de fabrikant worden weggemoffeld.

Strong: “Dit bedrijf had uitsluitend winst voor ogen. De verkopers worden opgehitst om zoveel mogelijk om te zetten. Er werd een premiestelsel ingesteld en alle middelen waren geoorloofd om dit middel aan de man te brengen en de concurrentie op een zijspoor te zetten. Dat is Purdue Pharma ook lange tijd gelukt.”

De kracht van de televisiebewerking schuilt in het presenteren van alle betrokken partijen. Het schrijnendst zijn de slachtoffers, zoals de jonge mijnwerkster Betsy (een rol van Kaitlyn Dever, bekend uit Unbelievable), die kampt met zware lichamelijke klachten, maar ook haar voorkeur voor vrouwen voor haar strenggelovige ouders probeert te verbergen. De andere kant van dit spectrum wordt vertegenwoordigd door een van de eigenaren van Purdue Pharma, Richard Sackler (Michael Stuhlbarg), een gefrustreerde man die geschiedenis wil schrijven met zijn niet goed ontwikkelde medicijn, dat zelfs onder junkies gretig aftrek vindt.

Iedereen lijdt aan iets in Dopesick. Een van de opsporingsambtenaren belandt voor een prostaatoperatie in het ziekenhuis. Na de ingreep staat een verpleegster naast zijn bed die hem bijna dwingt om OxyContin tegen de pijn in te nemen. Hij weigert, wetende dat dit middel erger is dan de kwaal.

Dopesick, te zien op Disney+

Meer over