PlusInterview

Documentaire over de mooiste jongen ter wereld: ‘Ik ben niet de enige die zoiets is overkomen’

The Most Beautiful Boy in the World is een schrijnend portret van Björn Andrésen. Vijftig jaar geleden kreeg de Zweed een rol in Death in Venice en werd hij plotsklaps wereldberoemd als de mooiste jongen van de wereld.

Elise van Dam
Cineast Luchino Visconti (links) met Björn Andrésen tijdens de opnames van ‘Death in Venice’.  Beeld
Cineast Luchino Visconti (links) met Björn Andrésen tijdens de opnames van ‘Death in Venice’.

In 1970 zoekt de Italiaanse cineast Luchino Visconti in Europa de perfecte schoonheid. Een jongen die Tadzio kan spelen in zijn verfilming van Thomas Manns novelle De dood in Venetië. Hij vindt hem in de Zweedse puber Björn Andrésen.

De inmiddels 67-jarige Andrésen, met lang grijs haar en dito baard, vertelt hoe filmmaker Kristian Petri, die hij al een paar decennia kent, hem in 2015 benaderde voor een portret. “Mijn eerste indruk was dat het iets korts zou zijn van tien minuten, een kwartier. Ergens op een dinsdagmiddag op televisie. Maar het werd vijf jaar.”

Even later beschrijft hij zijn auditie voor Death in Venice op een vergelijkbare manier. “Ik dacht dat ik binnen vijf minuten weer buiten zou staan. Ik begreep niet waarom het allemaal zo lang moest duren.”

Beelden van die auditie openen de documentaire The Most Beautiful Boy in the World, die Petri maakte met coregisseur Kristina Lindström. Ze tonen een wat schuchtere jongen die door Visconti gevraagd wordt te poseren in een strak zwembroekje. Het zijn ongemakkelijke beelden, al herinnert Andrésen zich desgevraagd vooral zijn irritatie. “Ik had die dag eigenlijk repetitie met mijn band.”

[Tekst loopt door onder de trailer]

Death in Venice ging in 1971 in wereldpremière in Londen, in het bijzijn van koningin Elizabeth. Maar, zoals Andrésen zegt: “Het echte circus begon in Cannes.” Het was daar dat Visconti Andrésen het predicaat gaf dat aan hem zou blijven kleven: de mooiste jongen van de wereld.

Visconti bestempelde hem als iets dat per definitie tijdelijk was. In een schrijnende scène merkt de Italiaanse regisseur op een persconferentie een paar maanden na de première op dat Andrésen inmiddels al niet meer zo mooi is. “Je had hem moeten zien toen hij vijftien was.”

Sleutelmoment

Vanuit het niets was Andrésen een fenomeen. Hij werd van feestje naar feestje gesleept en reisde naar onder meer Parijs en Japan, waar hij uitgroeide tot een tieneridool. Maar het was alleen de buitenkant waarin de wereld geïnteresseerd was, niet wat daarin omging of welke talenten hij bezat.

Hij vertelt over een afterparty van Bluff Stop, zeven jaar na Death in Venice zijn eerstvolgende film, in het huis van een bevriende componist die een vleugel had staan. “Ik was op dat moment een goed geoefend pianist en speelde een stukje Liszt. Concerto no. 3, geloof ik. Een moeilijk stuk, met veel crescendo en forte, om indruk te maken op de meisjes. Na afloop kwam er zo’n meisje naar me toe, en ze zei vol ongeloof: ‘Je hebt een talent’. Dat is hoe het was. Je hebt een stempel gekregen. Je bent Tadzio, je bent die mooie jongen. En het is vrijwel onmogelijk om daar doorheen te breken.”

The Most Beautiful Boy in the World markeert de auditie bij Visconti als een sleutelmoment, maar laat ook zien dat Andrésens leven op dat moment al getekend was. Toen hij tien jaar oud was, verdween zijn moeder. Ze werd later gevonden in het bos, ze had zich gesuïcideerd. Ook na Death in Venice bleef zijn leven niet gespaard van tragedies.

Te intiem

De documentaire geeft het beeld van een man die nu pas voorzichtig zijn trauma’s onder ogen komt, maar op vragen of de film zijn perspectief op het verleden heeft veranderd, hem inzichten heeft gebracht, reageert hij afwijzend. Al lijkt dat ook een afweermechanisme van iemand die zoveel tragedie heeft doorgemaakt dat hij dat soort persoonlijke reflectie liever op afstand houdt.

The Most Beautiful Boy in the World prikt daar een aantal keer doorheen, zoals wanneer Andrésen met tranen in de ogen het politiedossier over de dood van zijn moeder leest. Het wordt integer in beeld gebracht, toch vraag je je op momenten af of het niet te intiem is. Vooral omdat Andrésen naar voren komt als iemand die moeite heeft zijn grenzen aan te geven.

De documentaire ‘The Most Beautiful Boy In The World’ geeft het beeld van een man die nu pas voorzichtig zijn trauma’s onder ogen komt. Beeld
De documentaire ‘The Most Beautiful Boy In The World’ geeft het beeld van een man die nu pas voorzichtig zijn trauma’s onder ogen komt.

“Ik ben niet goed in met m’n vuist op tafel slaan en zeggen: nu wil ik dit of nu wil ik dat,” beaamt hij. “Misschien vertrouw ik er te veel op dat mensen dat intuïtief wel aanvoelen. Een beetje naïef,” mompelt hij er achteraan. “Zoals gewoonlijk.”

Of hij dan spijt heeft van hoeveel de documentaire van zijn leven onthult? “Nee,” antwoordt hij resoluut. Hij hoopt dat de film, in hoe die toont hoe verwoestend het kan zijn om op zo jonge leeftijd verafgood te worden, iets kan betekenen voor anderen. “Ik ben niet de enige die zoiets is overkomen en als we ergens iemands last een beetje kunnen verlichten, ben ik blij.”

Al had de documentaire wat hem betreft wel wat minder zwaarmoedig mogen zijn. “Ik heb een goed leven. Niet altijd natuurlijk, ik heb mijn ups en downs zoals ieder mens, maar over het algemeen ben ik gelukkig.”

The Most Beautiful Boy in the World is te zien in De Balie, City, Eye, Cinecenter, Filmhallen, Lab111 en De Uitkijk.

Big in Japan

Na Death in Venice lag niet alleen Europa aan de voeten van Björn Andrésen. In The Most Beautiful Boy in the World is te zien hoe hij ook in Japan een tieneridool werd. Andrésen nam er popliedjes op, maakte reclame voor chocolade en was met zijn androgyne uiterlijk een inspiratie voor mangatekenaars. “Enerzijds wilde ik na Cannes niets meer met die aandacht te maken hebben,” vertelt hij in het interview, “maar tegelijk ben ik een nieuwsgierig iemand. En ik was nog nooit naar Japan geweest. Dus ik liet me overhalen erheen te gaan.” Hij vertelt over de Beatlesachtige taferelen die hem daar wachtten. “Hysterische hordes mensen, er waren meisjes met scharen die een lok van mijn haar afknipten. Het was bizar.” Destijds schaamde hij zich tegenover zijn vrienden voor de popmuziek die hij er opnam. “Ik was echt een muzieksnob in die tijd. Nu realiseer ik me dat het in zijn genre best goed was.”

Björn Andrésen werd ook in Japan een tieneridool: hij nam er popliedjes op, maakte reclame voor chocolade en was met zijn androgyne uiterlijk een inspiratie voor mangatekenaars. Beeld
Björn Andrésen werd ook in Japan een tieneridool: hij nam er popliedjes op, maakte reclame voor chocolade en was met zijn androgyne uiterlijk een inspiratie voor mangatekenaars.
Meer over