PlusDocumentaire

Docu Maiden: de heldhaftige zeereis van een feminist tegen wil en dank

“Ik haat dat woord, feminist.” Aldus Tracy Edwards, die in 1989 op het punt staat de wereld rond te zeilen met een volledig vrouwelijke crew. En hoewel ze het woord destijds verafschuwde, moet ze nu, terugkijkend in de documentaire Maiden, toegeven dat ze misschien toch feministischer is dan ze destijds wilde toegeven.

Want Maiden laat er geen misverstand over bestaan dat wat Edwards destijds voor elkaar bokste, baanbrekend was. In de jaren tachtig is in de zeilwereld geen plaats voor vrouwen. En als er dan schoorvoetend een plekje wordt gemaakt voor Edwards is dat, jawel, achter het aanrecht. Maar Edwards wil niet als kok de zee over en ze vat het idee op om met een volledig vrouwelijke crew de Whitbread Round the World Race af te leggen, een loodzware zeilwedstrijd van een slordige 70.000 kilometer.

Die race vormt, na een korte aanloop waarin een tikje obligatoir de jeugd van Edwards als eeuwig buitenbeentje wordt belicht, het meeslepende hart van de documentaire. Regisseur Alex Holmes maakt dankbaar gebruik van het vele archiefbeeld om de hachelijke tocht op een bijna lijfelijke manier voelbaar maken. IJzingwekkend is de etappe over de genadeloze Zuidelijke Oceaan, waar elke fout de dood kan betekenen, tergend de kalmte van de windstille Atlantische Oceaan.

Maiden vertelt een heldenverhaal dat het sjabloon van dat narratief volgt, maar op essentiële punten ook afwijkt. Zo was Tracy Edwards gedurende de voorbereiding op de race niet de prettigste persoon om bij in de buurt te zijn. Maar waar dat bij mannen zou worden uitgelegd als eigenzinnige vastberadenheid, geeft Edwards openhartig toe dat haar gedrag voortkwam uit onzekerheid.

En hoewel vele helden geconfronteerd worden met een buitenwereld die niet in hen gelooft, kwam in het geval van Edwards en haar crew de scepsis in het kwadraat. Als professionele deelnemers werden ze überhaupt niet beschouwd. Ze waren een ‘humaninterestverhaal’. Wat knap dat de meisjes het gehaald hebben, krijgen ze te horen na de eerste etappe. En wanneer ze er vervolgens een weten te winnen binnen hun subklasse, wordt dat afgedaan als een toevalstreffer. Zelfs nu lijken de mannelijke zeilers en journalisten van destijds nauwelijks over hun ongeloof heen te zijn.

Toch is Maiden, die vorige maand al op Netflix uitkwam en nu in de bioscoop draait, geen verbitterde of verongelijkte documentaire. Integendeel. Wat overheerst is de aanstekelijke strijdvaardigheid van deze vrouwen, met Tracy Edwards voorop. En het beeld van zeilschip The Maiden dat de haven van Southampton binnenvaart, na negen maanden op zee te zijn geweest. De menigte die hen toejuicht vanaf de kades, de euforische emotionaliteit van de vrouwen die ook decennia later nog in hun stemmen doorklinkt. Want ja, het was een feministische daad. Een die ook nu nog inspireert.

Maiden

Regie Alex Holmes
Te zien in De Balie, Cinecenter, Filmhallen, Lab111, The Movies

Meer over