PlusInterview

Directeur NTF en Fringe: ‘Diversiteit is mijn vertrekpunt, geen doel’

Tobias Kokkelmans is per vandaag, de eerste dag van het Nederlands Theaterfestival (NTF) en Fringe, directeur van Stichting de Theaterdagen. ‘Het zijn big shoes to fill.’

Hans Smit
Tobias Kokkelmans, Directeur NederlandsTheater Festival en Fringe Beeld Bart Grietens
Tobias Kokkelmans, Directeur NederlandsTheater Festival en FringeBeeld Bart Grietens

Hij wil vervlechten, verbreden en verbinden. Tobias Kokkelmans (Heerlen, 1980), de nieuwe ­directeur van Stichting de Theaterdagen komt van O., het Rotterdamse festival voor muziek, opera en theater. Daar was hij ­festivaldramaturg en ­medeprogrammeur naast artistiek leider Guy Coolen. “Dat is een heel prettige samenwerking geweest de afgelopen acht jaar, maar de vacature bij de Theaterdagen was te mooi om te laten lopen. Ik ben direct in de pen geklommen. Ik zie het als mijn opdracht om samen met de ­medewerkers van het Theaterfestival en Fringe een barometer te zijn voor de stand van het theater. Ik vind het vooral ook heel interessant om te kijken naar ‘wie’ het theater is.”

Hoe bedoelt u dat?

“Wie zitten er in de zaal naast je? Maar ook: wie zijn de mensen die het theater mogelijk maken? Ik denk dat de coronatijd duidelijk heeft gemaakt hoezeer je als publiek het theater mist en nodig hebt. Het maatschappelijk draagvlak van cultuur en theater is enorm toegenomen het afgelopen anderhalf jaar. Dat is fantastisch, daar moeten we echt iets mee. Aan de andere kant zie je hoe kwetsbaar de sector is, veel mensen die in het theater werkten, zijn iets anders gaan doen.”

Hoe kijkt u aan tegen verbreding en diversiteit?

“Diversiteit is mijn vertrekpunt, geen doel. Bij mij aan de keukentafel ís het heel divers; ik ben met actrice en theatermaker Nastaran Razawi Khorasani, we hebben een dochter samen, een Nederlands-Iraans gezin met vrienden hier in Rotterdam van allerlei afkomst. Ik vraag me af hoe kan het dat het thuis aan de keukentafel soms zoveel diverser is dan bijvoorbeeld op kantoor bij een willekeurig theatergezelschap. Je moet juist midden in de wereld staan als je theater maakt.”

“Hoe je het theaterpubliek nog verder kunt ­verbreden, dat weet ik nog niet, ik wil ook niet voor mijn beurt spreken. Het is ook iets wat je samen doet, waar ik me met marketing, productieleiders en dergelijke over moet buigen. Ik vind overigens dat Fringe en NTF al enorm goed werken aan verbreding en diversiteit, door intensieve samenwerking met het Bijlmerparktheater en De Meervaart bijvoorbeeld.”

Hoe ziet u de verhouding tussen die twee ­festivals?

“Mijn voorganger Jeffrey Meulman heeft ­Fringe bedacht, hij wilde naast de juryselectie van NTF ook de rafelrandjes van het theater tonen. Een gouden vondst. En Fringedirecteur Aukje Verhoog heeft er een ijzersterk festival van gemaakt. Ik ben dankbaar dat ik op de schouders van deze reuzen mag staan. Big shoes to fill, zeker. Fringe heeft zich geprofileerd als de rebelse zus van NTF. Dat is goed, dáár zie je niche talent en makers die autodidact zijn, die niet de geijkte paden bewandelen. Maar iedereen ziet ook dat Fringe en NTF een beetje los van elkaar zijn komen te staan. Ik zou ze meer willen verweven.”

U bedoelt samenvoegen?

”Nee, maar makers en bezoekers de beleving geven dat je van het een naar het ander kan hoppen, dat verrijkt de ervaring.”

Kokkelmans klapt zijn laptop open. “Ik heb ­bijvoorbeeld hier mijn eigen routekaart: je zou naar De Zaak Shell kunnen gaan op NTF, vervolgens in Bellevue bij Fringe naar Dwarsliggers, de musical van de ecoactivisten van De Amazones, daarna nog naar Het eind van het begin van het einde van Artemis op NTF Jong. Dan heb je een heel mooie klimatologische dag.”

“Voor mij is vervlechten echt een centraal gegeven. Een festivalervaring. Als je naar een muziekfestival gaat, kun je drie, vier dingen na elkaar zien en het is allemaal compleet anders en dat maakt het ook zo leuk. Aan ons de nobele taak om alle drempels weg te nemen. NTF is een festival dat me na aan het hart ligt. Dat geldt ook voor Fringe, ik ben echt een fervente bezoeker, maar ik ga ze nu echt opnieuw ontdekken. Heerlijk om weer te voelen hoe het is om in een zaal bij elkaar te zijn, daar heb ik heel veel zin in. En dan: aan de slag.”

Amsterdam Fringe Festival Beeld Fringe
Amsterdam Fringe FestivalBeeld Fringe

NTF en Amsterdam Fringe Festival

Stichting de Theaterdagen organiseert ieder jaar het Nederlands Theater ­Festival, het Amsterdam Fringe ­Festival, NTF Jong en het verdiepingsplatform voor professionals NTF-Pro. Op NTF zijn de beste voorstellingen van het afgelopen seizoen te zien die de Nederlandse Toneeljury (onder voorzitterschap van Hadassah de Boer) heeft geselecteerd. Er is een randprogrammering met talkshows en masterclasses. Bovendien worden op de slotavond de belangrijkste toneelprijzen, zoals de Theo d’Or en de Louis d’Or ­uitgereikt. Vanmiddag opent het NTF met de Staat van het Theater, dit jaar uitgesproken door Guy Weizman, artistiek leider van het Noord Nederlands Toneel en een van de leiders van het internationale dansgezelschap Club Guy & Roni. NTF Jong toont in theater De Krakeling en ITA de beste jeugdtheatervoorstellingen van het afgelopen seizoen. Het Amsterdamse Fringe Festival zet op ruim vijfentwintig locaties in de stad de deuren open voor de jonge honden en de avant-garde met ruim vijftig producties van onorthodoxe theatermakers uit binnen- en buitenland.

Meer over