PlusAchtergrond

De Wadden op hun mooist, gezien vanuit een knaloranje hoogwerker: ‘Ik heb gelukkig geen hoogtevrees’

De aanlegplaats van de veerboot op Ameland. Beeld Jeroen Hofman
De aanlegplaats van de veerboot op Ameland.Beeld Jeroen Hofman

Niemand ziet de vijf bewoonde Waddeneilanden zo mooi als fotograaf Jeroen Hofman, vanuit een hoogwerker met 20 meter lange arm. ‘Het was zo mooi! Wat een lijnenspel, wat een vlakverdeling, wat een mooie geometrische patronen!’

Jan Pieter Ekker

Lezers van Het Parool zouden Jeroen Hofman kunnen kennen van twee eerdere in het oog springende fotoseries. In de zomer van 2019 fotografeerde hij Amsterdamse parken in vogelperspectief, een jaar later legde hij rond 4 en 5 mei vanuit de hoogte de gaten vast die de Holocaust in de Amsterdamse binnenstad heeft geslagen.

Beide series schoot hij vanuit een hoogwerker met een 20 meter lange arm. Daarmee is hij begonnen toen hij bezig was met zijn (later met een Zilveren Camera onderscheiden) project Playground (2011), over de oefenterreinen voor calamiteiten van onder meer defensie, justitie en de brandweer. Aanvankelijk fotografeerde Hofman de terreinen vanaf de grond, maar al snel ontdekte hij dat het belangrijkste, namelijk het gebied zelf, op deze manier buiten beeld bleef. In navolging van voetbalveldenchroniqueur Hans van der Meer, die altijd met een keukentrapje op stap ging, en fotografen als Edward Burtynsky en Gregory Crewdson, die helikopters en vliegtuigen inzetten, besloot Hofman het hogerop te zoeken. “Ik heb gelukkig geen hoogtevrees, maar als het heel erg waait, vind ik het niet leuk. En de eerste dag ben ik vaak ook een beetje bang.”

Hoogwerker

Voor zijn nieuwste project Eiland – vanaf zaterdag te zien in het Fotomuseum in Den Haag – toog Hofman met zo’n zelfde, bij Boels in Noord gehuurde autohoogwerker naar de Waddeneilanden. “Een goede vriendin die op Texel is opgegroeid, had me jaren geleden gevraagd of ik bepaalde plekken voor haar wilde vastleggen omdat ze zelf niet meer naar het eiland kan vanwege een evenwichtsstoornis. Toen ik steeds meer genoeg kreeg van alle drukte in de stad en in de parken, moest ik daar ineens weer aan denken.”

“Misschien was het sowieso niet zo’n goed idee om met een knaloranje glazenwassershoogwerker zonder vergunning het Vondelpark in te gaan. Er stonden geregeld boa’s onderaan mijn kraan die me een boete wilde geven, maar ik vertik het om een vergunning aan te vragen. Vragen om vergiffenis is beter dan vragen om een vergunning, vind ik.”

Tekst gaat verder onder de foto

Jeroen Hofman, aan het werk langs het wad. Beeld
Jeroen Hofman, aan het werk langs het wad.

Hij loopt in de museumzaal naar een foto van een eenzaam, afgelegen huisje in het groen op Texel. “Op de eilanden zijn vergunningen niet nodig, zolang je er maar voor zorgt dat je niet in de weg staat. En dat gebeurt niet zo snel. We hadden op de kaart een paar locaties op Texel uitgezocht. Daar ben ik naartoe gereden, ik heb mijn hoogwerker geparkeerd en ging de lucht in. Het was zo mooi! Wat een vlakverdeling, wat een mooie geometrische patronen, wat een bijzonder lijnenspel en wat een kale horizon! Waar je ook gaat, je hangt constant boven een soort van lappendeken. Boven een patchwork van tuunwallen met schapen ertussen en slufters met van die watertjes die meanderen naar zee. De zon die door de wolken komt en met licht op het landschap schildert… Ik had dat allemaal wel eens gezien, maar van bovenaf was het zoveel mooier dan ik had verwacht.”

Ruisdaelwolken

Hij loopt naar een foto met een paar schepen in het drooggevallen wad. Links in beeld lopen twee mensen. “Dit is een goed voorbeeld van hoe ik werk. Het is een kwestie van goed kijken, wachten, nog een keer kijken, nog een keer terug, net zo lang tot je het perfecte beeld hebt. Op deze plek ben ik zó vaak geweest, maar het was steeds niet goed. Maar op een dag hingen die mooie Ruisdaelwolken boven het wad en toen ineens kwamen die moeder en haar zoon het kader in lopen. Later kwamen ze me vragen wat ik aan het doen was. Ik heb ze toen de foto laten zien die ik had gemaakt. Bij mij kan je alles meteen zien op mijn laptop. Toen wezen zij me hun boot aan, die ligt linksboven. Een jaar later hebben ze de foto gekocht, die hangt nu in die boot.”

Een enkele keer zoekt Hofman het nóg hogerop. Het drenkelingenhuisje op de Vliehors, dat voorop zijn fotoboek staat, fotografeerde hij vanuit een helikopter. “Weet je hoe mul het daar is? Je komt daar zelfs niet met een dieplader doorheen, laat staan met een hoogwerker. Je mag er overigens alleen in het weekend overheen vliegen, doordeweeks wordt de Vliehors door het leger gebruikt als oefenterrein.”

“Het was eigenlijk een mislukte vlucht. Ik wilde een slufter op Texel fotograferen, maar het weer was te slecht. Op de terugweg vroeg ik aan de piloot of ie nog effe over de Vliehors kon vliegen. Toen zag ik die lucht in mijn zoeker. Ik dacht: ooohhhh, dit is ’m. Ik wist het meteen.”

Eiland van Jeroen Hofman: t/m 19 juni, Fotomuseum Den Haag. Het gelijknamige fotoboek is uitgegeven door Hannibal Books, 160 blz, 59 euro.

Drenkelingenhuisje op Vlieland. Beeld Jeroen Hofman
Drenkelingenhuisje op Vlieland.Beeld Jeroen Hofman
Meer over