PlusNieuws

De toekomst van productiehuis en ontwikkelplek Veem hangt aan een zijden draadje

Veem House in Amsterdam, voor dans- en performance, staat onder druk. Als er niet snel meer geld beschikbaar komt, moeten de deuren dicht. ‘Als je vernieuwing nastreeft, dan moet je daar ruimte voor maken.’

Lorianne van Gelder
Veem House is gevestigd in de Van Diemenstraat. Beeld Tim Stet
Veem House is gevestigd in de Van Diemenstraat.Beeld Tim Stet

Veel theaters worstelen postcorona met aanloop van publiek, maar Veem House, een productiehuis, ontwikkelplek en werkplaats voor dans, mime en performance, aan het IJ, heeft ook nog andere zorgen. Het kreeg nauwelijks coronasteun, productiehuizen vielen tussen wal en schip. De gemeente Amsterdam heeft echter ook weer geld terug gevorderd. Toch heeft Veem continu de deuren open gehad voor makers, hun zzp’ers uitbetaald en er was steun – vooral mentale – en ruimte voor kunstenaars die het nodig hadden in de harde lockdown.

Nu is het twee voor twaalf, al is directeur Marga Kroodsma voorzichtig. Ze wil geen klaagzang houden, maar juist een positief scenario schetsen. Alleen: hoe? Het is niet de eerste keer dat Veem in zwaar weer zit. In 2017 transformeerde het productiehuis zich tot Het 100 Dagen Huis: het zou nog maar honderd dagen per jaar open zijn en daarna stilvallen.

De maatregel volgde op subsidietoekenningen waarbij een derde van het gevraagde budget gehonoreerd werd. Een derde van het budget betekende een derde van de activiteiten, besloot Veem toen: kwaliteit boven kwantiteit.

Niet voorspelbaar

Zo’n actie wil Kroodsma niet meer. “Het was toen een goed statement, maar we verloren ook een deel van ons publiek en misten de continuïteit.” Toch wil ze wel aandacht voor de situatie van veel experimentele makers en de huizen waar ze normaal hun werk doen. “Bij ons staat kaartverkoop of spreiding door het land niet voorop. Wij maken ruimte voor experimenteel theater, waarvoor in veel theaters nu nauwelijks plek is.”

Ze hebben nu geld gekregen van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, maar het is lang niet genoeg: er was 335.000 euro aangevraagd voor de periode 2021-2024 en 270.000 is toegekend. “We moeten er andere particuliere fondsen bij vinden, maar het is moeilijk om ons te steunen, omdat we niet op een eindproduct of kaartverkoop zijn gefocust. Wij zijn niet voorspelbaar, niet één smaak, één maker, festival of gezelschap. En wij zitten niet in het land, maar zijn vooral gericht op Amsterdam en internationaal.”

Ze vreest ook voor de nieuwe plannen van de staatssecretaris voor Cultuur, Gunay Uslu. Er is al langer sprake van dat de structurele subsidies niet meer elke vier jaar, maar elke zes jaar toegekend gaan worden. Dat betekent meer rust voor gezelschappen, maar voor een culturele instelling als Veem is het heel slecht. “Dan zitten we nog langer in dit schuitje.”

Vers van de opleiding

De toekomst van Veem hangt aan een zijden draadje, zegt Kroodsma. “In november hebben we de situatie in kaart gebracht, en als er het komend half jaar geen particuliere fondsen komen en een structurele oplossing, zullen we na de zomer de deuren dicht moeten doen.”

Ze doet dus een oproep: geef ruimte in de subisdiestructuur aan productiehuizen, werkplaatsen en ontwikkelplekken. “Als je vernieuwing nastreeft, dan moet je daar ruimte voor maken. Waar kunnen nieuwe makers, vers van een opleiding, maar ook meer ervaren kunstenaars met nieuwe ideeën, anders landen?”

Voorstelling Omni Toxica van Paula Chaves in Veem, 2019. Beeld Bas Czerwinski
Voorstelling Omni Toxica van Paula Chaves in Veem, 2019.Beeld Bas Czerwinski
Meer over