Plus

‘De overgang van Venus’ van Shirley Hazzard: Over internationale politiek, liefde en macht

Welke moderne klassiekers moet je als literatuurminnend wereldburger gelezen hebben? Dieuwertje Mertens maakt een selectie. Deze week De overgang van Venus (1980) van de Australische Shirley Hazzard (1931-2016).

Dieuwertje Mertens
null Beeld -
Beeld -

Waar gaat de roman over?

Vanaf de aarde bezien schuift de planeet Venus zelden voor de zon; een belangrijke metafoor in de roman over de zussen Caroline en Grace Bell. Ze zijn weeskinderen, omdat hun ouders omkwamen bij een schipbreuk. Daarna zijn ze overgeleverd aan de beklemmende zorg van de grillige Dora. Na de Tweede Wereldoorlog emigreren ze van Australië naar Londen om een nieuw leven te beginnen. De donkere en timide Grace ontmoet Christian Tale, een succesvolle ambtenaar, met wie ze trouwt. De blonde en onstuimige Caroline ontmoet Ted Tice, een onhandige, maar geniale astronoom die meteen verliefd op haar is. Zij wordt echter verliefd op Paul Ivory, een knappe, succesvolle toneelschrijver die met een ander trouwt en haar slecht behandelt. Tot dusverre doet de synopsis een eenvoudig liefdesromannetje met de nodige intriges denken, maar er is meer: de internationale politiek vormt het decor, liefde en macht zijn de inzet. De levens van de zussen kruisen elkaar door decennia heen.

Waarom zou je De overgang van Venus lezen?

Hazzards verhaal kent vele lagen en zit heel knap in elkaar. Maar de belangrijkste reden om de roman te lezen zijn de intelligente karakterschetsen van Hazzard, vervat in treffende (en soms geestige) observaties die zowel iets van de ziel van het desbetreffende karakter als van de mensheid tonen. Zoals in de beschreven busrit van Caroline en Ted Tice: ‘Caro had uit het raampje zitten kijken en richtte diezelfde blik, van een algemene landschappelijk belangstelling, op hem. (..) We kunnen alleen tegen elkaar geslingerd worden als we dat willen. Zoals bij verkrachting, zeggen mannen.’ Bij De Bezige Bij verscheen een prachtige vertaling van Barbara de Lange.

Wie is het meest opmerkelijke personage?

Hoewel verschillend in voorkomen en karakter zijn de zusjes één. Hun innige band wordt regelmatig door de alwetende verteller beschreven. Voor buitenstaanders zijn ze samen een ondoordringbaar fort. Ze delen niet alleen een jeugd, maar leunen op elkaars aanwezigheid en oordeel.

Wie liet zich door de roman inspireren?

De overgang van Venus won de National Book Critics Circle Award voor fictie. Volgens Michael Cunningham (The Hours) was Hazzard de beste Engelstalige schrijver.

Meer over