Plus

De Klerk verkent vele vormen van schuldgevoel in haar verhaal over een psychotische tweelingbroer

Er is veel wat verdoofd, vergeten en verzwegen moet worden in de rauwe debuutroman Halfweg van Puck de Klerk over een verdoemde jeugd tussen kamp en dorp.

Marjolijn de Cocq
null Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

Het kamp moet plaatsmaken voor de nieuwe winkelhotspot Sugar City en luxe appartementen ‘met de rauwe en industriële sfeer van de voormalige suikerfabriek’. Het is daar waar Sal en Lau toen ze klein waren in de wagen van tante Jana en oom Appie nog een klein beetje soelaas vonden. Met nog snel een bakkie popcorn of spekkies als ze tegen bedtijd eigenlijk naar pa’s caravan moesten.

De ene week op het kamp, de andere weken in het dorp Halfweg – bij een moeder die soms op een matrasje op de grond bij haar kinderen komt liggen. ‘De volgende ochtend bleek haar verdriet ‘s nachts stiekem ónze hoofden in gekropen,’ schrijft Puck de Klerk in een van de schrijnende zinnetjes in Halfweg, waarin ze gebaseerd op persoonlijke ervaringen terugblikt op een verdoemde jeugd.

‘Waarschijnlijk kan men beter aan zijn lot worden overgelaten in een rijtjeshuis van steen dan in een woonwagen naast een leegstaande fabriek, maar als iemand me destijds had gevraagd te kiezen tussen het kamp of het dorp? Waar Sal is, zou ik zeggen.’

Een requiem, staat op de achterflap – wat reden geeft om te denken dat De Klerk in haar debuutroman de woorden heeft gevonden voor wat tweelingzus Lau bij de uitvaart van haar broer Sal niet kan zeggen. Die is, gekweld door een psychotische aandoening, de instelling waarin hij ten langen leste is opgenomen ontvlucht en heeft zichzelf verhangen.

Macallan

Terwijl Sal zich zelfs binnen de dorpsgrenzen steeds moeilijker weet staande te houden, is Lau in haar eentje naar Amsterdam vertrokken. Ze is bedrijfsleidster in een concertzaal waar ze een groep mensen heeft gevonden bij wie ze zichzelf kan zijn. Maar op het moment dat het bericht van de dood van haar broer komt, is ze terug in Halfweg als tijdelijke tuinhuisbewoner en lonkt de Macallan – want er is veel wat verdoofd, vergeten en verzwegen moet worden in het leven van Lau en haar familie.

De Klerk verkent vele vormen van schuldgevoel in dit rauwe verhaal over een broer van wie Lau ‘gewoon zijn zusje had willen wezen’. Veelzeggend is de paginalange gebruiksaanwijzing voor Sal, die gaat van ‘altijd vriendelijk blijven’ via ‘zeker nooit de confrontatie zoeken’ naar ‘vooral niet laten zie hoe bang je bent’. Waar Sal was, zo wordt duidelijk, liet hij Lau geen ruimte.

null Beeld

Halfweg
Puck de Klerk
Pluim, €22,99
188 blz.