PlusMuziekrecensie

De Hohe Messe onder Daniel Reuss: alsof hij de muziek opeens licht liet geven

Erik Voermans
Bachs Hohe Messe, uitgevoerd door Cappella Amsterdam en Orkest van de Achttiende Eeuw o.l.v. Daniel Reuss. Beeld Hans Hijmering
Bachs Hohe Messe, uitgevoerd door Cappella Amsterdam en Orkest van de Achttiende Eeuw o.l.v. Daniel Reuss.Beeld Hans Hijmering

Een uitvoering van Bachs Hohe Messe, gedirigeerd door Daniel Reuss, heeft, nog voor een noot geklonken heeft, een ingebouwde relativering en ontspanning. De dirigent loopt naar het rostrum zoals u en ik ons naar een bushalte verplaatsen. Is hij gearriveerd, dan maakt hij zo min mogelijk heisa van de gebruikelijke plichtplegingen. Dat heeft een reden: er moet muziek gemaakt worden; de rest is ruis.

Gisteravond in het Concertgebouw had dat een magistraal effect. Hij hief de armen en uit de instrumenten van het Orkest van de Achttiende Eeuw en de kelen van Cappella Amsterdam volgde een inzet van het Kyrie die luisteraars aan hun stoelen vastschroefde.

De Hohe Messe onder Reuss was een feest voor het oor, met dat breed uitwaaierende Gratias, met een voorbeeldig homogeen klinkend orkest en koor en met pauken die prachtig mengden. Na het Credo ging ik zowaar bijna weer in God geloven.

Aangrijpend

Wat de uitvoering zo bijzonder maakte, was de bezonkenheid waarmee het orkest speelde, met de wijsheid van vele jaren, die Bachs belachelijk mooie muziek een sereniteit gaf die tegelijkertijd ontroerde en verbaasde.

Het Crucifixus, eindigend in de diepste diepten met sepultus est (Hij is begraven), was met zijn nachtblauwe sonoriteiten een triomf voor koor en orkest en een moment van contemplatie voordat de muziek zich weer monter opwaarts begaf in het Resurrexit.

Bij de vocale solisten viel vooral tenor Guy Cutting op, die met zijn solo in het altijd weer verbazende Benedictus samen met fluit, cello en orgel een inkervende desolaatheid wist op te roepen, die hevig, maar aangrijpend contrasteerde met de tekst. Twijfelde Bach op het laatst van zijn leven aan Gods goedheid?

In de afsluiting van het Agnus Dei (‘dona nobis pacem’; geef ons vrede) was het alsof Reuss de muziek opeens licht liet geven – een groots einde van een zeer fraaie Hohe Messe.

Klassiek

Wat Bach – Hohe Messe

Door Orkest van de Achttiende Eeuw en Cappella Amsterdam o.l.v. Daniel Reuss

Gehoord 23/11, Concertgebouw

Meer over