PlusBoekrecensie

De grote cirkel: historische avonturenroman en geestige Hollywoondsatire in één

Bij een roman over een vliegenierster en een actrice zou het goedkoop kunnen voelen om te zeggen dat het geheel een duizelingwekkend hoge vlucht neemt en je, pakweg, de scènes in technicolor voor je ziet. Hysterisch recensentenproza? Niet wanneer het gaat over De grote cirkel van Maggie Shipstead (1983).

Dirk Jan Arensman
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De grote cirkel is een historische avonturenroman en een geestige Hollywoodsatire in één, die zelfs de meest galmende aanprijzingen reduceert tot magere understatements.

Absolute heldin in deze derde roman van Maggie Shipstead is Marian Graves, de maakster van een bíjna de wereldbol omspannende vlucht, in 1950, wier noodlot op pagina 1 al duidelijk lijkt. ‘Ik heb mezelf een belofte gedaan,’ schrijft ze in een teruggevonden logboekaantekening, ‘mijn laatste afdaling zal geen machteloze tuimelpartij zijn, maar een stootduik als van een jan-van-gent, een doelbewuste duik recht op iets diep in zee af.’

Zinkend schip

Dat ze kort daarop nabij Antarctica spoorloos verdween, weerhoudt je er niet van ademloos te lezen over haar belevenissen van daarvoor. Hoe zij en haar tweelingbroer Jamie als zuigelingen werden gered van een zinkend schip door hun vader, de kapitein.

Hoe ze als onbestorven weeskinderen in Montana belandden, onder de wat achteloze hoede van hun vrijgezelle oom Wallace, een gokverslaafde kunstschilder. Hoe Marian daar haar kinderdromen waarmaakte dankzij vlieglessen betaald door bootlegger-tijdens-de-Drooglegging Barclay Macqueen, met wie ze later in een wurghuwelijk terechtkwam. Of hoe ze tijdens de Tweede Wereldoorlog Spitfires vloog in een volledig vrouwelijke RAF-eenheid.

Voormalig kindsterretje

Die meeslepende episodes worden afgewisseld door hedendaagse hoofdstukken rond Hadley Baxter. Een door de wol geverfd voormalig kindsterretje uit Hollywood dat na een roddelbladschandaal haar lucratieve rol in een Twilight-achtige fantasyfilmreeks verliest, en haar carrière nu hoopt te redden met de hoofdrol in een biopic van… Marian Graves.

De toon van beide verhaallijnen is totaal verschillend, maar de combinatie wérkt. Waarbij helpt dat Shipstead talloze parallellen schept tussen Graves en Baxter. Vooral de historische delen worden ondertussen bevolkt door een stoet aan ijzersterk geportretteerde figuren en bijfiguren.

Er zijn smakelijke uitwijdingen over alles van de luchtvaartgeschiedenis tot aan Sitting-in-the-Water-Grizzly, een achttiende-eeuwse native American die feitelijk een transman avant la lettre was. En de ontknoping is een nog een bevredigende verrassing ook.

Echt waar: droomvlucht van een boek.

null Beeld

De grote cirkel

Maggie Shipstead
vertaald door Marion Drolsbach en Lucie Schaap
Meulenhoff, €26,99
671 blz.

Meer over