Ontwerper Daniël Declercq met een van zijn grillz.

PlusAchtergrond

Daniël Declercq maakt grillz: ‘Vaak komen mensen voor één of twee tanden, maar het is natuurlijk leuker om out of the box te denken’

Ontwerper Daniël Declercq met een van zijn grillz.Beeld Lin Woldendorp

Voor een echte gouden grill op maat – met of zonder diamanten – is Amsterdammer Daniël Declercq van 187ams je man. Je krijgt er een tube kleefpasta bij. Nu het festivalseizoen is geopend, heeft hij het extra druk. Zelf draagt hij de mondsieraden natuurlijk ook. ‘Mijn record is 36 uur aaneen, maar dat adviseer ik niemand.”

Fiona Hering

Een uur na de show in New York kreeg de eigenaar van G-Star jaren geleden een paniekapp van Pharrell Williams. Hij had front row gezeten en na afloop in de chaos backstage zijn broek van het jeansmerk omgewisseld voor zijn eigen exemplaar, maar zijn grill erin laten zitten. Een ding dat, naar schatting, toch al snel dertigduizend euro had gekost – als je van iets veel stuks hebt, word je blijkbaar slordiger. De zanger kreeg hem nog dezelfde avond keurig retour.

Herkenbaar, zegt Daniël Declercq, 26 en geboren en getogen in Amsterdam. “Mijn ouders komen uit Suriname, dus de goudkoorts zit ook in mijn dna.”

Ruim zeven jaar geleden begon hij zijn label 187ams met grillz, oftewel mondsieraden, en over werk heeft hij niets te klagen. “De vraag is heel consistent, zelfs tijdens de pandemie was het elke week knallen en nu alles weer open is, wordt het nog drukker. Iedereen wil ineens weer een beetje shinen en flaneren. Mensen zijn vaker buiten en zien grillz bij anderen, dan kan het gaan jeuken.” Hoeveel exemplaren hij jaarlijks maakt? “Ik hou het niet bij, maar zeker 150 tot 300 stuks.”

Dat doet hij deels bij edelmetaalgieterij De Viking, waar hij vier dagen per week met andere producten bezig is: halffabrikaten voor goudsmeden en juweliers. De rest van de week werkt hij in zijn eigen atelier elders in het centrum van Amsterdam. “Ik noem het een hok, zó klein, en een georganiseerde chaos, maar ach dat heeft ook zijn charmes.”

Zijn eerste zelfgemaakte grill droeg hij op zijn negentiende. Drie jaar eerder had een vriend er een laten maken in Rotterdam. “Maar die was niet van echt goud, dat wilde ik niet.” Toen tijdens een tussenjaar zijn contract als vakkenvuller bij Albert Heijn niet werd verlengd, had hij ineens zeeën van tijd om via internet uit te vogelen hoe je grillz maakt. “Ik had geen cent te makken, vrienden hebben me financieel gesteund, zo kon ik de benodigde apparatuur via eBay bijeensprokkelen. In ruil maakte ik grillz voor ze, mijn eerste stuks in zilver. Zij gingen elke week naar hiphopfeestjes in Paradiso of de Chicago Social Club. Dat was topreclame, daarna druppelden de klanten binnen.”

Tijdrovende klus

Al snel kreeg hij rappers Maradonnie, Bokoesam en Kempi over de vloer. Voor de rest valt het mee met bekende artiesten, zegt hij. “Ik word wel door ze benaderd, maar niet iedereen wil mijn tarieven betalen. Een grill maken is een tijdrovende klus, waarbij er van alles fout kan gaan. Inmiddels doe ik dit trucje al zeven jaar en dat zie je terug in de kwaliteit. Ook uit respect naar mijn klanten die wél bereid zijn gewoon voor mijn werk te betalen, geef ik geen korting of spullen gratis weg.”

Om efficiënt met tijd om te gaan geeft hij tijdens het maakproces dingen uit handen. “In het begin moest dat sowieso, omdat ik toen nog op vijfhoog in Diemen bij mijn moeder woonde. Beetje gevaarlijk om daar met metalen van duizend graden te gaan klooien.”

In een bakje liggen vier gipsen gebitjes, voorzien van grillz in diverse vormen, waaronder ook een gapfiller, waarbij het goud de ruimte tussen de tanden opvult. “Vaak komen mensen voor één of twee tanden, maar het is natuurlijk leuker om out of the box te denken. Zo heb ik net voor een klant het oog van Ra gecreëerd, voor een andere een slang die over de tanden krioelt, met hagelwitte vvs-diamanten oogjes.”

Declercq wil het concept van grillz een eigen twist geven. “De tentoonstelling in de Hermitage over de juwelen van de Romanovs heeft me erg geïnspireerd, zo verfijnd en gedetailleerd, echt precisiewerk. Ik wil meer met edelstenen gaan werken, een art-decogrill maken met lozenge-cut diamanten bijvoorbeeld. Dat heb ik nog nooit gezien. Ik heb veel ideeën, maar nieuwe technieken onder de knie krijgen kost tijd. Een paar jaar geleden grapte de moeder van een vriend dat ze wel een Delfts blauwe grill wilde, een uitdaging. Ik aan de slag, maar keramiek krimpt erg als je het afbakt, daar had ik geen rekening mee gehouden. Inmiddels is het idee al uitgevoerd in Japan.”

Undergroundhiphop

De naam van zijn bedrijf, 187ams, heeft iets lugubers. Het getal is de Amerikaanse politiecode voor moord en werd in de jaren tachtig en negentig veel gebruikt in raps. Daarbij was het toevallig ook zijn huisnummer in Diemen, waar hij opgroeide met undergroundhiphop. “Snoop Dogg, maar ook Three 6 Mafia. Ik heb een fascinatie voor die muziek en cultuur. Alles wat rauw is, vind ik mooi. En ik vind het belangrijk om niet te vergeten wat mij heeft gevormd en waar ik vandaan kom.”

Declercqs doelgroep is heel divers, vooral 17- tot 40-jarigen. Vorig jaar deed hij het hele gebit van een jongen van 21. “Er heerst een bekrompen beeld van mensen met goud in hun mond. Mijn grootste cadeau is juist dat ik zóveel verschillende mensen mag ontmoeten, ieder met een eigen verhaal waarom hij of zij een grill wil. Uit affiniteit met de cultuur erachter vaak, of omdat familieleden gouden kiezen hadden, jeugdsentiment. Veelal ook gewoon uit flamboyance, een extraatje, op willen vallen. In het uitgaansleven zie ik vooral de losse tandjes, maar ik zou graag meer bombastische stuks zien, dat zijn echte conversation starters.”

Vorig weekend droeg hij in een club zijn laatste kunststukje, boven en onder, met 393 diamantjes. “Dat is wel een wat kostbaarder ontwerp, maar in mijn ogen elke cent waard. Een losse tand start al bij 215 euro. Grillz maken is mijn passie en ik vind het persoonlijk contact en tevreden cliënten belangrijker dan commercieel succes.”

De man-vrouwverhouding is tegenwoordig fiftyfifty, het verschil zit ’m in de positie van het goud. “Mannen kiezen vaker voor een snij- of hoektand, terwijl vrouwen het goud meestal dieper in de mond verstoppen. Jammer, want ook ‘intensere’ exemplaren kunnen nog steeds elegant zijn. Zo heb ik net voor een meisje een grill gemaakt met twee niet geheel gevulde gouden tanden; in een ervan komt een robijn.”

Declercq werkt alleen nog maar met goud. “Iedereen is van harte welkom, maar als je er een wil, moet je er wat voor over hebben, vind ik. Dat heeft ook te maken met de geschiedenis van de grill als statussymbool, en zo probeer ik ook de exclusiviteit te waarborgen.”

Kleefpasta

De meeste grillz zitten vastgeklemd op het gebit, Declercq maakt ze echter los, waardoor het metaal niet op het glazuur drukt en er dus minder kans op schade is. “Klanten krijgen van mij een tube kleefpasta mee. Een grill is een sieraad, geen kroon of implantaat. Je kunt er ook niet mee eten. Dat doe ik zelf soms wel, mijn record zit op 36 uur achter elkaar dragen, maar dat adviseer ik niemand.”

Wie maken er nog meer te gekke grillz? “De Israëlische Gabby Pinhasov, van origine tandtechnicus, van Gaby Elan Jewelry in New York. Hij heeft voor rapper Pusha T gewerkt met rosecut geslepen diamanten en maakte ook de regenbooggrill voor Pharrell en een dik exemplaar van blauwe hartjes met rondom diamanten voor Tyler the Creator.”

Een andere favoriet van Declercq is Dolly Cohen uit Parijs, geliefd bij Madonna, Rihanna, Beyoncé, Drake en model Cara Delevingne. Ook zij werkte als tandtechnicus voordat ze zich in 2005 volledig op de mondsieraden stortte en ook zij geeft haar klanten kleefpasta mee. Voor Johnny Dang, de ‘King of Bling’, is niets te gek. Je kunt bij hem ook een paar gouden vampierentanden bestellen. Ga je voor een volledige set, twintig tanden met diamantjes, dan biedt hij de Flawless VIP Deals Bundle aan voor 27.000 dollar, inclusief vlucht, overnachting én een video van je ervaring met Dang.

Zover is Declercq nog niet. “Voorlopig blijf ik mezelf ontwikkelen. En ik moet nog steeds een grill voor mijn moeder maken. Al jaren probeer ik haar er een aan te smeren. Laatst zei ze: ‘Vooruit, eentje dan.’ Maar nee, áls we het dan eindelijk doen, doen we het goed. Dat idee laat ik bij haar nu even marineren.”


Herkomst van grillz

Dé godfather van het mondsieraad is de Surinaamse Eddie Plein. Hij begon in zijn woonplaats New York nadat zijn tand in 1983 was afgebroken en zijn Surinaamse tandarts hem een gouden tand adviseerde.

Altijd met goud rondlopen vond Plein wat veel van het goede en de tand­heel­kunde­drop-out begon vanuit zijn kelder in Brooklyn te experimenteren. Het leidde tot de allereerste grill. Toen zijn eerste klant, rapper Just-­Ice, op posters voor zijn album Kool & Deadly (1987) met zijn grill pronkte, stonden Flavor Flav en Jay-Z eveneens op de stoep.

Rond de millenniumwisseling ebde de populariteit weg door vercommercialiseringen en copycatgedrag. In 2012 hielp A$AP Rocky grillz weer populair te maken. Een jaar geleden kwam Eddie Pleins biografie uit, Mouth Full of Golds. A$AP Rocky in het voorwoord: ‘If you had a mouth full of gold teeth where I came from, it meant you got a lot of money…’

null Beeld Lin Woldendorp
Beeld Lin Woldendorp
Meer over