Recensie

Claudia de Breij droomt groots in een fantasieloze tijd (*****)

Claudia de Breij's nieuwe voorstelling 'Teerling' gaat over de 'can't-do attitude' die Nederland gijzelt. De Breij durft echter wel te dromen. Zo wil ze de eerste vrouw op de maan worden.

Mike Peek
null Beeld Michel Bosch
Beeld Michel Bosch

Eind 2011 zette Claudia de Breij een streep door haar tournee. De voorstelling had wel een titel, 'Landgenoten', maar bleek doodgeboren. Ze had gewoon niet zo veel te vertellen. De creatieve accu was leeg en kon alleen worden opgeladen door het podium de rug toe te keren. Na een korte radiostilte begon de voorzichtige comeback.

Wederopstanding
Een jaar geleden stond ze in DeLaMar met 'Alleen', een sober liedjesprogramma waarmee De Breij, zo vertelt ze nu, vooral wilde ontdekken of ze het nog wel zag zitten, dat theater. Het werd een soort openbare repetitie. Pril. Gevoelig. Misschien wel té kwetsbaar.

Nee, dan 'Teerling'. Als 'Alleen' een rups was, is dit de vlinder. Sommige liedjes en flarden van conferences keren terug, maar vallen nu wél op hun plek in een groots, meeslepend verhaal over wederopstanding, tegelijk persoonlijk en geëngageerd, zowel grappig als intens serieus. De voorstelling opent met een cover van Barbra Streisands 'The woman in the moon'. Dat kan natuurlijk helemaal niet, vertelt De Breij later. Streisand is immers een veel betere zangeres. Maar hey, ze droomde ervan om dat nummer te zingen en dus doet ze het gewoon.

Yes we can-gedachte
De Breij droomt echter veel groter. Ze wil de eerste vrouw op de maan worden. Not because it is easy, but because it is hard. Die legendarische woorden van John F. Kennedy komen keer op keer naar boven. Tuurlijk, Kennedy was een drugsverslaafde womanizer, maar hij durfde wel groot te dromen. Hij besefte dat we alleen het beste uit onszelf kunnen halen door schijnbaar onmogelijke doelen na te streven. Mark Rutte is al tevreden als we een nieuwe auto kopen. Kleine onderwerpen passen niet bij De Breij. In de bejubelde voorganger 'Hete vrede' had ze het over overconsumptie, de opwarming van de aarde en religieus extremisme.

'Teerling' gaat vooral over de can't-do attitude die de wereld en Nederland in het bijzonder al jaren gijzelt. We leven volgens de cabaretière in een fantasieloze tijd, met de H.J. Schoo-lezing van Rutte als ultiem bewijs. We zullen het nooit meer zo goed krijgen als de afgelopen veertig jaar, is de heersende gedachte. Dat klopt, zegt De Breij. Het wordt veel beter. In 'Teerling' beleeft de Yes we can-gedachte een heuse renaissance.

Intelligente dwarsverbanden
Naïef is de voorstelling echter allerminst, want De Breij reikt duidelijke oplossingen aan. Het ging mis met Nederland toen we begonnen uit te spreken hoe goed we wel niet waren, met onze homorechten, liberale drugsbeleid en euthanasiewetten. Dat leidde tot arrogantie en tunnelvisie. Dus moeten we afscheid nemen van het gijpisme (de werkelijkheid aan je mening aanpassen) en als tradities vermomd racisme.

Het was natuurlijk hartstikke gezellig, Chinezen nadoen die de 'R' niet kunnen uitspreken, maar laten we nu eens naar onszelf kijken. Een nieuwe stap wagen in plaats van krampachtig vast te houden aan prestaties uit het verleden. Het is een kritisch, maar aanstekelijk optimistisch betoog, genesteld in een schitterend decor en aangekleed met talloze verrassingen, kleine grapjes en intelligente dwarsverbanden. 'Teerling' is als een friszoete appel; zo'n zeldzame cabaretvoorstelling die je direct nog een keer wilt zien.

Cabaret: Claudia de Breij
Wat: 'Teerling'
Gezien: 21/2
Waar: Stadsschouwburg Utrecht
Te zien: Speellijst op www.claudiadebreij.nl

Meer over