PlusAchtergrond

Cinedans presenteert dwarsdoorsnede van Nederlandse danswereld

La Voix Humaine.  Beeld Brooke Trisolini
La Voix Humaine.Beeld Brooke Trisolini

Na een tweetal hybride edities kan ook Cinedans dit jaar weer op locatie worden gehouden. Wel is het dansfilmfestival voor deze ene keer verzet van maart naar juni. De productie van dansfilms is door toedoen van corona flink toegenomen, en dat komt tot uiting in een overstelpend aanbod.

Fritz de Jong

Sinds de oprichting van Cinedans in 2003 lag de nadruk in de programmering altijd op speciaal voor de camera gemaakte choreografieën. Recht toe recht aan gefilmde registraties van voor het theater gecreëerde voorstellingen waren hier niet aan het juiste adres. Het mag dan ook opmerkelijk worden genoemd dat het festival dit jaar komt met de Performance Relay & Camera Rework Competition voor de beste filmische voorstellingsregistraties.

Cinematografische trukendoos

Direct al bij de eerste lockdown bogen veel dansmakers hun geplande voorstellingen om naar livestreams of video on demand. Aanvankelijk wonnen in veel van die beeldschermuitingen scheppingsdrang en enthousiasme het van visuele kwaliteit. Tegen het eind van 2020 begonnen sommige dansmakers het presenteren van beweging vanuit een filmische blik echter steeds beter in de vingers te krijgen.

Zoals Hofesh Shechter, die de kijker trakteert op een visueel bombardement in Political Mother. De Israëlische choreograaf, muzikant en componist – wiens theaterstukken meer dan eens als filmisch zijn omschreven – trekt bij zijn bewerking van zijn doorbraakproductie uit 2010 de complete cinematografische trukendoos open.

Shechters frontale aanval op dictaturen en totalitarisme opent met een extreem veraf gefilmd openingsshot van een samurai-achtig figuur die in een woud zijn hart doorboort met een zwaard. De volgende scène begint met een extreme close-up van twee ogen die in een virtuoos vertigoshot uitzoomt naar een groep dansers. En dat is nog maar de opmaat naar een hallucinerende filmervaring.

Werken op afstand

Nanine Linning kreeg bij het maken van La Voix Humaine te maken met een andere typerende lockdownuitdaging: zij zat als choreograaf en regisseur in Europa, terwijl haar dansers en filmers in Amerika het project moesten uitvoeren.

Het creëren van een werk op afstand sluit wonderwel aan bij het thema van de film: in de operacompositie van Francois Poulenc, gezet op tekst van Jean Cocteau, horen we een vrouw voor de laatste keer bellen met een minnaar die haar verlaten heeft. Ji Young Chae, eerste solist bij het Boston Ballet, danst fenomenaal in deze surrealistische nachtmerrie, gefilmd in glorieus zwart-wit met expressieve lichteffecten.

Plastisch.  Beeld DansBlok
Plastisch.Beeld DansBlok

In een van de meest indringende shots in La Voix Humaine kijkt de hoofdpersoon recht in de camera, terwijl haar hoofd en bovenlijf vanuit de schaduwen achter haar bekropen worden door een krioelende massa vingers.

Eenzelfde combinatie van een frontale cameraopstelling met geometrische patronen – in de jaren 1930 geperfectioneerd door musicalpionier Busby Berkeley – zet de toon in Syzygi. In deze stijlvaste korte film laat Jakop Ahlbom zijn vier danseressen in kaleidoscopische bewegingspatronen samensmelten tot een bewegend organisme.

New Dutch Shorts

Syzygi maakt deel uit van het programma New Dutch Shorts, dat met vier blokken van ruim een uur een dwarsdoorsnede geeft van de royale postcoronaproductie in de Nederlandse danswereld. Zoals eigenlijk voor het hele programma van Cinedans geldt is ook hier de verscheidenheid enorm.

Aan de ene kant van het spectrum zien we drie korte filmpjes uit Amsterdam Noord, waarin senioren zich in Huis van de Wijk de Banne bekwamen in moderne dans: charmant vanwege de pretentieloze blijheid van de ware liefhebber.

Daartegenover staat de achteloze professionaliteit van de videoclip Your Love: een smachtend duet door het succesvolle choreografenduo Imre en Marne van Opstal, opgenomen in het fotogenieke landschap van IJsland en gezet op een al net zo smachtend lied van de Australische popmuzikant RY X.

Terwijl Danielle van Vree inzoomt op de soms beklemmende intimiteit van familierelaties in Second Hand Stories, richten de leden van het Leidse collectief DansBlok hun pijlen in de film Plastisch op de wereldwijde milieuproblemen die worden veroorzaakt door plastics.

Ontregelend geluid

Voor een ontregelend geluid kunnen we terecht bij de mannen van Dansgroep 155. In Stompen, volgens makers Erik en Thomas Bos de ‘beste (en enige) dansfilm over woede ooit’, zien we hoe een vuilnisman compleet uit zijn plaat gaat in een Utrechts buurtje. In een gedwongen therapiesessie ontmoet hij twee andere mannen die de confrontatie moeten aangaan met hun korte lontjes. Onderkoelde humor en enkele spetterende hiphop-explosies maken er een ongebreideld dansfilmfeestje van.

Cinedans. 22-26/6 in Eye Filmmuseum, A-Lab en online

Meer over