Plus

Biografie van Heere Heeresma op komst: ‘In deze tijden is aandacht voor een dwarse persoonlijkheid als hij welkom’

Journalist Anton de Goede (66) werkt aan een biografie van schrijver Heere Heeresma (1932-2011). ‘Geen gelul, gebak van Krul, zou hij zelf zeggen.’

Peter van Brummelen
Heere Heeresma. Beeld Het Parool
Heere Heeresma.Beeld Het Parool

Heere Heeresma was zeker in de jaren zeventig een populaire schrijver, weten mensen nu nog wel wie hij is?

“Ik heb me laten vertellen dat Een dagje naar het strand nog steeds wordt gelezen, ook door middelbare scholieren. Het recente overlijden van Cas Enklaar, die de hoofdrol speelde in Theo van Goghs verfilming ervan, doet ook weer mensen naar het boek grijpen. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Heeresma lang niet meer zo populair is als vroeger. Ik ben van 1956, de pret die wij hadden met zijn boeken Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp en Geef die mok eens door, Jet! hoort wel echt bij mijn generatie. Maar juist in deze tijden is aandacht voor een dwarse persoonlijkheid als die van Heeresma toch welkomer dan ooit?”

Heeresma hielp nogal wat sterke verhalen over zichzelf de wereld in. Zo zou hij fortuin hebben gemaakt in de seksindustrie en een succesvolle wasseretteketen in Zuid-Frankrijk hebben gerund.

“Hij vertelde dat in Vrij Nederland aan Rudie Kagie. Later schreef Kagie dat hij zich door Heeresma had laten beetnemen. Ik weet niet hoe het zit, zal dat moeten uitzoeken. Duidelijk is dat Heeresma meer was dan alleen een schrijver. Hij had ook een hekel aan de literaire wereld, of zoals hij zelf zei: het literaire plantsoen. Hij was een echte verhalenverteller, die het niet altijd even nauw nam met de waarheid. Rond zijn privéleven plaatste hij naar eigen zeggen een brandscherm.”

Als biograaf zult u juist op zoek moeten gaan naar die waarheid.

“Zeker. Enerzijds wil ik een boek schrijven dat de goedkeuring kan wegdragen van Hans Renders, dé autoriteit als het gaat om biografieën. Anderzijds wil ik ook een boek schrijven dat recht doet aan Heeresma’s unieke persoonlijkheid. Er mag ook worden gelachen. Geen gelul, gebak van Krul, zou hij zelf zeggen.”

U heeft Heere Heeresma gekend, waar bestond jullie contact uit?

“In de jaren negentig sprak ik hem voor het VPRO-radioprogramma Het Marathoninterview. Voorafgaand daaraan hebben we uitgebreid gecorrespondeerd. Heeresma was een fanatieke brievenschrijver. Zijn allerlaatste brief zat in zijn schrijfmachine in het Rosa Spier Huis. In letterlijk de laatste zin staat: ‘Het wordt tijd dat een biograaf zich over mijn leven buigt’.

Wanneer is uw boek klaar?

“Ik heb mezelf anderhalf jaar gegeven, in februari 2024 moet het er zijn. Komend najaar zendt de Joodse Omroep een documentaire uit van John Albert Jansen over Heere Heeresma, waar ik ook aan heb meegewerkt.”