Plusinterview

Belle and Sebastian: ‘Soms doet het gewoon deugd dat iemand met je mee komt trippen’

De nieuwe plaat A Bit of Previous van de Schotse band Belle and Sebastian, opgenomen in een tot studio omgebouwde repetitieruimte, zit vol empathie en troost. ‘Die begrippen lijken te vervagen in een verharde wereld.’

Gunter van Assche
Sarah Martin, violiste en zangeres van Belle and Sebastian: ‘Het was nooit de bedoeling, maar de pandemie en stilstand van het leven hebben indirect invloed gehad op de liedjes.’ Beeld Hollie Fernando
Sarah Martin, violiste en zangeres van Belle and Sebastian: ‘Het was nooit de bedoeling, maar de pandemie en stilstand van het leven hebben indirect invloed gehad op de liedjes.’Beeld Hollie Fernando

Frontman Stuart Murdoch is meteen gewonnen voor het idee om zijn cabinet of curiosities te openen, de tastbare en minder tastbare decorstukken waartussen A Bit of Previous ontstond. “Sowieso heb ik het idee dat je muziek nog meer gaat waarderen wanneer je de achterliggende beelden en ideeën ziet.”

“Als je de fysieke plaat koopt, krijg je er een boekje van twaalf pagina’s bij met foto’s die ik nam tijdens mijn wandelingen van de studio naar huis of omgekeerd. Ik ken grote delen van Schotland als mijn broekzak, maar toch werd ik opnieuw gelukkig toen ik mezelf opzettelijk in Glasgow liet verdwalen. Een nieuwe wereld openbaarde zich.”

Murdoch: “Muziek is fantastisch, maar de natuur is toch altijd beter. Sinds de lockdowns ben ik mijn omgeving en de alledaagsheid van mijn kleiner geworden wereld meer gaan waarderen. De pracht van bomen en beestjes, de magie van een sterrenhemel: ik word immens gelukkig van de natuur.”

“Verdwalen kan enorm heilzaam zijn. Als je op de dool raakt in je eigen leven, hoeft dat niet noodzakelijk een eenzaam, treurig eindpunt te zijn. Het kan de poort naar een nieuwe wereld openen. Geloof me, ik kan het weten. Eind jaren tachtig werd ik getroffen door chronisch vermoeidheidssyndroom CVS. Zeven jaar lang heb ik niet kunnen werken. In die tijd begon ik me te ontwikkelen als songschrijver. Alles gebeurt om een reden, denk ik sindsdien. Belle and Sebastian had niet bestaan als mijn gezondheid niet op de knip stond.”

Waanideeën als valuta

Delusions are all my present currency,” klinkt het op A Bit of Previous. “They’re causing the poison in my veins and voices.” Waanideeën als valuta, het klinkt sinister. “Maar zo bedoelde ik het heus niet,” verzekert Murdoch, “het is eerder een referentie aan het boeddhisme. In die filosofie wordt aangenomen dat we veel aardiger tegen elkaar zouden zijn als we echt wisten waar het leven om draait. We houden vast aan waangedachten, omdat we er heilig van overtuigd zijn dat we verder moeten komen in het leven. We zijn ambitieus en zelfs meedogenloos omdat we bang zijn dat een ander over ons heen walst.”

“Het was nooit de bedoeling, maar de pandemie en stilstand van het leven heeft indirect een invloed gehad op de liedjes,” zegt violiste en zangeres Sarah Martin. De lockdowns vonden hun weg naar nieuwe inzichten over gemis en gevoelens. De opgedrongen isolatie was voor Murdoch aanleiding om online meditatieworkshops te geven. “Ik ben christen, maar de filosofie van het boeddhisme ligt me even na aan het hart. Ik mediteer al jaren en probeer fans te betrekken via geleide meditatie.”

Een werkstukje vol troost

Diezelfde fans krijgen ook zijn mailadres, zodat ze hun levensverhaal kunnen vertellen of problemen kunnen ventileren. Het klinkt zowaar als een christelijk werk van barmhartigheid. Murdoch lacht: “Zo zie ik dat niet. Ik heb een aangeboren neiging om advies te verstrekken. En ik voel snel mee met andere mensen, zelfs al ken ik hen nauwelijks.”

“De empathie die ik bij die gesprekken opbreng, sijpelt ongetwijfeld door in deze plaat. Ik wilde dat A Bit of Previous een werkstukje vol troost en medeleven zou zijn. Die begrippen lijken stilaan te vervagen in deze verharde wereld, of uitgehold te worden. Ik wil niet cynisch klinken, maar je merkt dat iedereen in zijn eigen trip zit. Soms doet het deugd als je merkt dat iemand even met je meereist op die trip.”

“Ken je Fleabag, die hilarische, hartverscheurende tv-serie?” vraagt Martin. “Een van de prachtigste Britse series ooit. A World Without You heb ik geschreven nadat ik beide seizoenen in één ruk had bekeken. Het personage van Phoebe Waller-Bridge probeert een relatie aan te knopen met een priester en hun wondermooie gesprekken bleven aan mijn hersenschors kleven. Het is een onmogelijke liefde, maar er is zoveel verlangen en affectie in hun interacties dat de serie én je eigen hart naar een hoger plan stijgen.”

Zwartgeblakerde romantiek

Martin: “Ik kan onmogelijk verklaren wat me zo boeide en ontroerde. Je ziet twee mensen die verknocht zijn aan elkaar, maar die tegelijk geknecht worden door wereldse en religieuze regels. Het idee van een liefde die van meet af aan gedoemd is... Noem me een romantische oude puber, maar ik ben helemaal gewonnen voor de poëzie van zwartgeblakerde romantiek.”

“Ons repetitiehonk hebben we gerenoveerd tot een studio om deze plaat te maken,” zegt Murdoch. “Dat was geen sinecure. Elke kleine kamer in dat huis moest gepromoveerd worden tot opnameruimte. We liepen voortdurend van boven naar beneden en terug, en konden ons daarbij voorstellen dat we de poppetjes waren waarmee een meisje speelt wanneer ze een poppenhuis maakt.”

“Die gedachte maakte de hele opnameperiode heel speels, hoewel we vaak geen fysiek contact hadden vanwege corona. We zaten voortdurend in aparte kamers te werken en kwamen af en toe buiten samen bij een vuurtje. Opmerkelijk genoeg hadden we de indruk dat we zo dichter bij elkaar gekomen zijn. Zo zie je maar: soms is gemis de beste lijm voor vriendschap.”

A Bit of Previous is verschenen bij Matador.

null Beeld
Meer over