PlusBoekrecensie

Annemarie de Gee schrijft mooie zinnen, schilderend en vol weemoed, maar ook puntig en prikkelend

Het is Annemarie de Gee stralend gelukt van een onbeduidende en onbestemde hoofdpersoon een verhaal te maken vol vaak aangrijpende zeggingskracht.

Thomas Verbogt

De hoofdpersoon van de roman De winters van Annemarie de Gee heet Reik Zwart, die we van winter tot winter volgen, van zijn vroegste jeugd tot het einde van zijn leven. Hij woont in het oosten van het land, eerst in Driel, daarna in Arnhem om daarna weer in Driel terug te keren, misschien in de hoop dat zijn geboortegrond hem de energie en inspiratie geeft min of meer opnieuw met zijn leven te beginnen, in ieder geval dat leven meer betekenis te geven.

Dat is de vraag die op haast iedere pagina van deze prachtige roman aan de orde is: hoe doe je dat, je leven betekenis geven? En wie ben je als je niet in staat bent wat voor jezelf te betekenen? Daarmee begint immers alles. Wat heb je dan in handen?

Het is Annemarie de Gee stralend gelukt van deze onbeduidende en onbestemde Reik Zwart een verhaal te maken vol vaak aangrijpende zeggingskracht waar ze ook sterk de geschiedenis van het naoorlogse Nederland doorheen vlecht. De andere personages maken allemaal veel meer dan Reik deel uit van die geschiedenis, mensen met standpunten en ambities, die opgaan in de snelheid en verwarring van hun tijd.

Reik is toeschouwer, hij kan zich soms nauwelijks bewegen, hij heeft starende gedachten, terwijl de werkelijkheid zich voortdurend eisend om hem heen beweegt, bewegingen die hij nauwelijks kan duiden en die in een doodlopend perspectief verdwijnen.

De hoofdpersoon in De winters volgen we van winter tot winter, van zijn vroegste jeugd tot het einde van zijn leven. Beeld NurPhoto via Getty Images
De hoofdpersoon in De winters volgen we van winter tot winter, van zijn vroegste jeugd tot het einde van zijn leven.Beeld NurPhoto via Getty Images

Wonderlijke passages

Annemarie de Gee schrijft mooie zinnen, schilderend en vol weemoed, maar ook puntig en prikkelend, en kan uitstekend doseren en weet precies hoe ze ruimte moet geven aan de momenten die deze roman subtiel van belang maken. Reik zit bijvoorbeeld in een auto waarin hij intens beseft hoezeer de tijden aan het veranderen zijn, onder meer door de muziek die uit de radio klinkt, Jimi Hendrix, The Beach Boys en Sam Cooke, en dan staat er: “Moest hij zich de toekomst eigen maken? Of meer nog, had hij nu een leeftijd waarin hij de toekomst was?”

Die laatste vraag komt aan het eind van een hoofdstuk en neemt je mee naar de volgende pagina. De schrijver gaat uitstekend om met de energie die ze aan de roman wil geven.

Heb ik het niet eens over de wonderlijke passages die zich aan de werkelijkheid onttrekken. Lezen!

De winters

Annemarie de Gee

Thomas Rap, €23,99,

299 blz.

Meer over