Amsterdam uitgeversstad

A.F.TH. VAN DER HEIJDEN

Als ik, tien of elf jaar oud, mijn oma in het ziekenhuis bezocht, hield ik geen oog af van de jonge vrouw in het bed naast het hare, die elke middag bezoek kreeg van haar verloofde. Kussen, strelingen - de menggeur van ether en sinaasappels deerde het verliefde stel niet. Op een dag schoof hij na het uiterst tedere afscheid een brief onder haar laken. 'Voor jou.' Na zijn vertrek opende zij stralend de envelop. Terwijl zij las, brak er iets in haar gezicht, en de lezing eindigde in kermend gehuil. Mijn kennismaking met liefde en verraad: de vrijer had het schriftelijk uitgemaakt.

Aan dat onbegrijpelijke tafereel moest ik laatst denken bij het bericht dat Sander Blom, mijn redacteur bij uitgeverij Querido, zijn ontslag had ingediend - per sms'je aan zijn werkgeefster. Een klap in mijn gezicht. Verraad. Niet dát hij weggaat, is het meest ontregelende, maar dat hij dit al na krap 2,5 jaar dienstverband doet, net nu zijn samenwerking met een aantal auteurs op gang begon te komen.

Bij zijn aantreden werd mij van verschillende kanten afgeraden met deze 'afgelikte boterham van redactioneel Amsterdam' in zee te gaan. Sander Blom is een berucht jobhopper, die het nooit ergens langer dan een paar jaar uithoudt. De uitgeverijen Bert Bakker, Prometheus, De Bezige Bij, Contact, nog wat klussen tussendoor, half jaartje terug bij Prometheus/Bert Bakker, toen naar Querido - en nu weer terug (voor hoe lang) naar Contact. Niet verwonderlijk dat hij voorafgaand aan zijn tewerkstelling bij Querido terdege aan de tand werd gevoeld over zijn toekomstige honkvastheid.

Blom zwoer dat hij, als midveertiger, vastigheid zocht, en in Querido eindelijk een uitgeverij naar zijn hart had gevonden, waar hij zichzelf zijn pensioen wel zag halen. (Hij heeft dit tot voor kort, ook tegenover mij, met grote regelmaat herhaald.) Ik besloot desondanks de kat een poos uit de boom te kijken, maar zie, al na een paar maanden wist hij mijn vertrouwen te winnen. Ik leerde een charmante en behulpzame man kennen, met wie ik intensief aan de slag ging. Toen hij opzegde, zat ik met hem midden in de selectie verhalen voor een nieuwe bundel. Alle opgebouwde vertrouwelijkheid was voor Blom blijkbaar niet genoeg om mij zijn besluit persoonlijk mee te delen. Vernederend. Geen greintje eergevoel, die man.

In Boekblad roemt Bloms nieuwe werkgeefster Mizzi van der Pluijm onder meer zijn trouw en loyaliteit. Zij noemt hem de beste redacteur van Nederland. Nou, Mizzi, als ik ook eens iets zeggen mag: een redacteur die het nooit ergens langer dan gemiddeld drie jaar uithoudt, die kortstondig meelift op de reputatie van een aantal auteurs, en daarmee, alvorens naar de volgende job te hoppen, gulzig zijn eigen reputatie voedt - zo iemand ontbreekt het niet alleen aan trouw en loyaliteit, hij kan ook nooit een goede redacteur zijn, laat staan de beste. Zo ziet men hoe ook in uitgeversland, waar taal het kapitaal vormt, woorden misbruikt worden ten gunste van de omzet van de eigen parochie.

Bloms rusteloze kont keert zich overigens tegen hemzelf. Omdat hij in al die verschillende uitgevershuizen nooit duurzame relaties opbouwt, zal ook nooit een auteur met hem meelopen naar zijn volgende werkkring.

Ondertussen kwelt mij de vraag: Sander, waarom? Ik had gehoopt de ware reden in Boekblad aan te treffen, maar nee: 'Sander Blom onthoudt zich van commentaar.' Ter uitgeverij, en inmiddels ook tegenover de bedrogen auteurs, stapelt de duidelijk in het nauw gedreven redacteur motief op motief om zijn onverhoedse beslissing te rechtvaardigen, kennelijk niet beseffend dat hij per toegevoegde beweegreden ongeloofwaardiger wordt.

Mogelijk heeft uitgeefster Mizzi van der Pluijm in Boekblad ongewild het verlossende woord gesproken: 'In de titels die hij (Sander Blom) begeleidt, zal vermeld staan dat hij er de redactie over heeft gevoerd.' Goh, Sander, had dat dan eerder gezegd. Ik had de titelpagina's van mijn mede door jou geredigeerde boeken met alle plezier veil geboden aan jouw variant op het stempel ter goedkeuring van de Vereniging van Huisvrouwen.

null Beeld
Meer over