PlusAchtergrond

Als topdirigent Valeri Gergjev niet heel snel afstand neemt van Poetin, is zijn internationale carrière voorbij

Nog even, en Valeri Gergjev (68), een van de beroemdste dirigenten van deze tijd, kan alleen nog concerten geven in Sint-Petersburg, waar het Mariinskitheater staat dat hij artistiek en muzikaal bestiert. Ongetwijfeld is hij ook nog welkom in andere concertzalen en operahuizen in Rusland, maar op alle andere belangrijke plekken van de wereld lijkt hij het voorlopig of zelfs voorgoed te kunnen vergeten.

Erik Voermans
Valeri Gergjev, mei 2021 in het Russische Mariinskitheater.  Beeld Sergei Bobylev/TASS
Valeri Gergjev, mei 2021 in het Russische Mariinskitheater.Beeld Sergei Bobylev/TASS

Alles zal afhangen van de bewoordingen die hij kiest om afstand te nemen van Poetin, met wie hij nauwe banden heeft, en de Russische invasie in Oekraïne. In afwachting daarvan slijpt de westerse muziekwereld alvast de messen.

Alles op losse schroeven

Bij de Münchner Philharmoniker, zijn belangrijkste positie na het Mariinskitheater, is hij inmiddels ontslagen, omdat hij niet binnen de gestelde tijd heeft gereageerd op de eis een afkeurende reactie te geven.

In Rotterdam zal het Rotterdams Philharmonisch Orkest om dezelfde reden alle concerten schrappen. Gergjev was daar tussen 1995 en 2008 de chef-dirigent en komt er regelmatig terug, met name voor het Gergjev Festival, dat elk jaar in september plaatsvindt. Maar nu is dat geschrapt, net als de titel ‘ere-dirigent’ die hij bij het orkest had.

De Wiener Philharmoniker heeft besloten niet meer met Gergjev op toernee langs vijf zalen in de Verenigde Staten te gaan.

Carnegie Hall annuleerde de twee concerten, in mei, van Gergjev met het Mariinski Orkest.

In de Elbphilharmonie in Hamburg willen ze Gergjev ook niet meer zien.

Bij het Festival van Edinburgh is Gergjev dinsdag ontslagen als Honorary President.

In La Scala in Milaan zijn de voorstellingen van Tsjaikovski’s Schoppenvrouw die Gergjev in maart zou dirigeren geschrapt. Bij de opvoeringen in februari werd hij uitgejouwd, al waren er ook mensen die hem toejuichten.

Het Riga Jurmala Festival in Letland heeft de samenwerking van Gergjev opgezegd.

Het Lucerne Festival heeft de concerten op 21 en 22 augustus van Gergjev met het Mariinski Orkest geannuleerd.

En de Duitse impresario Markus Felsner deelde gisteren mee dat Gergjev met ingang van heden niet meer door Felsner Artists wordt vertegenwoordigd.

Ook het Concertgebouworkest heeft laten weten dat Gergjev niet meer welkom is, al staan er dit seizoen geen concerten meer met hem op het programma.

Het wachten is nu nog op bericht van het festival van Mikkeli in Filand, waar Gergjev de muziekdirecteur is. Bij het festival van Verbier is hij maandag teruggetreden als chef van het orkest daar.

Steun voor annexatie van de Krim

Gergjev ligt onder vuur omdat hij zich heeft laten gelden als een trouwe aanhanger van Poetin. In 2012 was op de Russische televisie een filmpje te zien waarin Gergjev zich uitsprak voor het derde presidentschap van Poetin, hij koos ook diens kant in de zaak rond Pussy Riot, in 2014 ondertekende hij een open brief waarin steun voor de annexatie van de Krim werd geformuleerd en in 2016 dirigeerde hij na Russische bombardementen die IS verjoegen een concert in de Syrische stad Palmyra, waarvoor hij door Poetin via een videolink hartelijk werd bedankt. In 2013 was hij de eerste die de door Poetin ingestelde eretitel Held van de Arbeid van de Russische Federatie kreeg.

Daarnaast is het een publiek geheim dat het Mariinskitheater, waar opera- en balletvoorstellingen worden opgevoerd, en de nabijgelegen Mariinskitheater Concertzaal die in 2007 werd geopend en 500 miljoen euro kostte, het hoofd niet boven water zouden kunnen houden zonder riante staatssteun.

Dat brengt Gergjev in een positie die altijd nadelig voor hem zal uitpakken. Valt hij Poetin af, dan zijn de gevolgen niet te overzien; blijft hij hem trouw, dan is zijn carrière buiten Rusland voorbij.

Op Twitter is inmiddels de hashtag #CancelGergiev gemaakt. Daar schrijft iemand dat Gergjev zich misschien op een carrière in China moet concentreren.

Meer over