Plus

Al 16 jaar smullen we van avonturen in Ik Vertrek: ‘Uiteindelijk gaat het over veerkracht’

Heimwee, gedoe met de aannemer, taalproblemen en die ellendige bodem van de portemonnee die altijd te rap in zicht komt; de ingrediënten voor een smakelijke aflevering van Ik Vertrek zijn in 22 seizoenen niet veranderd. Nog altijd is de emigratieshow een regelrechte kijkcijferhit. Hoe kan dat?

Het Parool
Patrick en Henny In Frankrijk.  Beeld AVROTROS
Patrick en Henny In Frankrijk.Beeld AVROTROS

Jola van der Putten weet het nog als de dag van gisteren. In 2015 ging ze aan de slag als redacteur bij Ik Vertrek en werd op bezoek gestuurd bij potentiële emigratiekandidaten Karin en Hans ten Böhmer, die later bekend zouden worden als ‘de Scheetjes’. “Het was mijn allereerste kennismakingsgesprek. Ik werd ontvangen met Senseo-koffie en bonbons. Het was een heel enthousiast stel, ze wilden een minigolfbaan beginnen op Bonaire,” vertelt Van der Putten, die inmiddels bij productiebedrijf SimpelZodiak eindredacteur is van het programma. Hun verhaal bleek niet een, maar twee afleveringen waard, of eigenlijk zelfs drie: op 16 december komen ze opnieuw voorbij in een ‘hoe is het nu met’-aflevering.

Karin en Hans, ook wel bekend als ‘de Scheetjes’. Beeld TalpaTV
Karin en Hans, ook wel bekend als ‘de Scheetjes’.Beeld TalpaTV

De Scheetjes en, al helemaal, de Meilandjes zijn met voorsprong de bekendste stellen die Ik Vertrek in al die jaren heeft voortgebracht. Het programma is uitgegroeid tot zo’n instituut, dat wie naar het buitenland verhuist, steevast kan rekenen op de vraag van het thuisfront of een deelname aan Ik Vertrek al in de planning zit. De camera’s volgden in zestien jaar tijd 187 gezinnen voor 222 afleveringen. Die worden altijd geïntroduceerd door de voice-over, met een zinnetje dat veelzeggend is in al zijn eenvoud: ‘In Ik Vertrek volgen we Nederlanders die op het punt staan te emigreren.’ Ook daar is in al die jaren geen letter aan veranderd.

Klaar als een klontje

Al die mensen verkassen definitief naar het buitenland om daar een eigen bedrijf te beginnen. “Dat is het standaard criterium,” zegt uitvoerend producent Floor de Vreede van SimpelZodiak. De redactie krijgt drie tot vier aanmeldingen per week.

Soms is het voor de makers zo klaar als een klontje dat een verhaal bijzonder is: Theo en Jolanda hadden voor hun droom voor een pannenkoekenhuis in Gambia slechts een e-mail van drie zinnen nodig om de redactie te overtuigen. De Vreede: “Daar zit precies die ontwikkeling in die we willen meemaken. Hoe gaan ze dat voor elkaar krijgen? We zijn niet op zoek naar mensen die bijvoorbeeld een instapklaar hotel overnemen, plus klanten. Het gaat om de groei van mensen, een fikse verbouwing, kinderen die moeten integreren. Verder laten we ons verrassen.”

Theo en Jolanda wilden een pannenkoekenhuis beginnen in Gambia. Beeld AVROTROS
Theo en Jolanda wilden een pannenkoekenhuis beginnen in Gambia.Beeld AVROTROS

En zo stuitten de makers op de gekste verhalen. Dat van David en Gine bijvoorbeeld, die in 2020 te zien waren, en een prefabwoning in Spanje kochten. “Die zag er prima uit, ons team was er geweest voor opnames. Ook tussen de opnames door houden we veel contact, over wat gebeurd is, hoe het gaat. Ineens appte Gine ons filmpjes door, over dat het huis van karton bleek. Dat had echt niemand van ons zien aankomen,” vertelt Van der Putten. Het team vloog er direct naartoe. “En als we ergens niet bij kunnen zijn, hebben we altijd de dagboekcamera van de deelnemers nog.”

David en Gine in hun kartonnen huis. Beeld AVROTROS
David en Gine in hun kartonnen huis.Beeld AVROTROS

Huiswerk

En nee, zulke misstanden komen niet doordat de redactie er de mensen tussenuit plukt die zich slecht hebben voorbereid, bezweren de makers. Van der Putten: “De laatste jaren zie je dat potentiële kandidaten alle Ik Vertrek-afleveringen hebben gezien als huiswerk. Ze zijn heus wel voorbereid, maar je kunt nu eenmaal niet alle risico’s afdekken.” De Vreede haalt het voorbeeld aan van haar voormalige collega Marc, die tien jaar achter de schermen bij Ik Vertrek werkte als programmamaker. “Bij zijn afscheid gaf ik hem gekscherend een ingelijst inschrijfformulier. Zo’n aflevering is voor de deelnemers ook een prachtig document van hun emigratie. We mochten hem uiteindelijk volgen bij de emigratie met zijn vrouw naar Spanje.”

Daar bleek hij, ondanks de kennisvoorsprong die hij in de loop van de jaren had opgebouwd, de hele Ik Vertrek-bingo te kunnen afstrepen: de bouwvergunning was nog niet aangevraagd, de offerte bleek twee keer hoger dan verwacht en deadlines werden niet gehaald. Als klap op de vuurpijl bedonderde de aannemer hen. De Vreede vindt dat niet heel opmerkelijk. “Je moet ook een bepaalde onbevangenheid hebben om zo’n avontuur aan te gaan.”

Want dat, zegt De Vreede, is toch wel waarom de emigratieshow al sinds 2005 de kijkers blijft vermaken. “Wie denkt er nu niet af en toe: zullen we alles achterlaten en ergens opnieuw beginnen? Het is een aantrekkelijke en herkenbare gedachte. Het is erg comfortabel om vanuit je eigen luie stoel te zien hoe anderen dat doen.” Van der Putten: “En daar de volgende dag met je collega’s over na te praten bij de koffieautomaat.”

Doorzettingsvermogen

Boven alles is Ik Vertrek een programma over veerkracht en doorzettingsvermogen, stellen de makers. “In negen van de tien gevallen komt het goed, dat is een krachtige boodschap,” zegt De Vreede. “Ik geniet er zelf het meeste van als we mensen langer kunnen volgen. Vanaf dat een kind huilend aan mama’s been hangt op de eerste schooldag totdat dat is opgegroeid tot goed geïntegreerde volwassene. Mij staat de familie Kramer het meest bij, die we voor het eerst volgden in 2008. Ronald en Anneke verhuisden met vier jonge kinderen naar Oostenrijk om daar een pannenkoekenrestaurant te beginnen. Anneke overleed al snel aan borstkanker en Ronald bleef achter met de vier kinderen. Ze hebben het ondanks alle ellende zó goed gedaan. Hun oudste dochter is skispringkampioen en gaat namens Oostenrijk meedoen aan de Olympische Spelen. Hun doorzettingsvermogen en hun veerkracht zijn onovertroffen.”

Meer over