PlusDe Erelijst

Abrahamsen tovert mysterieuze en soms ijselijke klankkleuren in het beste stuk van de 21ste eeuw

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek, die het – zeker in deze tijden van thuisblijven – waard is opnieuw te beluisteren. Deze keer: Let Me Tell You van Hans Abrahamsen.

Erik Voermans
Let Me Tell You (2016). Beeld -
Let Me Tell You (2016).Beeld -

Tien jaar geleden begon de Deense componist Hans Abrahamsen (69) op verzoek van sopraan Barbara Hannigan te schrijven aan een vocale cyclus voor stem en orkest. Een jaar later ging Let Me Tell You, op een tekst van Paul Griffiths, in première in Berlijn. Andris Nelsons dirigeerde de Berliner Philharmoniker. Hannigan was de soliste. Het werk werd met groot enthousiasme ontvangen.

Terug in de tijd Abrahamsen moest drie keer slikken toen Hannigan met het verzoek kwam een stuk voor haar te schrijven. Vocale muziek was niet iets wat hem gemakkelijk afging. In de jaren zeventig was hij zelfs volledig vastgelopen in een poging een opera te schrijven, met als gevolg dat hij een jaar of tien amper meer een noot op papier kreeg. Hij ontworstelde zich daaraan door korte en eenvoudige stukken te componeren, of door muziek van anderen te bewerken, of door materiaal van hemzelf nog eens met andere ogen te bekijken. Dat hij in 2012 toch aan iets vocaals durfde te beginnen, was een doorbraak. Let Me Tell You leidde er zelfs toe dat hij eindelijk ook die opera schreef, The Snow Queen, naar het sprookje van Andersen.

Voor Let Me Tell You toonzette Abrahamsen passages uit de roman Let Me Tell You van Paul Griffiths, die 144 pagina’s vulde, uitgaande van de 481 woorden die het personage Ophelia spreekt in Shakespeares toneelstuk over de Deense prins Hamlet. Griffiths’ tekst gaat over het onvermogen zich uit te drukken, waarmee Abrahamsen zich diep kon identificeren.

Hij kreeg voor het stuk in 2016 de Grawemeyer Prize, met een bijbehorende beloning van 100.000 dollar een van de belangrijkste accolades die er voor componisten bestaan. en daarmee hield het nog niet op. De opname die dirigent Nelsons later maakte met Hannigan en het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks werd zo’n beetje overal uitgeroepen tot het beste album van het jaar. The Guardian ging in 2019 nog een stapje verder door het werk, dat een half uur duurt en uit zeven delen bestaat, uit te roepen tot ‘het beste stuk van de eenentwintigste eeuw’.

Waarom nu herbeluisteren? Omdat Let Me Tell You zo’n rijk stuk is dat je bij elke beluistering weer nieuwe dingen zult horen in de beweeglijke en uiterst sierlijke behandeling van de stem, in de instrumentatie die de verbeelding enorm prikkelt en in de vaak mysterieuze en soms ijselijke klankkleuren die Abrahamsen tevoorschijn weet te toveren. Onvoorstelbaar mooie muziek.

Verder luisteren Ook in Let Me Tell You keert Abrahamsen terug naar oudere stukken. Het eerste lied bijvoorbeeld, kwam voort uit ideeën die hij al had gebruikt in het magistrale en evocatieve ensemblewerk Schnee uit 2008 – evenzeer van harte aanbevolen.

Meer over