PlusDe erelijst

25 jaar na The Fat of the Land van The Prodigy: de derde single gaf het album zijn beruchte status

null Beeld -
Beeld -

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek, die het waard is opnieuw te beluisteren. Deze keer: The Fat of the Land van The Prodigy.

Stefan Raatgever

Donderdag is het precies 25 jaar geleden dat The Fat of the Land verscheen, het derde album van The Prodigy.

Hoogste positie in de hitlijsten: 1 in Groot-Brittannië, 1 in de VS, 1 in Nederland.

Terug in de tijd

The Prodigy, vernoemd naar een type synthesizer, was een raverscollectief uit het Engelse Essex, dat al vrij snel na zijn ontstaan de vertaalslag van de housefeesten naar de hitlijsten maakte. Dankzij hits als Out of Space (1992) en No Good (1994) waren de verwachtingen voor het derde groepsalbum in 1997 hooggespannen.

Het verschijnen van het album was voorafgegaan door twee singles die uitgroeiden tot grote hits: Firestarter en Breathe. De eerste klonk als een onwaarschijnlijke mix van heavy metal en techno, de tweede was een opzwepende punkravesong. Ze zorgden ervoor dat The Fat of the Land in 13 landen op 1 binnenkwam.

Het was echter de derde single, het in november 1997 verschenen Smack My Bitch Up, die het album zijn beruchte status gaf. De song zorgde onmiddellijk voor controverse vanwege de enige tekstregel – Change my pitch up/Smack my bitch up – die werd gesampled uit Give the Drummer Some van rapgroep Ultramagnetic MC’s.

Promootte de groep geweld tegen vrouwen? Of juist drugsgebruik? De Amerikaanse vrouwenbewegingen riep op tot een boycot. De BBC weerde het nummer van zijn speellijsten en zond later een tekstloze versie uit. En toen moest de videoclip nog verschijnen. Die werd gemaakt door de Zweedse filmmaker Jonas Akerlund en bevatte beelden van heroïnegebruik en seksueel misbruik van vrouwen. De clip kwam bij MTV alleen in een sterk gecensureerde versie op het scherm. Akerlund beleefde er niettemin zijn grote doorbraak mee en maakte daarna beroemde video’s voor Madonna (Ray of Light), the Cardigans (My Favourite Game), Lady Gaga (Paparazzi) en Rammstein (Pussy).

De discussie over de song bereikte een hoogtepunt op het festival van Reading een half jaar later. Daar traden ook de Beastie Boys op. De band had The Prodigy toegestaan een sample te gebruiken op het nummer Funky Shit, dat ook op The Fat of the Land staat, maar kon zich niet vinden in Smack My Bitch Up. Mike D van Beastie Boys vroeg Prodigy-meesterbrein Liam Howlett de song van de setlijst te schrappen. Howlett weigerde. Volgens hem is de tekstregel een synoniem voor ‘iets met overgave doen’.

Van The Fat of the Land werden uiteindelijk 11 miljoen cd’s verkocht.

Verder luisteren?

The Prodigy reikte nooit meer zo hoog als op Fat of the Land. Het succes zorgde voor onderlinge spanning. Twee jaar na het verschijnen stapte danser en toetsenist Leeroy Thornhill uit de groep, die als reactie tot 2002 in de pauzestand ging. Eenmaal terug was het momentum weg.

Comebackalbum Always Outnumbered, Never Outgunned werd in 2004 geslacht door de critici. Ook commercieel was het een flop. De band bleef optreden tot Keith Flint zichzelf in maart 2019 van het leven benam. Op 8 juli aanstaande staat The Prodigy voor het eerst sinds de dood van Flint weer op het podium. In Sheffield begint een korte Britse tournee. Flint lijkt niet te worden vervangen.

Meer over