Column Artikel Roze Beeld Artur Krynicki
Column Artikel RozeBeeld Artur Krynicki

Zonder werkdruk tel je niet mee: op naar een nieuwe balans

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Het lijkt wel alsof het tegenwoordig onmogelijk is een normale baan te hebben waarbij je niet zwaar gebukt gaat onder ondraaglijke werkdruk. Vrijwel iedereen lijkt te klagen over onhoudbare werkstress, een dreigende burn-out en verpletterende overbelasting op het werk.

Werkdruk kan ik me prima voorstellen bij verpleegkundigen of politieagenten, maar tegenwoordig heeft ook elke badmeester of buschauffeur de mond vol van werkdruk. En niet alleen zij. Van kleuterleidster tot kapper en van accountant tot ambtenaar: zij zuchten eenstemmig onder stress op het werk.

Volgens mensen die er verstand van hebben zitten anderhalf miljoen mensen tegen een burn-out aan. Het probleem is natuurlijk wel dat mensen die er verstand van hebben het probleem ook overal zien. Of suggestieve enquêtes de wereld in slingeren waarbij je onmiddellijk bij de meest ernstige gevallen van extreme werkstress en dreigende burn-out behoort als je aangeeft dat je wel eens moe bent aan het eind van een werkdag.

Daarmee bagatelliseer ik het probleem natuurlijk, want vooral psychologische overbelasting door werk komt vaak voor. Jaarlijks verzuimen werknemers in Nederland elf miljoen dagen als gevolg van werkstress en dat kost werkgevers een kleine drie miljard euro.

Waar komt al deze druk toch vandaan? Natuurlijk, er zijn te weinig collega’s. En veel werk is door steeds meer complexiteit, een steeds hoger tempo en steeds meer opgelegde efficiëntiedoelen zwaarder geworden. Daarnaast lopen werk en privé vaker door elkaar. Je neemt werk mee naar huis, bent continu bereikbaar en smartphone en e-mail stoppen nooit.

Ik denk ook wel eens dat het niet zozeer werkdruk is, maar vooral gebrek aan controle; over hoe je je werk het meest plezierig doet, in welk tempo je dingen afhandelt en dat je gedwongen wordt onmogelijke systemen te gebruiken en zinloze administratieve klusjes erbij te doen.

Of zijn we zelf misschien minder weerbaar geworden? En gewoon niet meer bereid moe te worden van ons werk naast alle andere dingen die we willen doen? Er zijn natuurlijk ook mensen die goed gedijen bij een bepaalde mate van werkdruk, omdat het hen stimuleert en naar een hoger niveau stuwt, maar daar hoor je niet vaak over.

Het probleem is voor sommigen tegelijkertijd een interessante economische opsteker. De één zijn burn-out is de ander zijn bedrijfje. Vage bureautjes die je kunnen leren omgaan met werkdruk met dito wazige cursussen als ‘vitaliteit- en antistresscoaching’ of ‘time management-biofeedback’ schieten de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond.

Voor nogal wat mensen lijkt er toch iets flink mis met de plaats die werk in ons leven inneemt. We moeten op zoek naar een nieuwe balans in werkbelasting en belastbaarheid, maar ik verwacht het meeste als we de controle over de organisatie van ons werk weten terug te winnen.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over