Jaap de Groot. Beeld Artur Krynicki
Jaap de Groot.Beeld Artur Krynicki

Zenders schrikken van AZ

PlusJaap de Groot

Jaap de Groot

De coronacrisis heeft nog eens bevestigd hoe afhankelijk topsport van de media-inkomsten is geworden. Met als gevolg dat de Formule 1 een seizoen voor kale tribunes actief was, het profvoetbal maandenlang zonder publiek speelde en ook tijdens de Olympische Spelen de stadions leeg bleven. Om te overleven waren de miljarden aan televisiegelden pure noodzaak.

Die afhankelijkheid is niet zonder risico’s. Zoals deze week in het Nederlandse voetbal duidelijk werd. AZ besloot er met een gestrekt been in te gaan, toen de zenders RTL en ESPN niet meer dan 15.000 euro wilden bieden voor de uitzendrechten van AZ-Celtic en Talpa wel voorwaarden stelde (uitstel naar 21.00 uur), maar daarvoor geen financiële garantie gaf.

Om te voorkomen dat dergelijke bedragen de norm zouden worden, besloot AZ de productie in eigen hand te nemen en de wedstrijd via het eigen kanaal op Facebook en Live to Go uit te zenden. Niet ideaal, maar voor de Alkmaarders was het een principezaak geworden.

Dat de vrees van AZ niet ongegrond is, blijkt uit het feit dat Vitesse, Willem II en FC Utrecht de afgelopen jaren wel voor prijzen van tussen de vijf- en vijftienduizend euro hun Europese voorrondewedstrijden hebben verkocht. Tamelijk curieus, omdat ze zo zelf in de hand werken dat het gat met de top nog groter wordt.

Zo incasseert Ajax jaarlijks tussen de negen en twaalf miljoen euro van hoofdsponsor Ziggo met de verplichting alle wedstrijden, die buiten de contractuele verplichtingen met de KNVB, Eredivisie CV en Uefa vallen, bij Ziggo uit te zenden. Door deze deal beschikken de Amsterdammers over een solide financiële rugdekking die veel andere clubs niet hebben.

Daardoor azen andere commerciële zenders vooral op de rechten van Feyenoord en PSV, die allebei over een grote achterban beschikken. AZ geldt in deze ranking als nummer vier, met daarachter FC Utrecht en Vitesse. Dat blijkt ook uit de kijkcijfers van donderdag, toen Vitesse-Anderlecht op het open ESPN-kanaal 35.000 kijkers scoorde en AZ-Celtic via Facebook en Live to Go door 38.200 mensen werd bekeken. Ondanks alle beperkingen, vanwege de korte voorbereidingstijd en de onbekendheid van live streaming bij het traditionele tv-publiek, dus toch een groter bereik voor AZ dan voor Vitesse.

Nu de eerste meters zijn gemaakt, smaakt dit in Alkmaar naar meer. Met paniek tot gevolg bij de RTL’s en Talpa’s van deze wereld en de daaraan gekoppelde productiebedrijven.

De actie van AZ versnelt namelijk het proces dat de topsport zich steeds meer gaat richten op digitale toppartijen in plaats van de klassieke broadcasters. Zoals in de Formule 1, waarvan de rechten door de Zweedse Nordic Entertainment Group zijn gekocht, die in 2022 alle races op de eigen betaalzender Viaplay gaat uitzenden en Ziggo het nakijken geeft.

Kortom, er doemt ook een heel spannende wedstrijd buiten de lijnen op.

Jaap de Groot schrijft in Het Parool wekelijks een column over sport. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? j.degroot@parool.nl

Meer over